بالستيک ايراني با کدام ابتکار به ناوگروه آمريکا اصابت کرد؟

مشاهده نشده‌اند و مواضع قبلي خود در نزديکي درياي عمان را ترک کرده و به مناطق دورتر در درياي عرب منتقل شده‌اند؛ تغييري که مي‌تواند نشان‌دهنده نگراني جدي ارتش آمريکا از تصميم و سلاح جديدي ايراني براي آسيب‌ زدن به ناوهاي آمريکايي باشد.

بر اساس اين اطلاعات رسانه هاي غربي، شليک موشکهاي ايراني و اصابت حداقل يکي از آنها، باعث شده تا آمريکا تصميم بگيرد ضمن خارج شدن از تيررس موشک‌هاي ضد کشتي ايران، به منطقه اي دورتر عقب‌نشيني کند و بدين ترتيب خط محاصره دريايي را که تا ماه يک ماه پيش در خروجي خليج عمان قرار داشت را تغيير دهد. با اين اوصاف، اين تجهيزات که سابقا نزديک به چابهار مستقر بودند، حالا صدها کيلومتر دورتر از مکان قبلي، جايي در ميانه درياي عرب استقرار دارند و خط محاصره عقب کشيده شده و عملا تضعيف شده است.

اصابت موفق موشک بالستيک ايراني به ناو آمريکايي

بخشي از هزينه‌هاي پنتاگون در جنگ با ايران که حساسيت فراواني نيز در اين کشور راجع به آن وجود دارد، به تلفات نيروي انساني آمريکا مربوط مي‌شود مسئله‌اي که بر اساس گزارش‌ها، پنتاگون سانسور بسيار شديدي روي آن اعمال مي‌کند. طي 7 ماهي که از جنگ مي‌گذرد پنتاگون بارها شمار کشته‌ها و زخمي‌هاي جنگ را تغيير داده است. پيش از اين واشنگتن پست نوشته بود بر اساس اظهارات 6 مقام آمريکايي مطلع از داده‌هاي داخلي وزارت جنگ اين کشور، شمار نيروهاي نظامي آمريکا که از زمان آغاز جنگ جاري عليه ايران در خاورميانه کشته شده‌اند بيشتر از آماري است که پنتاگون به صورت عمومي اعلام کرده است.

وزارت جنگ آمريکا(پنتاگون) در طول هفته هاي اخير، بدون ارائه هيچ‌گونه توضيح خاصي و بدون سر و صدا آمار مجروحان نظاميان خود در جنگ عليه ايران افزايش داده است. به نوشته واشنگتن پست آمار رسمي پنتاگون از شمار نظاميان مجروح در جريان جنگ عليه ايران، 37 نفر افزايش يافته است. بر اساس گزارش پايگاه داده‌هاي پنتاگون آمار مجروحان جديد شامل 29 ملوان نيروي دريايي و هشت تفنگدار دريايي اين کشور مي‌شود. پايگاه داده «سامانه تحليل تلفات دفاعي» هيچ توضيحي درخصوص زمان و چگونگي مجروح شدن اين 37 نظامي نداده است.

روزنامه صهيونيستي اسرائيل هيوم نزديک به محافل راست افراطي رژيم صهيونيستي از قول منابع نظامي اين رژيم نوشته است:زخمي‌هاي جديد آمريکا حاصل حمله ايران به ناوشکن موشک انداز آمريکايي بوده و 29 پرسنل نيروي دريايي آمريکا و هشت تفنگدار دريايي که اخيرا گزارش شده در جريان جنگ ايران مجروح شده‌اند، در يک ناو مهم جنگي نيروي دريايي آمريکا (به احتمال زياد ناوشکن موشک‌انداز کلاس آرلي برک)، که گمان مي‌رود توسط يک موشک بالستيک هدايت‌شونده دقيق شليک شده توسط نيروي هوافضاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي مورد اصابت قرار گرفته باشد، دچار جراحات شده‌اند.

در ادامه اين گزارش آمده است: «اعتقاد بر اين است که سپاه پاسداران براي بهبود دقت موشک‌هاي بالستيک ضدکشتي خود، با تجهيز آن‌ها به سنسورهاي پيشرفته تلويزيوني/مادون قرمز (TV/IR) جهت هدف‌گيري دقيق شناورهاي نيروي دريايي آمريکا، اقدام کرده است. »

پيش از اين نيز در اسفندماه 1404، تصاويري در برخي رسانه ها منتشر شد که گمانه زني ها مبني بر اصابت موشک به يک فروند ناوشکن کلاس آرلي برک نيروي دريايي آمريکا در آبهاي دهانه اقيانوس هند را تقويت ميکرد. اين تصاوير حاکي از ان بود که اين ناو بر اثر برخورد يک پرتابه دچار آتش سوزي شده است؛ نيروي دريايي سپاه نيز در همان روز از حمله موفق به ناو امريکايي خبر داده بود. با توجه به اينکه مجموعه اي از سامانه هاي پدافندي و راداري مدرن، موجب شده تا رسانه هاي امريکايي، آرلي برک را به يک دژ دفاعي مستحکم تشبيه کنند که توانايي محافظت از خود و ساير شناورهاي ناوگروه‌ را در مقابل سنگين ترين حملات موشکي و پهپادي دارد، لذا اصابت موفق يک موشک بالستيک ايراني به آن، حائز اهميت ويژه اي است.

کدام موشک ايراني از سد پدافند ناوهاي آمريکايي گذشت؟

اگر نيروهاي مسلح کشورمان، صراحتا نامي از موشک شليک شده که توانست مستقبما به ناوشکن آمريکايي اصابت کند، نبرده اند اما رسانه هايي همچون «ديفنس سکيوريتي آسيا»، اين موشک را «قاسم بصير» معرفي کرده اند که ويژگي ها و مشخصات آن، بارها مورد توجه کارشناسان داخلي و خارجي قرار گرفته بود.

يکي از جديدترين موشکهاي بالستيک ايراني با نام « قاسم بصير «، ارديبهشت ماه سال گذشته رسما معرفي و قرار شد در کنار بيش از 30 نوع موشک بالستيک و تاکتيکي ديگر، به سازمان رزم نيروي هوافضاي سپاه اضافه شود. اين موشک جديد در حقيقت يکي از جديدترين اعضاي خانواده پر افتخار فاتح 110 است.

اين موشک در بدنه خود از الياف کربن بهره برده و از سيستم پيشران سوخت جامد بهره مي برد. برد آن در حدود 1300 کيلومتر بوده و بر اساس صحبت هاي مطرح شده توسط وزير دفاع شهيد کشورمان (امير خلبان نصيرزاده)، سر جنگي آن قابليت مانور براي فريب سامانه هاي پدافندي ضد موشک مثل پاتريوت و تاد را نيز دارد. اين نکته به اين معني است که در اين موشک هم به سياق اکثر موشک هاي جديد بالستيک ايراني، سر جنگي از بدنه اصلي در فاز نهايي حمله جدا مي شود. جدا شدن سر جنگي از موشک خود باعث کاهش سطح مقطع راداري خواهد شد و اين مسئله به تنهايي يک چالش بزرگ براي سامانه هاي پدافندي خواهد بود.

اين موشک به يک سر جنگي اپتيکي مجهز است که البته سابقه اين مورد هم در برخي ديگر از اعضاي اين سري مثل مدل خليج فارس تکرار شده بود اما در قاسم بصير داستان متفاوت است. در جريان تصاوير منتشر شده از آزمايش اين موشک، دقيقا يکي از موضوعات مهم و جذاب در معرفي محصول جديد صنايع دفاعي کشورمان يعني بحث شناسايي و انتخاب ميان هدف اصلي و هدف هاي کاذب توسط کلاهک موشک ديده مي شود و اين بدين معني است که موشک مورد نظر در داخل بخش اپتيکي خود به بحث پردازش تصوير ( Image processing ) مجهز شده است.=

در اين قابليت، تصاوير از قبل تهيه شده هدف به حافظه موشک داده مي شود و اين پرتابه در فاز نهايي حمله اقدام به اسکن سريع موقعيت کرده و هدف مورد نظر را با جستجو محيط و انطباق آن با تصويري که از قبل در حافظه دارد، مي کند. سپس روي آن قفل کرده و در اين شرايط امکان انحراف با روش هاي موسوم به مقابله نرم مثل جنگال و امثال آن غير ممکن خواهد بود.

کدام موشکهاي ايراني قابليتهاي مشابه «قاسم بصير» دارند؟

يکي از مهمترين موضوعات براي اثربخشي موشکهاي جديد ايراني از جمله هايپرسونيک فتاح عليه ناوهاي آمريکايي، امکان کشف هدف در وسط اقيانوس است چراکه امکان پرواز آسان پهپادهاي ايراني در آن محدوده وجود ندارد. ناوهاي هواپيمابر آمريکايي در کنار پايگاه هاي هوايي اين کشور در اطراف ايران، همواره جزو يکي از تهديدات مهم و سطح بالا براي نيروهاي مسلح ما تلقي و بخشي از توان اطلاعاتي و رزمي کشور براي رصد و مقابله با اين تهديدات در نظر گرفته شده چراکه هواپيماهايي که از روي ناوهاي هواپيمابر يا از پايگاه هاي هوايي به پرواز در مي آيند در حقيقت بخش عمده اي از استراتژي تهاجمي آمريکا را ايفاء کرده و بدون آنها بخش زيادي از نقشه هاي رزمي اين کشور با مشکل رو به رو خواهد شد.

در چند سال اخير هميشه بحث هايي در خصوص دستيابي ايران به موشک بالستيک ضد کشتي برد بلند توسط فرماندهان عالي رتبه کشور مطرح شده؛ موشک هايي که در بردهاي حتي بالاي 1000 کيلومتر بوده و مي توانند اهداف دريايي را مورد اصابت قرار دهند. البته در خانواده مشهور و موفق فاتح نمونه هاي ضد کشتي مشهور ديگري نيز وجود دارند که در فواصل کنوني استقرار ناوهاي آمريکايي مي توانند بسيار موثر باشند. به عنوان مثال، غير از موشکهاي هرمز 1 و 2 و خليج فارس (که به علت تکثر در سواحل خليج فارس و درياي عمان، گزينه هاي مهمي براي اشباع پدافندي و حمله دقيق به ناوها و رادارهاي دشمن هستند) ، قابليت ضد کشتي موشک هاي بالستيک تاکتيکي ايران با «ذوالفقار بصير»، به برد مهم 700 کيلومتر افزايش يافته بود که هم اکنون نيز اين موشک از گزينه هاي حمله به شناورهاي امريکايي در شمال اقيانوس هند و درياي عرب است.

در واقع علاوه بر افزايش برد نسل‌هاي مختلف خانواده فاتح، دقت و قابليت‌هاي نگهداري و عملياتي آن نيز به بسيار افزايش و بهبود يافته به طوري که آن را در رديف مهمترين سامانه‌هاي دفاعي کشور در راهبرد پاسخ کوبنده به دشمن قرار داده و نمونه‌هاي متنوعي با قابليت ضد کشتي و ضد رادار از روي آن توسعه يافته است.

اواخر سال 1401 و در حالي که عمده توجه رسانه ها معطوف به پرتاب ماهواره جديد ايران به فضا بود، شهيد بزرگوار سرلشکر باقري رئيس وقت ستاد کل نيروهاي مسلح، اعلام کرد که «ايران به توليد مدل جديدي از موشک‌هاي بالستيک با قابليت انهدام يگان‌هاي شناور دريايي متحرک رسيده است. « به گفته وي، آزمايش اين موشک با موفقيت انجام شده و درحال توليد انبوه است که با اين اقدام، کشورمان، جزو سه کشور دارنده دانش ساخت اين موشک‌ها قرار گرفته است. از جمله نکات مهمي که در ادامه اين خبر، از زبان عالي رتبه ترين فرمانده وقت نظامي کشورمان بيان شد، آن است که «اين موشک بالستيک، با سرعت 8 ماخ و با برد هزار و 500 کيلومتر، اهداف در حال حرکت را نقطه زني مي‌کند.

تاکنون نمونه هاي مختلفي از موشکهاي بالستيک ايراني، عليه اهداف دريايي دوربرد مورد آزمايش قرار گرفته اند و برخي ديگر نيز، در حد اشاره و انتقال کدهاي دقيق به دشمنان فرامنطقه اي بوده است. براي اولين بار به صورت رسمي، شهيد سرافراز سردار حاجي‌زاده فرمانده سابق نيروي هوافضاي سپاه، در تيرماه 1390 از شليک دو فروند موشک از کوير سمنان به سوي هدفي در دهانه اقيانوس هند در بهمن ماه سال گذشته (بهمن1389) خبر داد و فاصله اين شليک را 1900 کيلومتر اعلام کرده بود. اما پس از آن نيز نکات دقيق تري از اين سلاح خاص نيروهاي مسلح کشورمان بيان شده بود.

يکي از اين اشاره ها مربوط به سردار شهيد شرلشکر سلامي در سال 1396 است. فرمانده وقت سپاه در يک گفتگوي رسمي، به وجود يک موشک بالستيک اشاره مي کند که با سرعت 8 ماخ از جو زمين وارد شده و مي تواند اهداف شناور متحرک را مورد هدف قرار دهد. خروج از جو زمين و ورود مجدد و رسيدن به سرعت نزديک به 8 ماخ مشخصا موشک مورد نظر شهيد سلامي را از رده تسليحاتي مثل سري هرمز و خليج فارس خارج کرده و برد سلاح مورد نظر را به بالاي هزار و چه بسا 1500 کيلومتر ارتقاء مي دهد. کمي بعد در 27 دي 1399، نيروي هوافضاي سپاه پاسداران، در حالي آخرين مرحله از رزمايش موشکي پيامبر اعظم-15 را اجرا کرد که در جريان آن، چند موشک بالستيک (که تصاوير منتشره، حداقل شامل قدر اف و سجيل 2 بود)، به سمت اهدافي در شمال اقيانوس هند شليک شدند.

طبق سناريو اين مرحله، موشک‌هاي مورد نظر، انهدام ناوهاي دشمن در فاصله 1800 کيلومتري را شبيه‌ سازي کردند و دقت آنها به حدي بود که به گفته‌ مقامات دولتي آمريکا، موشک‌هاي شليک شده به يک هدف در سطح دريا اصابت کردند در حالي که در 150 کيلومتري اين هدف، ناو هواپيمابر نيميتز حضور داشت که اين تست، يک قدرت‌نمايي به نيروهاي دريايي آمريکا محسوب مي‌شد. موشک بالستيک عماد نيز يکي از محصولات رونمايي شده توسط وزارت دفاع در کلاس موشک هاي بالستيک، با محدوده عملياتي بالاي هزار و پانصد کيلومتر است که بردي در حدود 1700 کيلومتر دارد.

بر اساس فيلمي که در اواسط سال 1399 از يک تست عملياتي مهم اين موشک منتشر شد، هدفي شبيه به عرشه يک ناوهواپيمابر يا بخش کوتاهي از يک باند فرود مورد اصابت سر جنگي اين موشک قرار مي گيرد. اين موشک سوخت مايع در زمان رونمايي نيز جزو اولين موشک هاي برد بلند ايراني بود که به سر جنگي جديد مجهز به بالک هاي هدايتي براي پرواز و تصحيح خطا در مرحله آخر مجهز شده بود. با اين اوصاف، موشکهاي مشهور فوق، در سالهاي قبل معرفي شده و به احتمال زياد، منظور شهيد باقري نسل هاي ديگري غير از اين نمونه هستند.

از سوي ديگر، موشک راهبردي خيبرشکن که بهمن سال 1400 رونمايي شد، از نسل سوم موشک‌هاي دوربرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامي است که از ويژگي هاي منحصر به فردي برخوردار مي باشد. اين موشک داراي سوخت جامد است و در فاز فرود، داراي مانورپذيري براي عبور از سپر موشکي بوده و طراحي بهينه آن باعث شده وزن آن نسبت به نمونه هاي مشابه يک سوم کاهش يافته و مدت آماده سازي و شليک آن نيز تا يک ششم تقليل پيدا کند. يکي از دلايلي که برخي کارشناسان معتقدند ارتش امريکا و رژيم صهيونيستي به اين نتيجه رسيد که امکان مقابله با موشکهاي ايراني را ندارد، مشاهده کيفيت و دقت اصابت موشک خيبرشکن در طول جنگ 12 روزه و 40 روزه است.

چابکي و سرعت فوق العاده در اصابت اهداف در برد و شعاع 1450 کيلومتري از ديگر توانمندي‌هاي اين موشک است که تطابق زيادي با ويژگي هاي اعلام شده توسط رييس شهيد ستادکل نيروهاي مسلح کشورمان دارد. طبيعتا وقتي موشکي همچون قاسم بصير که تکنولوژي آن مربوط به سالها قبلتر از رونمايي و ساخت موشکهايي همچون هايپرسونيک فتاح 1 و 2 است، مجهز به چنين کلاهک مخصوصي شده، طراحي و ساخت نمونه اي از اين محصول براي نصب روي موشکهاي هايپرسونيک سپاه، دور از ذهن نبوده و کاملا محتمل است.

اين موضوع نيز در خلال رونمايي از موشک قاسم بصير در سال گذشته اعلام شد که «هم اکنون اين ارتقاء در تمامي شهرهاي موشکي انجام شده است.»، اشاره مذکور نشان مي دهد تنوع موشکهايي که هم اکنون مي توانند با استفاده از کلاهک ويژه قاسم بصير، اهداف خود را در دريا شناسايي و منهم کنند، بيش از تصور دشمن است و از خيبرشکن تا ذوالفقار و فتاح و عماد، مي توانند چنين موفقيتي را تکرار کنند؛ انشاء الله.