پشت پرده آگهي‌هاي خريد موهاي زنان!

به گزارش نشريه نقطه تسليم، در نگاه نخست، ماجرا کاملا اقتصادي به نظر مي‌رسد که موي طبيعي را براي توليد اکستنشن، کلاه‌گيس و پوستيژ خريداري مي‌کنند؛ اما مسئله از جايي حساس مي‌شود که پاي جمع‌آوري، انتقال و صادرات يک نمونه انساني به ميان مي‌آيد.

پرسش اين گزارش نيز دقيقا همين‌جاست؛ نه اينکه اصل تجارت موي انسان وجود دارد يا خير، بلکه اينکه چه کسي اين موها را جمع‌آوري مي‌کند؟ خريدار نهايي چه فرد يا شرکتي است؟ مقصد آنها کجاست و آيا درباره امکان وجود اطلاعات زيستي و ژنتيکي در اين نمونه‌ها نظارت مشخصي وجود دارد؟

اگر عميق‌تر کنکاش کنيم، اين موها حاوي نقشه ژنتيکي است که با اندکي کار آزمايشگاهي مي‌توان آن را استخراج کرد و از آن به عنوان بستري براي جنگ بيولوژيک با زنان به کار بست؛ پيش از اين نيز نمونه‌هايي از جمع آوري بانک ژنتيک ايرانيان انجام شده بود که در شبکه‌هاي فارسي زبان ماهواره‌اي انجام مي‌شد؛ به طوري که از مردم خواسته بودند آب دهانشان را بر يک گوش پاک‌کن بزنند و آن را براي کشورهاي طرف تخاصم ايران ارسال کنند که متاسفانه نه نهادهاي متولي از جمله وزارت بهداشت و نه نهادهاي نظارتي گزارشي از اقدامات صورت گرفته ارائه ندادند.

چندي قبل در همين قزوين خودمان، موسساتي افتتاح شدند که پلاسماي خون مي‌خريدند که در يک مقطعي حتي دادستاني نيز به اين موضوع عکس‌العمل نشان داد و رسانه‌ها به آن پرداختند و اين قضيه تا جايي رسيد که حتي اداره کل انتقال خون استان قزوين نيز نسبت به اين نوع فعاليت معترض شد؛ تا جايي که در محافل نخبگاني صحبت از جريان نفوذ به ميان بود.

براي بررسي اين موضوع خبرنگار نقطه تسليم با يکي از اين آگهي‌هاي خريد مو که براي يکي از شهروندان استان قزوين ارسال شده بود، تماس گرفت و خانمي پاسخ داد که صرفا اپراتور است و اطلاعات زيادي ندارد، اما کوتاه کننده مو و خريدار آن يک شرکت است که موهاي افراد را مي‌خرد؛ به طوري که موي بدون رنگ و حنا بالاي 30 سانتي‌متر و موهاي رنگ و حنا شده بالاي 50 سانتي‌متر خريداري مي‌‌شود.

25 ميليون تومان براي موي بين 30 تا 50 سانتي

اين خانم در ادامه گفت که مشتري عکس مو را در روبيکا، ايتا، شاد يا هر برنامه ديگر مي‌فرستد و شرکت قيمت آن را اعلام مي‌کند و ادامه داد که ما در قزوين و حومه قزوين و جاهاي نزديک مانند کرج موها را خريداري مي‌کنيم.

وي تاکيد کرد که شرکت موي کوتاه شده را خريد نمي‌کند و حتماً بايد نماينده شرکت و «قيچي زن» مو را کوتاه کند و قيمت به حجم، جنس و سلامت مو بستگي دارد و من صرفا پاسخگوي تلفن هستم.

خانمي که پشت شماره تماس آگهي‌هاي خريد مو نشسته بود، ادامه داد: مشتري‌ها عکس مي‌دهند، اگر مو 30 تا 40 سانتي متر باشد قيمت آن حدود 15 تا 25 ميليون تومان است و بستگي به حجم مو دارد؛ ضمن اينکه خريد شرکت تنها تا چند روز آينده انجام مي‌شود و اين موها توسط يک شرکت گلاه گيس و پوستيژ خريداري شده و به خارج از کشور صادر مي‌شود.

مورد ديگر متعلق به يکي از شهروندان قزوين است که وقتي با چنين آگهي‌ برخورد کرده بود با تماس تلفني درخواست فروش موي دخترش را نمود، در زمان کمي قيچي زن به منزل او مراجعه کرده و پس از بررسي موهاي دخترش را کوتاه کرده و مبلغ 15 ميليون تومان به صورت کارت به کار به حساب او واريز کرده بود و شرکت نيز اذعان کرده بود که اين مو به کشور اکراين صادر مي‌شود.

در ميان اطلاعاتي که خبرنگار نقطه تسليم از طريق تماس با خريداران به دست آورده، يک نکته بيش از همه نيازمند بررسي است: اصرار شرکت بر اينکه موي مورد معامله بايد توسط نماينده يا «قيچي‌زن» خودش کوتاه شود.

آيا کوتاه‌کردن مستقيم مو توسط نماينده شرکت صرفا يک استاندارد تجاري است يا شرکت از اين طريق کنترل کامل‌تري بر نمونه اوليه و منشأ آن به دست مي‌آورد؟

ماجراي ژنتيک؛ نگراني واقعي!

در سال‌هاي اخير، همزمان با جهش فناوري‌هاي ژنتيکي، ارزش نمونه‌هاي زيستي انسان نيز افزايش يافته است و ديگر مسئله فقط خون يا نمونه‌هاي آزمايشگاهي نيست؛ فناوري‌هاي جديد امکان استخراج اطلاعات ژنتيکي از نمونه‌هايي را فراهم کرده‌اند که تا همين چند سال قبل، ارزش محدودي از اين نظر داشتند.

يک گزارش پژوهشي منتشر شده از سوي موسسه ملي عدالت آمريکا در سال 2024 نشان مي‌دهد که از موي بدون ريشه نيز مي‌توان در شرايط آزمايشگاهي DNA هسته‌اي به دست آورد و از برخي نمونه‌هاي محدود مو، اطلاعات ژنتيکي قابل استفاده براي استنباط ژنوتيپ استخراج کرد؛ در پژوهش مورد اشاره، حتي از نمونه‌هاي موي بدون ريشه، در شرايط مشخص، اطلاعاتي با قابليت مقايسه ژنتيکي به دست آمده است.

اين يافته علمي نشان مي‌دهد که نمونه موي انسان را نيز نمي‌توان از منظر زيستي، صرفا يک کالاي بي‌ارزش و فاقد اطلاعات تلقي کرد؛ اينجاست که پرسش امنيتي شکل مي‌گيرد: وقتي موي انسان به‌صورت سازمان‌يافته خريداري، جمع‌آوري و به گفته فروشندگان به خارج از کشور صادر مي‌شود، آيا درباره منشأ، مقصد و نحوه استفاده از اين نمونه‌ها سازوکار نظارتي مشخصي وجود دارد؟

وقتي اين تکه‌هاي پازل را کنار هم مي‌گذاريم؛ آب دهان، پلاسماي خون و مو؛ معمايي پرمعنا شکل مي‌‌گيرد که چه جرياني و با چه نيتي به دنبال نقشه ژنتيک ايرانيان به ويژه زنان ايراني است.

از آنجايي که بخش قابل توجهي از رنگ موها و لوازم آرايشي وارداتي است، داشتن اطلاعات ژنتيک از موي سر زنان مي‌تواند در ترکيب لوازم آرايشي به يک سلاح زيستي و شيميايي تبديل شود.

آنچه امروز در قزوين به عنوان آگهي خريد مو دست به دست مي‌شود، دست‌کم از منظر رسانه‌اي ارزش بررسي دارد؛ چون به هرحال اگر خلايي وجود نداشته باشد، بررسي مسئولان مي‌تواند آن را براي افکار عمومي روشن کند و اگر وجود داشته باشد، اکنون زمان مناسبي براي بستن آن است.