پشت پرده بسته شدن مرزهاي پاکستان !

 پيمان سنندجي، رئيس کميسيون حمل‌ونقل اتاق بازرگاني تهران اخيرا درباره آخرين وضعيت تجارت زميني ايران و پاکستان گفت: براساس آخرين اطلاعات موجود، مرز مشترک تجارت زميني ايران و پاکستان بسته نيست، اما واردکنندگان پاکستاني براي محموله‌هايي که از ايران وارد مي‌کنند، بايد فرم الکترونيکي واردات را به شبکه بانکي خود ارائه دهند همچنين با توجه به تحريم بانک‌هاي ايراني و سيستم بانکي کشور، انجام اين فرايند دشوار شده و مشکلاتي را براي صادرات ايران به پاکستان و واردکنندگان پاکستاني که محموله‌هاي خود را از ايران تأمين مي‌کنند، ايجاد کرده است.

تعطيلي صادرات، يک فرصت براي رقبا!

اما گزارش ها حاکي از اين است که تردد در گذرگاه‌هاي مرزي موقتاً متوقف شده است که اين مساله را وزارت امور خارجه نيز به طور رسمي تاييد کرد اما گفته مي شود که وضعيت مذاکرات در جريان است و مشخص نيست که اين مسدودي و اختلال به صورت موقت است يا  قرار است شروع محدوديت جدي‌تر به همراه داشته باشد ؟

 مساله ديگر اينکه تفاوت زيادي بين «توقف تردد در برخي گذرگاه‌ها» و «بسته‌شدن کامل مرز» است ؛ در صورتي که مقامات رسمي روي گزينه‌ي توقف تردد در برخي گذرگاه ها تأکيد دارند؛ اما تداوم اين وضعيت مي‌تواند به مسدودي کامل مرزها بينجامد.

 گفته مي شود صادرات ايران به پاکستان متوقف شده است کعه ناشي از محدوديت‌هاي بانکي است اما واردات از پاکستان همچنان ادامه‌دار است و مسير پرداخت هموارتر شده است که نتيجه برهم خوردن توازن تجاري و صرفا ورود کالا بدون خروج متقابل است بنابراين وقتي صادرات متوقف مي‌شود ولي واردات ادامه دارد، موازنه‌ تجاري به زيان اقتصاد داخلي تغيير مي‌کند و فشار ارزي مضاعفي بر کشور وارد مي‌شود.

معيشت مرزنشينان در گروي يک گذرگاه!

به نظر مي رسد اگر اين محدوديت‌ها ادامه يابد نوک پيکان را به سمت تجارت مرزي و بازارهاي محلي نشانه خواهد گرفت و باعث کاهش درآمد فعالان اقتصادي استان‌هاي مرزي مانند  سيستان و بلوچستان و  کاهش اشتغال و معيشت در مناطق مرزي و به تبع آن افزايش قيمت کالاهاي وارداتي در بازارهاي محلي شود .

 در ادامه توازن تراز تجاري به هم خورده و  باعث کاهش سهم صادرات در بازار پاکستان، افزايش تراز منفي تجاري با اين کشور و در نهايت توليدکنندگان داخلي براي بازار پاکستان کم خواهد شد همچنين هزينه‌ واردات مانند بيمه، حمل و مبادله‌ي ارزي بالا خواهد رفت و زمان تحويل کالا طولاني تر خواهد شد و در ادامه موقعيت ايران به‌عنوان شريک تجاري منطقه‌اي تضعيف شده و احتمال جايگزيني ديگر رقبا مانند ترکيه، چين و امارات در بازار پاکستان زياد است .

 بنابراين از آنجايي که پاکستان يکي از همسايگان مهم ايران است و مرز مشترک طولاني ميان دو کشور، ظرفيت بالايي براي تجارت دارد به همين دليل تجارت مرزي با پاکستان از دو مسير اصلي جريان دارد اول از سوي گذرگاه‌هاي رسمي مانند ميرجاوه، پيشين و... و يا تجارت مرزي سنتي و بازارچه‌هاي مرزي که هر اختلال در اين مسيرها، به‌طور مستقيم بر معيشت مرزنشينان و اقتصاد محلي اثر مي‌گذارد اما اين منطقه از نظر شاخص‌هاي توسعه‌اي نيز در وضعيت حساسي قرار دارد و هر وقفه‌ي تجاري، فشار مضاعفي بر آن وارد مي‌کند.