ويتامين K سلاحي جديد در مقابله با ديابت

ديابت، يکي از شايع‌ترين مشکلات سلامتي در جهان است. بر اساس تخمين‌هاي جهاني، حدود يک نفر از هر 11 نفر در سراسر جهان به اين بيماري مبتلا هستند. ديابت نوع 2، شايع‌ترين شکل اين بيماري است و زماني رخ مي‌دهد که بدن يا نمي‌تواند به اندازه کافي انسولين توليد کند يا نمي‌تواند به درستي از انسولين توليدشده استفاده کند. با گذشت زمان، اين مشکل مي‌تواند به افزايش خطرناک قند خون منجر شود و خطر بيماري قلبي، آسيب کليوي، نابينايي، مشکلات عصبي و ساير عوارض جدي را افزايش دهد.

ويتامين «کا» و کمک به لخته شدن خون

سال‌ها، ويتامين «کا» به دليل نقش در کمک به لخته شدن خون شناخته مي‌شود و بدون دريافت کافي ويتامين «کا»، افراد ممکن است دچار مشکلات خونريزي شوند، زيرا بدن نمي‌تواند برخي پروتئين‌هاي مورد نياز براي لخته شدن را بسازد.

دانشمندان مدتهاست مي‌دانند که ويتامين «کا» از فرآيندي شيميايي به نام «گاما-کربوکسيلاسيون» پشتيباني مي‌کند که به فعال‌سازي پروتئين‌هاي خاص در بدن کمک مي‌کند. با اين حال، پژوهشگران گمان کرده‌اند که ويتامين «کا» ممکن است بر ساير جنبه‌هاي سلامت انسان نيز تاثير بگذارد. برخي نتايج پژوهش‌هاي پيشين نشان داده‌اند که افراد با سطح پايين ويتامين «کا» به نظر مي‌رسد خطر بيشتري در ابتلا به ديابت نوع 2 دارند اما دانشمندان هنوز به‌طور کامل درک نکردند که چرا اين ارتباط وجود دارد. نتايج پژوهش جديد ممکن است در نهايت پاسخي براي اين پرسش فراهم کند.

ارتباط ويتامين «کا» و ديابت

گروه پژوهشي به رهبري دانشمندي به نام ماتيو فرون، روي پانکراس متمرکز شدند؛ اندامي که در پشت معده قرار دارد و نقش حياتي در کنترل قند خون ايفا مي‌کند. در داخل پانکراس، سلول‌هاي بتا قرار دارند که انسولين توليد مي‌کنند. انسولين، هورموني است که به قند موجود در غذا اجازه مي‌دهد از جريان خون به درون سلول‌هاي بدن حرکت کند تا بتواند از آنها براي توليد انرژي استفاده کند.

هنگامي که سلول‌هاي بتا به درستي کار نمي‌کنند، سطح قند خون مي‌تواند افزايش يابد. مشکلات مربوط به سلول‌هاي بتا يکي از علل اصلي ديابت محسوب مي‌شوند.

دانشمندان کشف کردند که سلول‌هاي بتا حاوي مقادير زيادي از آنزيم‌هاي درگير در فرآيند «گاما-کربوکسيلاسيون» هستند؛ همان فرآيند مرتبط با ويتامين «کا» که قبلا براي لخته شدن خون شناخته شده بود. اين يافته بلافاصله توجه آنان را جلب کرد، زيرا نشان مي‌داد که ويتامين «کا» ممکن است به‌طور مستقيم بر نحوه عملکرد سلول‌هاي بتا تاثير بگذارد. سپس پژوهشگران پروتئين کاملا جديد را در داخل سلول‌هاي بتا شناسايي کردند. آنان اين پروتئين را «اي‌آرجي‌پي» (ERGP) ناميدند. نتايج پژوهش آنان نشان داد که «اي‌آرجي‌پي» براي عملکرد صحيح خود به ويتامين «کا» وابسته است.

اين مورد، کشف بزرگ بود، زيرا به نظر مي‌رسد «اي‌آرجي‌پي» به تنظيم سطح کلسيم در داخل سلول‌هاي بتا کمک مي‌کند. کلسيم براي توليد و ترشح انسولين بسيار مهم است. سلول‌هاي بتا براي اينکه بتوانند انسولين را در زمان مناسب و به مقدار درست توليد کنند، به سطح کلسيمي نياز دارند که به دقت بر اساس زمان و ميزان، متعادل شده باشد.

دانشمندان دريافتند که ويتامين «کا» از طريق فرآيند «گاما-کربوکسيلاسيون» به «اي‌آرجي‌پي» کمک مي‌کند تا به درستي کار کند. به زبان ساده، ويتامين «کا» پروتئين را فعال مي‌کند تا بتواند از توليد سالم انسولين پشتيباني کند. اين موضوع به ويژه هيجان‌انگيز است زيرا «اي‌آرجي‌پي»، اولين پروتئين تازه کشف شده وابسته به ويتامين «کا» در حدود 15 سال اخير است. پژوهشگران مي‌گويند: اين يافته، حوزه کاملا جديدي از تحقيقات ديابت را مي‌گشايد.

ويتامين «کا» و سلامت متابوليک

ويتاميني که ديابت را شکست مي‌دهد

اين نتايج نشان مي‌دهد که ويتامين «کا» ممکن است براي سلامت متابوليک بسيار مهم‌تر از آنچه باشد که قبلا تصور مي‌شد. اين ويتامين به جاي اينکه فقط به لخته شدن خون کمک کند، ممکن است از توليد سالم انسولين و کنترل قند خون نيز پشتيباني کند.

اين کشف در نهايت مي‌تواند به درمان‌هاي جديدي براي ديابت منجر شود. دانشمندان اکنون ممکن است بررسي کنند که آيا افزايش فعاليت ويتامين «کا» يا هدف قرار دادن پروتئين «اي‌آرجي‌پي» مي‌تواند عملکرد سلول‌هاي بتا را در افراد مبتلا به ديابت بهبود بخشد يا خير.

هرچند قبل از در دسترس قرار گرفتن درمان‌هاي جديد، تحقيقات بسيار بيشتري مورد نياز است، اما کارشناسان معتقدند اين يافته‌ها بسيار اميدوارکننده هستند. درک دقيق چگونگي از کار افتادن سلول‌هاي بتا يکي از بزرگترين چالش‌ها در تحقيقات ديابت است. اکتشافاتي مانند اين، سرنخ‌هاي جديدي در مورد چگونگي پيشرفت بيماري در اختيار دانشمندان قرار مي‌دهد.

اين يافته‌ها همچنين نشان مي‌دهد که چه بسا بسياري از ويتامين‌ها نقش‌هاي پنهاني در داخل بدن دارند که دانشمندان هنوز در حال کشف آن‌ها هستند. زيست‌شناسي انسان بسيار پيچيده است و موادي که زماني تصور مي‌شد فقط يک کارکرد دارند، در واقع ممکن است بر بسياري از سيستم‌هاي مختلف تاثير بگذارند.

اکنون احتمالا پژوهشگران ارزيابي خواهند کرد که آيا مکمل‌هاي ويتامين «کا» مي‌توانند به برخي افراد در کاهش خطر ديابت يا بهبود کنترل قند خون کمک کنند يا خير. با اين حال، دانشمندان هشدار مي‌دهند که افراد نبايد تصور کنند ويتامين «کا» به تنهايي مي‌تواند از ديابت پيشگيري يا آن را درمان کند. تغذيه سالم، ورزش، کنترل وزن و مراقبت‌هاي پزشکي همچنان بسيار مهم هستند.

با اين وجود، نتايج پژوهش جديد جهتي نوين براي پژوهش‌هاي آينده در اختيار دانشمندان قرار مي‌دهد. همچنين اين اميد را ايجاد مي‌کند که در نهايت بتوان درمان‌هاي بهتري براي ميليون‌ها نفر از مردم در سراسر جهان توسعه داد که با ديابت زندگي مي‌کنند.

بر اساس گزارش سايت نوريج، همانطور که محققان به کاوش در مورد ارتباط بين ويتامين «کا» و توليد انسولين ادامه مي‌دهند، اين کشف ممکن است گامي مهم به سوي درک اين موضوع تبديل شود که بدن چگونه به‌طور طبيعي قند خون را کنترل مي‌کند و چگونه اين سيستم‌ها در بيماري ديابت از کار مي‌افتند.