بايد تسلط ايران بر تنگه هرمز را پذيرفت

ايشان تأکيد مي‌کنند که کاخ سفيد درباره نگاه و هدف غايي ايران در اين جنگ، دچار خطاي محاسباتي شده است؛ ايران در نظر ايشان هرگز از دستاورد خود در تنگه هرمز عقب نمي‌نشيند و اين جنگ را به فرصتي براي تقويت شرايط داخلي و جايگاه بين‌المللي خود تبديل کرده است.

بازارهاي انرژي بايد منتظر وضعيتي بسيار بدتر از شرايط فعلي باشند

کارشناسان مرکز مطالعات انرژي در شوراي آتلانتيک بر اين باورند که با نزديک شدن جنگ آمريکا و ايران به ششمين ماه خود و فروپاشي آتش‌بسي که به‌سختي بيش از يک ماه از عمر آن مي‌گذشت، دلايل چنداني براي اين باور وجود ندارد که مسير درگيري به اين زودي تغيير کند. بازارهاي نفت و مصرف‌کنندگان بايد خود را براي احتمال تحقق بدترين سناريوها آماده کنند و بپذيرند که ديگر چيزي به نام وضعيت «عادي» شکل نخواهد گرفت.

الگوي فرساينده اين درگيري از نظر اين کارشناسان، براي بازارهاي نفت و گاز ديگر به خبري تکراري تبديل شده است. بااين‌حال، همين وضعيت دستيابي هر يک از طرفين به يک موفقيت تعيين‌کننده و پايان دادن به جنگ بر اساس شرايط مطلوب خود را دشوار کرده است. در سطح بنيادين، اهداف اصلي دو طرف که کاملاً در تضاد با يکديگر قرار دارند، هرگز تغيير نکرده‌اند. مذاکرات نتوانست تغييري معنادار در اين وضعيت ايجاد کند و احتمال آنکه نيروي نظامي به نتيجه‌اي قاطع منجر شود نيز بسيار اندک است.

خطاي محاسباتي ترامپ در مورد ايران، جهان را به اين گرفتاري دچار کرد

اين دو کارشناس آتلانتيک معتقدند چرايي اين وضعيت را بايد در چگونگي ورود آمريکا به اين جنگ جست‌وجو کرد؛ به‌طور مشخص، ايشان خطاي محاسباتي دولت ترامپ در باب نحوه نگرش ايران به اين درگيري را عامل اصلي اين وضعيت مي‌دانند.

اين دو کارشناس آمريکايي معتقدند پس از شکست راهبرد اوليه ترور رهبر و فرماندهان ايران، کاخ سفيد به دومين گزينه در جعبه‌ ابزار خود روي آورد: «استفاده از مذاکره براي خروج از بحراني که به‌تدريج به يک بحران جهاني انرژي تبديل مي‌شد.»

ايشان تأکيد مي‌کنند که آمريکا با استفاده از مذاکرات مکرر از عمليات نظامي پرهزينه جلوگيري مي‌کند يا به چنين درگيري‌هايي پايان مي‌دهد. اين رويکردي به عقيده ايشان پيش‌تر در جريان شکل‌گيري برجام، در دوره اوباما موفق عمل کرد و توانست از وقوع همان جنگي جلوگيري کند که اکنون در آن گرفتار شده‌اند.

ترامپ گمان مي‌کرد امتيازات روي کاغذ، ايران را به عقب‌نشيني از هرمز متقاعد مي‌کند

کارشناسان آتلانتيکي اعتراف مي‌کنند که دولت ترامپ تصور مي‌کرد امضاي يادداشت تفاهمي که در آن ظاهراً امتيازاتي قابل توجه به ايران داده شده، کافي است تا ايران متقاعد شود جريان انرژي در تنگه هرمز به پيش از جنگ باز گردد. به عقيده ايشان محاسبات کاخ سفيد اين بود که بازگشت به وضعيت پيش از جنگ، همراه با برخي مزاياي اضافي که روي کاغذ تأييد شده بود، بايد براي گشودن مسير خروج همه طرف‌ها از بحران کافي باشد.

اين کارشناسان تأييد مي‌کنند که از نگاه ايران، اين درگيري موضوعي نبود که صرفاً با مبادله چند امتياز يا کسب چند مزيت محدود آن هم روي کاغذ، حل و فصل شود؛ ايران، اين جنگ را جنگي وجودي تلقي مي‌کند و جمهوري اسلامي از چند دهه‌ پيش براي آن آماده شده است. همين برداشت عميقاً نادرست کاخ سفيد از نيات و توانمندي‌هاي واقعي و سخت ايران، از همان ابتدا زمينه فروپاشي آتش‌بس را فراهم کرد.

ايران مصمم است به عنوان قدرتي مسلط بر منطقه، از اين جنگ خارج شود

دو کارشناس آتلانتيکي تأکيد مي‌کنند که بازگشت به وضعيت پيشين هيچ‌گاه راه‌حلي پذيرفتني براي ايران نبود. تهران به عقيده ايشان مصمم است از اين جنگ نه‌تنها با ساختاري تقويت‌شده در داخل، بلکه به‌عنوان مدير بالفعل مهم‌ترين مسير تجارت و ترانزيت جهان خارج
ود.

اين دو سپس تلاش آمريکا براي واداشتن نفتکش‌ها به استفاده از مسير موسوم به «مسير عماني» را در همين چارچوب تفسير مي‌کنند و معتقدند که آمريکا کوشيد از اين طريق مستقيماً دستاوردي را به چالش بکشد که ايران آن را حق ذاتي خود و تضميني بلندمدت براي موقعيت منطقه‌اي‌ خويش مي‌داند.

کارشناسان آمريکا خود اعتراف مي‌کنند که مبهم گذاشتن آينده تنگه هرمز به‌عنوان يک آبراه آزاد در اين يادداشت تفاهم، اقدامي عامدانه از سوي مقامات آمريکايي بود که اکنون مشخص شده يک کاستي‌ آشکار است و عملاً ادعاي مالکيت ايران بر اين آبراه را تقويت مي‌کند.

کارشناسان مرکز انرژي شورا بر اين باورند که هر چند هر دو طرف معتقدند مي‌توانند بيش از طرف مقابل دوام بياورند، اما اين ايران است که دلايل محکم‌تري براي ادامه استقامتشان دارند و مطمئن هستند که صرف‌نظر از اينکه جنگ چه زماني و چگونه پايان يابد، مي‌توانند به خواسته‌هاي خود دست پيدا کنند.

به هر حال، آمريکا به اعتراف ايشان هيچ‌گاه براي هميشه در هيچ نقطه‌اي از خاورميانه باقي نمي‌ماند و نمي‌تواند عمليات اسکورت دريايي يا محاصره را تا ابد ادامه دهد.

آمريکا براي دگرگون کردن شرايط ميدان نبرد به نفع خود، دست‌ خاليست

کارشناسان آمريکايي معتقدند که مطالبه 20 درصد از محموله به عنوان حق العمل قواي نظامي آمريکا براي اسکورت دريايي در اين منطقه، آخرين ميخي بود که ترامپ بر تابوت تفاهم‌نامه ماه ژوئن کوبيد. ايشان سپس تأکيد مي‌کنند که قطعاً مقامات آمريکايي درباره «دور جديد مذاکرات» صحبت خواهند کرد و مدعي مي‌شوند در تلاش هستند تا از طريق گفتگو، اختلافات سياسي را حل و فصل کنند.

اما برقراري مجدد محاصره آمريکايي عليه ايران، به عقيده اين کارشناسان نشانه برجسته و آشکاري است که کاخ سفيد براي ايجاد تغيير معنادار در ميدان نبرد، دست خالي‌ست و حتي ايده چنداني در اختيار ندارد.

ايران مي‌تواند براي ماه‌ها يا حتي چند سال، قابليت‌هاي دفاعي و تهاجمي خود را حفظ کند

ايراني‌ها نيز در جريان موج جديد حملات آمريکا خساراتي را متحمل شدند، اما همزمان توانستند خساراتي را نيز تحميل کنند؛ اين موضوع از نظر اين کارشناسان نشان مي‌دهد که قابليت‌هاي دفاعي و تهاجمي ايران همچنان پابرجاست. کارشناسان آتلانتيکي معتقدند که دوره آتش‌بس به ايران نيز امکان داد تا تسليحات خود را تجديد و براي ازسرگيري جنگ آماده شود.

ايشان سپس به ارزيابي جديد مؤسسه مطالعات جنگ پرداخته و جمع‌بندي آن را چنين ذکر مي‌کنند: «آمريکا در حملات اخير تلاش کرد توانايي ايران براي حمله به کشتيراني تجاري را تضعيف کند، اما هنوز مشخص نيست اين توانايي چه زماني به اندازه‌اي کاهش خواهد يافت که از حملات منفرد و اخلال‌کننده در کشتيراني جلوگيري شود.»

کارشناسان آمريکايي سپس نتيجه مي‌گيرند که اگر ايران در سراسر ماه‌هاي گذشته توانسته اين قابليت‌هاي حياتي را با هزينه‌اي قابل‌مديريت، حفظ کند، پس منطقي‌ست که فرض کنيم ايران قادر است چنين توانمندي‌هايي را براي ماه‌هاي طولاني و حتي چندين سال، حفظ کند.

ورود عنصر يمن به اين معادله، شرايط را براي بازار جهاني انرژي به شدت دشوار خواهد کرد

مجموع اين شرايط، به عقيده کارشناسان آتلانتيکي، آمريکا، متحدانش و جهاني را که همچنان به جريان آزاد سوخت‌هاي فسيلي وابسته است، با گزينه‌هايي بسيار محدود مواجه کرده است. عبور کشتي‌ها از تنگه هرمز که در دوره کوتاه آتش‌بس تنها اندکي بهبود يافته بود، بار ديگر در آستانه توقف قرار دارد.

قيمت نفت دوباره تحت فشار صعودي قرار گرفته و شاخص نفت برنت فقط از روز يکشنبه تاکنون 10 درصد افزايش يافته است. همچنين نشانه‌هايي وجود دارد که انصارالله يمن، پس از حملات اخير به زيرساخت‌هاي عربستان، براي نخستين بار در اين جنگ فعال شده‌ است.

تحليلگران بازار انرژي شوراي آتلانتيک مدعي هستند که اگر مقاومت يمن با حمايت ايران ترانزيت از تنگه باب‌المندب را مختل کنند، روزانه چهار ميليون بشکه ديگر از انتقال نفت عملاً زير آتش قرار خواهد گرفت؛ وضعيتي که تنش‌هاي بازار را بيش‌ازپيش تشديد مي‌کند. بنابراين، تعجب‌آور نيست که تازه‌ترين تحليل آژانس بين‌المللي انرژي تأکيد مي‌کند اگر بحران ادامه يابد، چشم‌انداز مازاد عرضه در سال آينده ممکن است هرچه بيشتر از دسترس خارج شود.

به زودي بازارهاي انرژي بايد با واقعيات بسيار دردناکي مواجه شوند

کارشناسان شوراي آتلانتيک در حال حاضر هيچ نشانه‌اي نمي‌بينند که از يک موفقيت تعيين‌کننده نظامي و/يا سياسي حکايت کند يا تحولي ديگر که بتواند مسير امور را در غرب آسيا تغيير دهد. شتاب گرفتن تلاش‌ها براي طراحي و احداث مسيرهاي جايگزين پرهزينه به‌منظور دور زدن تنگه هرمز، از نظر ايشان، نشان مي‌دهد توليدکنندگان نفت منطقه بر اين باورند که هيچ‌کس براي نجات آنان نخواهد آمد و هيچ راه‌حل پايداري نيز در افق قابل‌مشاهده نيست.

اين دو کارشناس تأکيد مي‌کنند تا زماني که چنين راه‌حلي پديدار نشود، هرگز نمي‌توان به بهبود شرايط بازارهاي انرژي اميد داشت و تفسير نشانه‌ها و تعيين ميزان واقعي نفت موجود براي عوامل دخيل در اين بازار، به شدت مشکل خواهد بود.

ذخاير راهبردي در حال کاهشند و بدترين بخش ماجرا پيشروي ما قرار گرفته است

ايشان همچنين به اين مهم اشاره مي‌کنند که ذخاير راهبردي آمريکا و ديگر کشورهاي جهان، پيوسته کاهش مي‌يابند و دير يا زود، واقعيت مربوط به ميزان فيزيکي عرضه موجود در بازار ديگر قابل‌چشم‌پوشي نخواهد بود.

اين وضعيت از نظر اين کارشناسان پيامدهاي جدي براي سراسر جهان خواهد داشت، اما اقتصادهاي درحال‌توسعه که تاکنون نيز در طول اين بحران سختي‌هاي فراواني را تحمل کرده‌اند، بيش از ديگران آسيب خواهند ديد. ممکن است تدابير اضطراري جديدي، فراتر از اقداماتي که تاکنون به اجرا درآمده‌اند، ضروري شود.

ايشان در پايان نتيجه مي‌گيرند که درباره محقق نشدن بدبينانه‌ترين پيش‌بيني‌هاي آغاز جنگ، از جمله احتمال جهش قيمت نفت به بيش از 150 دلار در هر بشکه، اظهارنظرهاي فراواني صورت گرفته است. اما اين ارزيابي‌ها بر اين فرض استوار بوده‌اند که بدترين مرحله بحران پشت سر گذاشته شده است؛ حال آنکه ممکن است بدترين بخش ماجرا هنوز در پيش باشد.

منبع : فارس