زيردريايي هاي اتمي چين؛ زنگ خطر براي آمريکا

به نوشته شبکه «سي ان ان»، انديشکده «انستيتو بين المللي مطالعات راهبردي» (IISS) در گزارش جديد خود خاطرنشان کرد فرآيند تقويت ناوگان زيردريايي‌هاي هسته‌اي نيروي دريايي چين هم شامل زيردريايي‌هاي تهاجمي و هم شامل زيردريايي‌هاي مجهز به موشک بالستيک شده است.

در گزارش مذکور هشدار داده شده برنامه چين براي توليد زيردريايي‌هاي مجهز به نيروي پيشران هسته‌اي در طي بازه زماني 2021 تا 2025 هم از نظر تعداد زيردريايي‌ها  7 به 10  و هم از جنبه تُناژ (79 هزار تُن در برابر 55 هزار و 500 تُن) از آمريکا پيشي گرفته است. اين گزارش با بررسي تصاوير ماهواره‌اي گرفته شده از کارخانه‌هاي ساخت کشتي و زيردريايي چين برآورد خود درباره توليدات چين ارائه کرده
است.

اين در حالي است که پکن هيچ ارقامي درباره تعداد تسليحات ناوگان دريايي خود اعلام نمي‌کند.

انستيتوي آمريکايي در گزارش خود عنوان کرد چين بر خلاف بازه زماني پنج سال گذشته، در بازه 2016 - 2020 تنها سه زيردريايي (معادل 23000 تُن) به ناوگانش اضافه کرد، در حالي که ايالات متحده در طي آن بازه هفت زيردريايي (55000 تُن) به ناوگانش اضافه کرده بود.

اگرچه اين آمار مربوط به زيردريايي‌هاي به آب انداخته شده است که الزاما همه آن‌ها تکميل نهايي و به چرخه خدمت فعال وارد نشده‌اند، اما نشان دهنده شتاب بي سابقه پکن در توسعه توان دريايي خود است.

بر اساس گزارش مذکور انستيتوي IISS با عنوان «موازنه نظامي 2025»، چين تا اوايل سال 2025 داراي 12 فروند زيردريايي اتمي فعال شامل 6 فروند زيردريايي مجهز به موشک بالستيک و 6 فروند زيردريايي مجهز به موشک هدايت شونده يا زيردريايي تهاجمي است. در مقابل آمريکا مجموعا 65 فروند زيردريايي اتمي دارد که 14 فروند از آن‌ها پرتابگر موشک بالستيک هستند.

طبق اين گزارش، چين همچنين داراي يک ناوگان بزرگ 46 فروندي از زيردريايي‌هاي ديزلي-الکتريکي متعارف است، در حالي که آمريکا فاقد اين نوع زيردريايي هاست که بر خلاف زيردريايي‌هاي مجهز به نيروي پيشران هسته‌اي، نيازمند سوخت گيري منظم هستند.

چين همچنين در راستاي پاسخگويي به اين حجم بالاي توليد زيردريايي‌هاي جديد، تاسيسات کشتي سازي خود در بندر «هولودائو» متعلق به شرکت صنايع کشتي سازي سنگين بو‌هاي در شمال اين کشور را به طور چشمگيري گسترش داده است. اين گزارش در اين بخش تحت عنوان «رونق در بوهاي» 2 زيردريايي جديد چين از کلاس 094 (مجهز به موشک بالستيک) که در اين کارخانه توليد شده‌اند را برجسته کرده است.

اين زيردريايي‌ها با قابليت شليک موشک‌هاي بالستيک هسته‌اي، ضلع سوم «سه گانه هسته‌اي» چين (شامل موشک‌هاي قاره پيما و بمب افکن ها) را تکميل مي‌کنند.

گزارش انستيتو بين المللي مطالعات راهبردي همچنين به نسل بعدي زيردريايي‌هاي چين، يعني کلاس 096 اشاره مي‌کند که پيش بيني مي‌شود توليد آن در دهه جاري در کارخانه بو‌هاي آغاز شده و در اواخر دهه 2020 يا اوايل دهه 2030 وارد خدمت شود.

علاوه بر اين، در پنج سال گذشته، چين حداقل 6 فروند زيردريايي پرتابگر موشک‌هاي کروز هدايت شونده از کلاس 095 ساخته که به سامانه پرتاب عمودي موشک (VLS) مجهز هستند. اين سامانه‌ها قابليت شليک موشک‌هاي ضدکشتي فراصوت جديد را که پاييز گذشته در رژه روز ملي چين به نمايش درآمدند، دارند.

به نوشته سي ان ان، آمريکا در مقابل اين پيشرفت دريايي سريع چين با مشکلات متعددي در صنايع کشتي سازي خود مواجه شده است. سرويس تحقيقاتي کنگره آمريکا (CRS) اخيرا در گزارش جديدي هشدار داد نيروي دريايي اين کشور در دستيابي به هدف ساخت سالانه 2 فروند زيردريايي تهاجمي کلاس ويرجينيا، با شکست مواجه شده و از سال 2022، کارخانه‌هاي آمريکايي تنها با نرخ توليد 1.1 تا 1.2 محصولاتشان را تحويل
داده‌اند.

برنامه ساخت زيردريايي‌هاي جديد مجهز به موشک بالستيک از کلاس کلمبيا نيز حداقل يک سال از برنامه عقب‌تر است و تحويل اولين فروند از اين کلاس به نام «يواس اس ديستريکت آو کلمبيا» تا سال 2028 به تعويق افتاده است.

گزارش انستيتو بين المللي مطالعات راهبردي در اين باره تصريح داشت: «افزايش تعداد زيردريايي‌هاي چين در آب ها، چالشي فزاينده براي آمريکا و متحدانش ايجاد مي‌کند، در حالي که آن‌ها براي افزايش توليد خود با مشکل مواجه هستند.»

گزارش مذکور، با وجود اين تصوير نگران کننده براي غرب، يک نکته مثبت براي واشنگتن و متحدانش نيز مطرح کرد و آن، احتمال برتري کيفي زيردريايي‌هاي آمريکايي است. به ادعاي اين انديشکده، «طراحي‌هاي چين تقريبا به طور قطع از نظر کيفيت از زيردريايي‌هاي آمريکايي و اروپايي عقب‌تر هستند. جديدترين زيردريايي‌هاي چين به اندازه نمونه‌هاي آمريکايي بي صدا نيستند و مزيت پنهان کاري همچنان با نيروي دريايي آمريکاست.»

با اين حال، کارشناسان معتقدند که در نبرد‌هاي دريايي، معمولا نيروي برتر از نظر تعداد پيروز ميدان است. چين در حال حاضر بزرگترين ناوگان ناوشکن ها، ناوچه‌ها و شناور‌هاي سطحي جهان را در اختيار دارد.

جان فلان، وزير نيروي دريايي آمريکا، تابستان گذشته در جلسه استماع مجلس نمايندگان اين کشور، وضعيت توليد تسليحات نيروي دريايي را وخيم توصيف کرد و گفت: «تمام برنامه‌هاي ما به هم ريخته است. بهترين برنامه ما شش ماه تأخير دارد و 57 درصد از بودجه پيش بيني شده پرهزينه‌تر شده است.»