چاقي؛ بيماري مزمن با پيامد جسمي، اجتماعي و رواني

اين بيماري مزمن با اختلال عملکرد متابوليک همراه است و يک عامل خطر براي ديابت و بيماري‌هاي قلبي‌عروقي محسوب مي‌شود و با افزايش خطر بروز برخي اختلالات نظير فشارخون بالا، ديابت نوع 2، ديس‌ليپيدمي، آپنه انسدادي خواب، بيماري کبد چرب و برخي بدخيمي‌ها همراه است.

البته آنگونه که سعيد کلباسي رئيس هيات مديره انجمن ديابت ايران اعلام کرده است، کاهش چاقي 12 درصد ريسک بروز سکته هاي قلبي و مرگ ناشي از آن را کم خواهد کرد.

باقر اردشير لاريجاني رئيس پژوهشکده غدد نيز پيش از اين گفت: حدود 15 تا 16 ميليون نفر در ايران به ديابت يا اختلال متابوليسم مرتبط با آن مبتلا هستند و سالانه 500 هزار نفر به تعداد بيماران ديابتي کشور افزوده مي‌شود که عمده دليل آن چاقي است.

وي درباره‌ عوامل و چالش‌هايي که در زمينه کنترل ديابت در کشور وجود دارد، گفت: از مهم‌ترين چالش‌ها مي‌توان به کمبود تغذيه سالم اشاره کرد، متاسفانه مصرف ميوه‌جات، سبزيجات، لبنيات و ماهي در سبد غذايي مردم به ميزان کافي نيست و استفاده از روغن‌هاي جامد نيز زياد است که همه اين عوامل با چاقي ارتباط مستقيم دارند.

مهدي عالم‌ رجبي دانشيار دانشگاه علوم پزشکي ايران، جراح و متخصص سرطان‌هاي دستگاه گوارش با بيان اينکه BMI بر اساس تقسيم وزن فرد به کيلوگرم بر مجذور قد به متر محاسبه مي‌شود، گفت: زماني که BMI بالاتر از 35 باشد، فرد در محدوده چاقي مرضي يا Morbid Obesity قرار مي‌گيرد بدين معنا که چاقي به مرحله‌اي بيمارگونه رسيده و اصلاح آن معمولاً نيازمند مداخلات درماني جدي است.

متخصص سرطان هاي دستگاه گوارش درباره وضعيت نوجوانان چاق تاکيد کرد: در نوجوانان مبتلا به چاقي مرضي، آينده فرد از جنبه‌هاي مختلف از سلامت جسمي گرفته تا وضعيت اجتماعي، تحصيلي، شغلي و حتي تصوير ذهني فرد از خودش تحت تأثير قرار مي‌گيرد.

به گفته وي، در افراد مسن نيز چاقي با افزايش خطر بيماري‌هاي قلبي و عروقي، سکته، ديابت، فشار خون و کاهش تحرک همراه است.

اين متخصص سرطان دستگاه گوارش با اشاره به اهميت تغيير سبک زندگي در افراد مبتلا به چاقي خاطر نشان کرد: اعمالي که فرد را براي هميشه از خوردن طبيعي محروم کند، نه علمي است و نه موفق و مي‌تواند با عوارض جبران ناپذير همراه باشد.

فاطمه عظيميان فوق‌تخصص غدد و متابوليسم بزرگسالان نيز در اين باره اظهار کرد: چاقي يک بيماري مزمن همراه با اختلال عملکرد متابوليک است و يک عامل خطر براي ديابت و بيماري‌هاي قلبي‌عروقي محسوب مي‌شود.

وي با اشاره به اينکه درمان چاقي اکنون مبتني بر تغيير سبک زندگي و در مراحل بعدي دارويي و جراحي است، اضافه کرد: سه جزء اصلي سبک زندگي شامل تغيير عادات غذايي (کاهش روزانه 500 تا 1000 کالري دريافتي)، ورزش و افزايش فعاليت فيزيکي (هر هفته 150 دقيقه ورزش متوسط يا 75 دقيقه ورزش سنگين باعث کاهش وزن مي‌شود) و اصلاح رفتار و مديريت استرس مي‌تواند به کاهش وزن و کنترل آن کمک کند.

فوق‌تخصص غدد و متابوليسم بزرگسالان يادآور شد: تغيير الگوهاي غذايي شامل عادات خريد غذا، انتخاب بشقاب کوچک‌تر، شناخت و يادگيري اجتناب از رفتارهايي مثل خوردن استرس‌زا و تعيين اهداف واقع‌بينانه و دست‌يافتني در مورد رژيم‌هاي غذايي از ديگر موارد مورد تأکيد است.