تقويت توان اتمي روسيه در قلب اروپا

اقدامي که به گفته ناظران غربي، توان روسيه براي هدف قرار دادن نقاط مختلف اروپا را به شکل محسوسي افزايش مي‌دهد.الکساندر لوکاشنکو، رئيس‌جمهور بلاروس و متحد نزديک ولاديمير پوتين، اوايل ماه جاري از استقرار اين موشک بالستيک ميان‌برد خبر داده بود. اين اقدام در حالي صورت مي‌گيرد که لوکاشنکو همزمان گفت‌وگوهايي را نيز با دولت دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمريکا، آغاز کرده است.وزارت دفاع بلاروس روز سه‌شنبه ويدئويي منتشر کرد که در آن پرتابگرهاي متحرک اورشنيک در حال حرکت در جاده‌هاي جنگلي ديده مي‌شوند و نيروهاي تخصصي مشغول استتار سامانه‌ها با تورهاي پوششي هستند. در اين ويدئو محل دقيق استقرار موشک‌ها اعلام نشده است.

ورود به فاز عملياتي

در بخش ديگري از اين ويدئو، يک افسر ارشد ارتش بلاروس به نيروها اعلام مي‌کند که سامانه‌هاي موشکي به‌طور رسمي وارد وضعيت «آماده‌باش رزمي» شده‌اند. او در حالي که بارش سبک برف در پس‌زمينه ديده مي‌شود، از انجام تمرين‌ها و مأموريت‌هاي شناسايي منظم براي خدمه اين موشک‌ها سخن مي‌گويد.برخي کارشناسان غربي معتقدند استقرار اورشنيک در بلاروس، زمان رسيدن موشک‌هاي هسته‌اي روسيه به اهداف اروپايي را کاهش مي‌دهد و در نتيجه، توازن بازدارندگي در اروپا را دستخوش تغيير مي‌کند. به گفته اين تحليلگران، اين اقدام نشان‌دهنده اتکاي فزاينده کرملين به تهديد هسته‌اي براي بازداشتن اعضاي ناتو از ارسال تسليحات دوربرد به اوکراين است.

دو پژوهشگر آمريکايي نيز پيش‌تر اعلام کرده بودند که بر اساس بررسي تصاوير ماهواره‌اي، روسيه احتمالاً موشک‌هاي اورشنيک و پرتابگرهاي متحرک آن‌ها را در يک پايگاه هوايي سابق در شرق بلاروس مستقر کرده است. اين ارزيابي با برخي يافته‌هاي اطلاعاتي آمريکا نيز همخواني دارد، هرچند مقامات رسمي مسکو و مينسک جزئياتي درباره مکان دقيق اين استقرار ارائه نکرده‌اند.

موشک اورشنيک چيست؟

موشک اورشنيک که نام آن در زبان روسي به معناي «درخت فندق» است، در نوامبر 2024 براي نخستين‌بار به‌صورت عملياتي و با کلاهک غيرهسته‌اي عليه هدفي در اوکراين آزمايش شد.ولاديمير پوتين بارها مدعي تاکيد کرده که اين موشک به دليل سرعت بسيار بالا (بيش از 10 ماخ) عملاً غيرقابل رهگيري است؛ ادعايي که هنوز به‌طور مستقل از سوي نهادهاي بين‌المللي تأييد نشده، اما نگراني‌هاي گسترده‌اي در ميان کشورهاي اروپايي ايجاد کرده است.

استقرار سامانه‌هاي موشکي اورشنيک در بلاروس را مي‌توان گامي جديد در راهبرد بازدارندگي هسته‌اي روسيه و پيامي مستقيم به ناتو دانست؛ پيامي که نشان مي‌دهد مسکو در سايه جنگ اوکراين، حوزه بازدارندگي خود را به مرزهاي شرقي اروپا نزديک‌تر کرده و آماده استفاده از ابزار تهديد هسته‌اي براي حفظ منافع راهبردي‌اش است.