پشت‌پرده تحرکات مشکوک داعش در عراق هم‌زمان با موعد خروج آمريکا

روزنامه الاخبار لبنان در اين زمينه به بررسي پشت پرده ظهور مشکوک داعش در عراق در آستانه پايان ماموريت ائتلاف آمريکا پرداخته و اعلام کرد: هر زمان که مهلت مربوط به خروج نيروهاي ائتلاف بين‌المللي از عراق نزديک مي‌شود، هسته‌هاي داعش پس از يک دوره طولاني رکود، فعاليت خود را از سر مي‌گيرند، به گونه‌اي که نشان دهنده ارتباط علت و معلولي بين اين دو است.

با نزديک شدن به 30 سپتامبر، يعني موعد پايان مورد انتظار ماموريت ائتلاف آمريکا در عراق، هسته‌هاي داعش به انجام حملات پراکنده بازگشته‌اند که آخرين مورد آن تلاش براي هدف قرار دادن دکل‌هاي انتقال برق در جاده‌اي بود که شهرهاي بيجي و حديثه، در شمال بغداد را به هم متصل مي‌کند. پس از آن درگيري‌هايي با نيروهاي عراقي و عمليات پاکسازي در اين منطقه رخ داد.

الگوي جديد تحرکات داعش در عراق با هسته‌هاي کوچک و پراکنده

اين تحرکات در حالي صورت مي‌گيرد که منابع امنيتي عراق از افزايش فعاليت هسته‌هاي داعش در مناطق بياباني و مرزي، به ويژه در امتداد مرز عراق و سوريه، خبر مي‌دهند.

البته اين حملات تاکنون، نشانه‌اي از بازگشت داعش به الگوي قبلي خود يعني سيطره بر شهرها به شمار نمي‌رود، بلکه نشان دهنده خودنمايي مداوم آن براي بازگشت به فعاليت از طريق هسته‌هاي کوچکي است که از مناطق بياباني و زمين‌هاي ناهموار براي حمله به اهداف خاص استفاده مي‌کنند.

با وجود اين زمان‌بندي، اين ناآرامي‌ها داراي ابعاد سياسي و امنيتي است، به ويژه اينکه اين تحرکات داعش همزمان با نزديک شدن عراق به يک مرحله جديد انجام مي‌شود؛ مرحله‌اي که در آن، دست کم به شکل تئوري و ظاهري ماموريت ائتلاف آمريکا در عراق پايان يافته است.

تحرکات داعش در مرز عراق و سوريه

به گفته منابع امنيتي عراق که با روزنامه الاخبار صحبت کردند، اطلاعات موجود در اختيار سازمان‌هاي مربوطه نشان دهنده تحرکات هسته‌هاي مرتبط با داعش در نزديکي مرز عراق و سوريه است که با تلاش‌هاي مداوم براي نفوذ و انتقال افراد از مرز همراه است. اين امر نيروهاي عراقي را بر آن مي‌دارد تا نظارت و گشت‌زني در مناطق آسيب‌پذير را افزايش دهند.

اين منابع تاکيد کردند که داعش به دنبال سوءاستفاده از شکاف‌هاي امنيتي براي انجام عمليات کم‌هزينه و پراثر، به‌ويژه عليه دکل‌هاي برق، ايست‌هاي بازرسي و زيرساخت‌هاي حياتي است. اين الگو به عناصر داعش اجازه مي‌دهد بدون نياز به نيروي نظامي بزرگ، اختلال امنيتي و اقتصادي ايجاد کنند.

پشت پرده ظهور مشکوک داعش در عراق همزمان با پايان ماموريت اتلاف آمريکا

اين تحولات در زماني اتفاق مي‌افتد که دولت عراق قصد خود را براي پايان دادن به مأموريت نظامي «ائتلاف بين‌المللي» طبق جدول زماني توافق‌شده اعلام کرده است و پس از آن، روابط به چارچوب همکاري دوجانبه منتقل خواهد شد.

دولت عراق همچنين اين روند را به پروژه‌اي براي محدود کردن سلاح‌هاي مقاومت مرتبط کرده است که تحت فشار قابل توجه آمريکا و همراه با تهديد به تحريم عراق در صورت عدم تکميل اين موضوع، تهيه شده است.

منابع عراقي معتقدند که به نظر مي‌رسد دولت عراق به رياست علي الزيدي قادر نخواهد بود به وعده‌هاي خود درباره اين پرونده عمل کند؛ به ويژه در سايه مخالفت مقاومت با تحويل سلاح خود و عدم اطمينان آن نسبت به جديت نيروهاي آمريکايي در مسئله خروج از خاک عراق.

اين در حالي است که آمريکا بارها براي دور زدن زمان‌بندي‌هاي خروج از خاک عراق، به سناريوي تکراري فعال کردن داعش و ايجاد ارعاب و نگراني درباره بازگشت حملات اين گروه تروريستي متوسل شده است.

در مقابل، چالش بغداد اين است که بعد از پايان ماموريت ائتلاف آمريکا، سطح توانمندي‌هاي اطلاعاتي، شناسايي و هوايي خود را حفظ کرده و از تبديل شدن هرگونه شکاف در اين سطوح، به فرصتي براي هسته‌هاي داعش جلوگيري کند.

در اين زمينه علي الخفاجي، تحليلگر امور امنيتي در گفتگو با روزنامه الاخبار اظهار داشت که ظهور مجدد هسته‌هاي داعش، حتي اگر موقت باشد، همچنان تهديدي براي امنيت عراق است، به ويژه با توجه به بي‌ثباتي سياسي و امنيتي در عراق و منطقه.

وي افزود: داعش تلاش دارد تا از اين شکاف‌ها سوء استفاده کند و بنابراين نيروهاي عراقي بايد عمليات پاکسازي و جستجو را در مناطق بياباني و ناهموار، تشديد و تلاش‌هاي اطلاعاتي، شناسايي و هوايي را تقويت کنند، به ويژه با توجه به تلاش‌هاي نفوذ داعش از آن سوي مرز، به خصوص از سمت سوريه.

با اين حال، صکر الحميداوي، عضو کميته امنيت و دفاع پارلمان عراق، اعلام کرد که تحرکات فعلي داعش به سطح خطرناکي نرسيده است. نيروهاي امنيتي و نيروهاي بسيج مردمي در مناطق مختلف حضور دارند و تلاش‌هاي امنيتي و اطلاعاتي قابل توجهي براي مبارزه با تروريسم و تأمين امنيت مرزها در حال انجام است.

وي اظهار داشت که پايان مأموريت ائتلاف در 30 سپتامبر يک موضوع حل‌شده است و هيچ ارتباطي با تحرکات داعش ندارد. اين امر در چارچوب تصميمي است که با دولت عراق توافق شده و يک جدول زماني از پيش تعيين‌شده است. نيروهاي عراقي هم قادر به محافظت از مرزها و مقابله با هرگونه تحرکات تروريستي هستند.

استفاده آمريکا از کارت تکراري داعش در عراق

از سوي ديگر، علي عبدالرزاق، مدير مرکز مطالعات استراتژيک الغد، معتقد است که هدف قرار دادن خطوط برق و ايست‌هاي بازرسي امنيتي در کرکوک و جاهاي ديگر، چيزي جز تلاشي براي به هم زدن کارت‌ها و شعله‌ور کردن دوباره هرج و مرج، همزمان با پايان مأموريت نيروهاي ائتلاف نيست.

وي تاکيد کرد که تهديد مداوم داعش مي‌تواند به عنوان بهانه‌اي براي ادامه حضور نيروهاي آمريکايي استفاده شود و البته اين ارتباط نياز به شواهدي براي اثبات ارتباط مستقيم بين اين دو دارد.