رويکرد اسرائيل پرستي باکو و نقش آن در جنگ تروريستي ترامپ و نتانياهو عليه ايران

براي کارشناساني که از بعد از فروپاشي شوروي و از قضا از زمانيکه برخي از همين دولتمردان جمهوري آذربايجان در سال 1992 با مراجعه به کنسولگري ايران در باکو، فرم پناهندگي سياسي پُر کردند، تحولات اين کشور را دنبال مي کنند، مسجل شده است که سياست باکو از دوره الهام علي اف چرخشي عميق داشته است.

 رويکرد جمهوري آذربايجان که در دوره حيدر علي اف (1393-2003) بر اروپا گرايي و سپس امريکاگرايي بود، در دوره الهام علي اف ( از سال 2003) و پس از خدمات ويژه انگليس به وي در دوره به کما رفتن شش ماهه حيدر علي اف، به «اسرائيل پرستي» تغيير پيدا کرد؛ رويکردي که در تمام وجوه حاکميتي دوره الهام علي اف از حوزه هاي آموزشي، فرهنگي، اقتصادي، انرژي تا سايبري، امنيتي و نظامي و حتي خانوادگي نمايان مي باشد. در اين مدت اسرائيلي ها نه تنها هيچ محدوديتي براي جولان در سراسر جمهوري آذربايجان نداشته اند، بلکه باکو خود مبتکر بخشي از اقدامات و ايده هاي ضدايراني اسرائيل بوده است؛ بر همين اساس نيز برآورد امريکا و اسرائيل اين بوده است که جمهوري آذربايجان يکي از مشتاق ترين کشورها براي حملات نظامي امريکا و رژيم اسرائيل به ايران از سال 1388 تاکنون مي باشد؛ چرا که اين همسايه خانه زاد، بدليل انکار اشتراکات تاريخي، سرزميني ، فرهنگي، هويتي و ديني با ايران، «بود جعلي» خود را در «نبود ايران» مي داند.

اقدام نماينده رسمي جمهوري آذربايجان در ترک سالن مجمع عمومي سازمان ملل در هنگام سخنراني دکتر مسعود پزشکيان -که طي دو سال اخير بسيار بيشتر از آداب ديپلماتيک و حتي افزونتر از حدود برادري يکجانبه، براي شخص الهام علي اف از خود مايه گذشته است-، پيام روشني داشت. جلوس نماينده جمهوري آذربايجان بر صندلي اين کشور در مجمع عمومي در زمان سخنراني نتانياهو بزرگترين جاني بين المللي معاصر بر طبق حکم بازداشت ديوان بين المللي کيفري، نشان داد که جمهوري آذربايجان تصميم گرفته است که پس از حدود دو دهه پنهانکاري و ادعاي روابط برادري با ايران، جنبه هاي واقعي سياست هاي ضدايراني خود را آشکار، و وصلت خود با صهيونيسم در قالب راهبرد «اسرائيل پرستي» را به نمايش همگاني در سطح جهاني بگذارد؛ اين رويکرد که حتي خشم ترکيه که انتظار داشت بمانند رفتار آنکارا ، باکو نيز فعلا در پشت صحنه با اسرائيل همکاري کند، براي لابي هاي قومي و مشتي ساتقين بي هويت در ايران که سالها با دريافت جيره دلاري از باکو،  در بسياري از نهادهاي دولتي، دانشگاهي و اجرايي ايران نفوذ، و کوه يخ خباثت ها و شرارتهاي باکو عليه ايران را پنهان، و به هويت شريف ايراني و آذربايجاني خيانت و جفا کردند، بسيار گران و عبرت آموز خواهد بود. با وجود اين، جمهوري آذربايجان سالهاست که در صف اول شرارت هاي ضدايراني امريکا و رژيم اسرائيل عليه ايران بوده و هست که ذکر فهرست طولاني آن براي جماعت ساتقين و قومگرايان مقدس مآب، آب در هاون کوبيدن است. جمهوري آذربايجان اولين کشوري است که از حدود هفت سال پيش تاکنون با بستن مرز زميني با ايران به بهانه کرونا، زودتر و بيشتر از هر کشور ديگري با محاصره و تحريم ايران همراهي کرد، اما توسط عناصر نفوذي به عنوان تنفس گاه ترانزيتي ايران بازنمايي شد.  دليل اين موضوع نه کرونا، و نه به ادعاي برخي از رسانه هاي باکو بحث جلوگيري از خروج ارز گردشگران درماني يا حتي ملاحظات امنيتي معمول ناشي از جنگ قراباغ، بلکه آگاهي باکو از پشت پرده سياست هاي آتي رژيم اسرائيل عليه ايران بوده است؛ به دليل اينکه باکو در اين روند خود بخشي از فرايند صهيوني مي باشد که براي فروپاشي و تجزيه ايران لحظه شماري مي کند تا سنجه اي براي آشکار شدن هويت جعلي برساخته اش وجود نداشته باشد. رويکرد موذيانه اي که گهگاه از جمله در خطابه هاي علي اف در تروريست خواندن ايران در جريان ماجراي خودساخته سفارت آذربايجان در تهران و سناريوي اصابت پهپاد به زمين خالي! در نزديک فرودگاه نخجوان در جنگ 40 روز خود را نشان داد، در واقع اولين بار حاکم باکو بود که تز خودلايق ترامپ و نتانياهو براي تروريست خواندن مردم ايران را تکرار کرد.

به دليل همين رويکرد است که دو سال ديپلماسي تولد و خويشاوندي نه تنها هيچ دستاوردي از جمله در گشايس مرز زميني نداشت بلکه جمهوري آذربايجان جزو پيشتازان اجراي تحريم هاي يکجانبه امريکا عليه ايران مي باشد که نه تنها پروازهاي ايراني به مقصد باکو را از تهران و تبريز متوقف کرده است بلکه در ادامه سه دهه نمک نشناسي در مقابل ارتباط جمهوري آذربايجان با نخجوان از خاک ايران، حتي آسمان خود را براي عبور هواپيماهاي ايران به ديگر کشورها بسته است.

متاسفانه خيانت جريان نفوذ که مانع از بهره برداري از فرصت هاي شگرف ايران در قفقاز در جنگ 40 روزه براي قطع شريان اصلي انرژي به اسرائيل و متحدان امريکا شد، باعث گرديد که الهام علي اف با احساس مصونيت ناشي از تاثير ديپلماسي تولد، بر ابعاد اقدامات امنيتي و نظامي شرارت بار خود عليه ايران که در جنگ هاي 12 و 40 روز باعث به خاک و خون کشيده شدن  صدها ايراني از جمله در تبريز و اردبيل و تهران از مسير جغرافياي جمهوري آذربايجان شد، بيفزايد.

در جريان جنگ 40 روزه و طرح ترامپ براي حمله زميني تجزيه طلبان کُرد، جمهوري آذربايجان و ترکيه به اين دليل که محوريت به کردها داده شده است، با اين موضوع همراهي نکردند؛ متعاقب آن و همزمان با اجلاس سران ناتو در ترکيه، اين پيشنهاد از سوي اسرائيل به امريکا داده شد که در صورت محوريت يافتن جمهوري آذربايجان و ترکيه و تجزيه طلبان وابسته به آنها و قرار گرفتن تجزيه طلبان کُرد در ذيل آنها، علاوه بر همراهي آنکارا و باکو ، امکان غافلگيري تهران بيشتر خواهد شد؛ تحرکات مشکوکي که جمهوري آذربايجان به همراه ترکيه در روزهاي هاي اخير از جمله مين زدايي در بخشي از مناطق آزاد شده در جنگ قراباغ که مزيت ويژه براي عبورهاي غيررسمي دارند و همچنين برگزاري رزمايش در اين راستا صورت مي گيرد. در اين راستا ، مهمترين هدف رزمايش مشترک سه‌جانبه‌اي باصطلاح «قدرت اتحاد 2026» که با مشارکت نيروهاي زميني و دريايي، و پهپادهاي جمهوري آذربايجان، ترکيه و ازبکستان از 21 سپتامبر تا 1 اکتبر 2026 در سه مرحله و در سه منطقه خوجاوند، نخجوان و درياي کاسپين (منطقه «بويوک زيره») برگزار شد، بالا بردن سطح آمادگي نيروها براي اجراي عمليات هاي ترکيبي بود. اگرچه در خصوص اهداف اين رزمايش، مباحثي مانند تمرين صيانت از کريدور جعلي زنگزور، و پياده سازي ايده رزمايش هاي مشترک باصطلاح جهان تُرک در قالب ايده ناتوي ترکي مطرح مي شود اما مناطق سه گانه رزمايش، به لحاظ نظامي، مهمترين معابر براي اقدامات زميني و دريايي عليه ايران محسوب مي شوند که از عنصر غافلگيري نظامي نيز برخوردار هستند.

دولت باکو خلاف خواست مردم جمهوري آذربايجان با عيان کردن خصومت خود عليه حاکميت و مردم ايران، نه تنها به هزاران سال پيوند و خويشاوندي، و به گذشته تاريخي آران و بادکوبه و اصول اوليه حسن همجواري خيانت کرده است، بنابراين تداوم رفتار گذشته ايران در قبال حاکم بادکوبه و عدم استفاده از ظرفيت هاي شگرف ژئواکونوميکي و ژئوپليتيکي قفقاز در مصاف با امريکا و رژيم اسرائيل، رويکري خسران بار خواهد بود؛ مدتهاست که خواست قاطبه مردم ايران از جمله 313 هزار نفر جانفدا که 7 مهر در تبريز به خروش درآمدند، کنارگذاشتن رويکرد ذليلانه خويشاوندي التماسي، و واکنش در تراز «ايران قوي» به لگدپراکني هاي حاکمان باکو است.

به گواه هفت هزار سال تاريخ پرشکوه ايران و فرزندان غيور آن از کورش کبير تا خامنه اي شهيد (ره)، هيچ خائني از نوک پيکان انتقام شايسته ايران، رهايي نخواهد داشت؛ اين بار براي خائنان نه فُرم پناهندگي داده خواهد شد و نه لابيگري مشتي وطن فروش، مصونيتي براي آنها ايجاد خواهد کرد. «ايران قوي» عليرغم همه صدمات دشمن، نظم منطقه اي را دگرگون ساخته است و امواج اين تغيير دير يا زود گريبان عناصر ضدايراني مزدور براي صهيونيسم را خواهد گرفت.

* احمد اولي نسب

کارشناس مسايل جمهوري آذربايجان