پايگاه آمريکا در بندر سعودي «ملک فهد» يک هدف مناسب براي ايران

به گزارش فارس، با وجود آغاز مذاکرات ديپلماتيک بين ايران و آمريکا، هنوز احتمال رويارويي مستقيم در خليج فارس وجود دارد و تحليلگران نظامي توجه ويژه‌اي به مراکز لجستيکي و پشتيباني نيروهاي آمريکايي در منطقه دارند.

يکي از مهم‌ترين اين مراکز، بندر صنعتي ملک فهد در شهر جبيل عربستان سعودي است؛ بندري که به دليل ظرفيت بالاي پذيرش کشتي‌هاي عظيم و ارائه خدمات تدارکاتي، به عنوان يکي از ستون‌هاي پشتوانه نيروهاي آمريکايي در منطقه محسوب مي‌شود.

بندر ملک فهد در ساحل شرقي خليج فارس، در قلب منطقه صنعتي جبيل قرار دارد و بخشي از شبکه عظيم صنعتي و لجستيکي مرتبط با صادرات انرژي و پتروشيمي عربستان است. اين موقعيت نه تنها از منظر اقتصادي بلکه از لحاظ استراتژيک نيز اهميت دارد.

در سال‌هاي اخير، اين بندر ميزبان ناوهاي جنگي آمريکا، کشتي‌هاي پشتيباني و واحدهاي آبي- خاکي در قالب ماموريت‌ها و بازديدهاي لجستيکي بوده است که همين حضور مستمر، آن را در سناريوهاي مواجهه احتمالي با ايران قابل توجه مي‌کند.

آمارهاي جديد اداره کل آمار عربستان نشان مي‌دهند که بنادر سعودي در سال 2024 بيش از 331 ميليون تن کالا را جابه‌جا کرده‌اند که افزايشي در صادرات و واردات نسبت به سال قبل را نشان مي‌دهد.  کل حجم صادرات از همه بنادر اين کشور به بيش از 222 ميليون تن رسيده است و واردات نيز حدود 108 ميليون تن بوده است.

در اين ميان، بنادر کليدي کشور سهم قابل توجهي در تجارت خارجي دارند. بندر صنعتي ملک فهد در جبيل حدود 19 درصد از کل حجم کالاهاي بارگيري و تخليه شده در سال 2024 را به خود اختصاص داده و با سالانه حدود 44 ميليون تن کالا و بيش از هزار و ششصد کشتي عبوري يکي از حلقه‌هاي مهم مبادلات تجاري عربستان است.

بندر ملک عبدالعزيز در دمام بزرگ‌ترين دروازه واردات با حدود 38 ميليون تن واردات در سال 2024 محسوب مي‌شود و بندر اسلامي جده نيز به عنوان يکي از بزرگ‌ترين بنادر کشور از لحاظ تعداد کشتي‌هاي ورودي نقش مهمي در ترافيک دريايي و تجارت جهاني ايفا مي‌کند.

در مجموع، پنج بندر اصلي سعودي بيش از 334 ميليون تن کالا را در سال 2024 مديريت کرده‌اند که بخش قابل توجهي از تجارت نفت، پتروشيمي، کالاهاي صنعتي و مصرفي را شامل مي‌شود.

بندر ملک فهد يکي از بزرگ‌ترين بنادر صنعتي در منطقه است و داراي اسکله‌هاي عميق، تأسيسات سوخت‌رساني و تدارکات، حوضچه‌هاي تعميراتي صنعتي، مناطق گسترده انبارداري و خطوط حمل و نقل به مجتمع‌هاي صنعتي است.

ظرفيت سالانه اين بندر حدود 70 ميليون تن کالا اعلام شده است. اين امکانات باعث مي‌شود که اين بندر نه فقط از نظر اقتصادي بلکه به لحاظ نيازهاي تدارکاتي و لجستيکي براي ناوگان نظامي نيز اهميت پيدا کند.

مطالعات نظامي غربي نشان مي‌دهد که در سناريوهاي افزايش تنش ميان تهران و واشنگتن، ايران ممکن است با هدف محدود کردن شبکه منافع آمريکا در خليج فارس، مراکز تدارکاتي و بنادر حياتي را هدف قرار دهد.

از اين رو بنادري مانند بندر ملک فهد به دليل موقعيت، ظرفيت لجستيکي بالا و نقش برجسته در همکاري‌هاي نظامي و اقتصادي، در محاسبات هدف‌گيري قرار دارند.

تعطيلي يک بندر صنعتي بزرگ مي‌تواند پيامدهاي گسترده اقتصادي داشته باشد و باعث اختلال در صادرات نفت و پتروشيمي، کاهش حجم ترافيک کالا در خليج فارس، خسارت به زيرساخت‌هاي صنعتي و تأثير منفي بر بازار جهاني انرژي شود. اين فشار اقتصادي، خصوصاً در منطقه شرقي عربستان، مي‌تواند انعطاف‌پذيري نيروهاي آمريکايي در خليج فارس را کاهش دهد و بر اهميت استراتژيک ايران در منطقه تأکيد کند.

بنابراين بندر صنعتي ملک فهد در جبيل نه تنها يک مرکز اقتصادي عظيم بلکه نقطه‌اي با ارزش عملياتي بالاست که در سناريوهاي احتمالي برخورد نظامي ميان ايران و آمريکا، به عنوان يکي از مهم‌ترين محورهاي محاسبات واشنگتن مطرح مي‌شود. اين واقعيت نشان‌دهنده جايگاه برجسته ايران در موازنه قدرت و نفوذ استراتژيک در خليج فارس است.