تنگة هرمز را نيروهاي مسلح نگه داشته‌اند، مراقب درياچة خزر باشيم!

ناگهان خبر مي‌رسد که دولت، لايحة «کنوانسبون رژيم حقوقي درياي خزر» را با قيد «يک فوريت» براي تصويب به مجلس فرستاده و البته براي تصويب آن در کميسيونها نيز لابي شدهاست!؟؟

وقتي دولت لايحه‌اي را «يک فوريتي» تصويب مي‌کند، يعني خطاب به مجلس مي‌گويد: «اين موضوع بسيار مهم است، لطفاً از نوبت عادي آن را خارج کنيد، سريع‌تر در کميسيون بررسي‌اش کنيد و زودتر به صحن بياوريد تا به قانون تبديل شود.»

کنوانسيون رژيم حقوقي خزر ناظر به  منافع چهار کشور همسايه ايران است. ادبيات کنوانسبون به گونه‌ايست که در ظاهر متن حرفي از تقسيم درياچه (به ضررايران) در ميان نيست، اما در لاية زير متن اين کار به نرمي انجام مي‌شود! به سطور زير از متن ( نقل شده از سايت رياست جمهوري) دقت کنيد:

«خطوط مبدأ مستقيم»- خطوط مستقيمي است که نقاط مربوط / مناسب را بر روي خط ساحلي به يکديگر وصل مي‌کند و خط مبدأ را در مکان‌هايي که خط ساحلي مضرس مي‌باشد يا در مکاني که در آن حاشيه‌اي از جزاير در امتداد ساحل و در مجاورت نزديک آن  قرار دارد، تشکيل مي‌دهد.

روش تعيين خطوط مبدأ مستقيم بايد در موافقتنامه جداگانه‌اي بين همه طرف‌ها تعيين شود.

چنانچه شکل ساحل، يک کشور ساحلي را در تعيين آب‌هاي داخلي‌اش آشکارا در وضعيت نامساعدي قرار دهد، اين وضعيت هنگام ايجاد روش فوق به منظور دستيابي به تفاهم ميان تمامي طرف‌ها مدنظر قرار خواهد گرفت.(پايان نقل قول)

از سطور نقل شده، چه چيزي عايد ايران است؟ آن کشوري که شکل ساحل به ضرر اوست و کوتاهترين طول ساحلي را دارد، ايران است! دست‌يابي به تفاهم با طرفها و همسايگان هم، به آينده‌اي نامعلوم موکول شده است!

ماده 2 کنوانسيون چنين است:

«ماده 2

1- طرف‌ها طبق اين کنوانسيون حاکميت، حقوق حاکمه و انحصاري و همچنين صلاحيت خود را در درياي خزر اعمال خواهند کرد.

2- اين کنوانسيون حقوق و تعهدات طرف‌ها در مورد استفاده از درياي خزر شامل آب‌ها، بستر، زيربستر، منابع طبيعي آن و فضاي هوايي بر فراز دريا را تعيين و تنظيم مي‌کند.»

در واقع، طبق اين ماده، کنوانسيون تکليف همه چيز درياچه يا سهم همه را غز آن مشخص کرده است! که با منافع ملي ايران تناسب ندارد.

نکته‌اي که گويا با توجه به شرايط جنگي کنوني و تمايل قبلي ايران، برخي براي تصويب کنوانسيون در مجلس مطرح مي‌کنند، بند 6 و 7 ماده 3 کنوانسيون است:

«6- عدم حضور نيروهاي مسلحي که به طرف‌ها تعلق ندارند در درياي خزر؛

7-در اختيار قرار ندادن قلمرو خود توسط هريک از طرف‌ها به ساير دولت‌ها براي ارتکاب تجاوز و انجام ساير اقدامات نظامي عليه هرطرف‌»

در اين مورد بايد ديد که قوانين ملي همسايه‌ها در خزر (مثلا جمهوري آذربايجان) چه مي‌گويد؟

در قانون اساسي جمهوري آذربايجان و نيز دکترين نظامي اين کشور که در 2010 به تصويب پارلمان رسيده، ممنوعيتي براي حضور نيروهاي خارجي در اين کشور وجود ندارد! چنانکه در جنگ قراباغ  نيروهاي رسمي و حتي هواپيماي جنگي برخي کشورها در جمهوري آذربايجان استقرار يافت و حتي تعداد فراواني از تکفيري‌هاي سوريه نيز با هماهنگي ترکيه در خاک جمهوري آذربايجان حضور يافتند! در سالهاي گذشته، نيروهاي ناتو و آمريکا تحت عناوين‌ مختلف در جمهوري آذربايجان حضور يافته‌‌اند. در اشغال افغانستان و عراق، نيروها و هواپيماهاي آمريکا از جمهوري آذربايجان به عنوان مقر لجستيکي استفاده مي‌کردند و نيروهايي از ارتش آذربايجان در افغانستان و عراق در ترکيب ائتلاف آمريکايي در جنگ شرکت کردند و عده‌اي از آنها کشته شدند. در جنگ 12 روزه و جنگ رمضان نيز عملکرد باکو دربارة ايران بر همه روشن است!

* جلال فغفورزاده