آبروداري کشتي و روئينگ، افت ووشو و آبروريزي جودو

به گزارش تابناک،  ايران در هانگژو 13 طلا، 21 نقره و 20 برنز و در مجموع 54 مدال به دست آورده بود، اما در ناگويا با وجود کاهش مجموع مدال‌ها به 52، تعداد طلاهاي خود را شش مدال افزايش داد و با 19 طلا در جايگاه ششم جدول مدالي قرار گرفت؛ يک پله بهتر از هانگژو و همين موضوع اين عملکرد را ارتقا مي‌دهد.

تفاوت تعداد ورزشکاران در دو بازي‌هاي آسيايي

ايران در بازي‌هاي آسيايي 2022 هانگژو 289 ورزشکار در 35 رشته اعزام کرده بود که شامل 211 ورزشکار مرد و 78 ورزشکار زن بود، اما براي بازي‌هاي آسيايي 2026 آيچي-ناگويا کاروان ورزشي ايران شامل 522 نفر بود که قرار بود 308 ورزشکار برگرفته از 214 ورزشکار مرد و 94 ورزشکار زن باشد که در نهايت 305 ورزشکار در 39 رشته ورزشي به بازي‌ها اعزام شدند. اگرچه تعداد ورزشکاران و همچنين رشته‌هاي ورزشي اعزامي به اين دوره از بازي‌ها افزايش پيدا کرد، اما تعداد مدال کمتر شد و در عوض کيفيت مدالي افزايش پيدا کرد و 6 طلا بيشتر شد. به بيان ساده‌تر، حجم مدال کمي کاهش پيدا کرد، اما کيفيت مدال‌ها به شکل محسوسي افزايش
يافت.

اين تفاوت، زماني اهميت بيشتري پيدا مي‌کند که عملکرد را نه براساس نام ورزشکاران، بلکه براساس عملکرد فدراسيون‌ها بررسي کنيم؛ چراکه در اين صورت مشخص مي‌شود کدام رشته‌ها توانسته‌اند مدال‌هاي خود را به رنگ طلايي تبديل کنند، کدام فدراسيون‌ها صرفاً روي سکو باقي مانده‌اند و کدام رشته‌ها حتي از چرخه مدال‌آوري خارج شده‌اند. از اين منظر که ممکن است ورزشکار از شرايط آمادگي دور شود، دچار مصدوميت شده باشد، در آستانه بازنشستگي باشد و طبيعتاً حفظ اين چرخه با پشتوانه‌سازي و جايگزين نفرات جديد با فدراسيون‌هاست و به همين دليل عملکرد فدراسيون‌ها بايد مورد بررسي قرار بگيرد.

کشتي؛

طلاي بيشتر با تيم‌هاي دوم

کشتي بدون ترديد موفق‌ترين فدراسيون ايران در هر دو دوره بود، اما عملکرد آن در ناگويا از نظر کيفيت مدال يک گام جلوتر رفت. ملي‌پوشان کشتي ايران در هانگژو 5 طلا، 4 نقره و يک برنز گرفتند؛ يعني 10 مدال. در ناگويا اين آمار به 6 طلا و يک برنز رسيد؛ در مجموع 7 مدال. کشتي در ناگويا سه مدال کمتر از هانگژو گرفت، اما تعداد طلاهايش يک مدال افزايش پيدا کرد و هيچ نقره‌اي نيز نداشت. از منظر جدول مدالي، اين تغيير يک ارتقاي روشن است؛ 6 طلا براي يک فدراسيون، ارزش کيفي بيشتري از 5 طلا، 4 نقره و يک برنز دارد. همچنين نزديک به يک سوم مدال‌هاي تمام کاروان ورزش ايران در اين دوره از
بازي‌هاست.

اهميت اين عملکرد زماني بيشتر مي‌شود که بدانيم در ناگويا، با توجه به نزديکي بازي‌هاي آسيايي به مسابقات جهاني، تيم‌هاي دوم کشتي آزاد و فرنگي ايران به اين رقابت‌ها اعزام شدند. بنابراين حفظ صدرنشيني مدالي کشتي و افزايش تعداد طلاها، با وجود تغيير ترکيب تيم‌ها، اهميت بيشتري پيدا مي‌کند. آن هم در شرايطي که ميزبان، ژاپن بود که اکنون نزديک‌ترين رقيب قاره‌اي ايران محسوب مي‌شود و روي کشتي هم حساب ويژه‌اي باز کرده بود. فدراسيون کشتي را مي‌توان در نتيجه برنده مطلق بخش کيفي اين مقايسه دانست.

روئينگ؛

برنده بزرگ يک فدراسيون تازه‌استقلال‌يافته

روئينگ شايد يکي از مهم‌ترين داستان‌هاي آماري ناگويا باشد. در هانگژو، روئينگ زيرمجموعه آمار قايقراني قرار داشت و حاصل کار آن 2 مدال نقره بود. در ناگويا، با توجه به استقلال فدراسيون روئينگ، آمار اين رشته براي کاروان ورزش ايران به صورت مستقل ثبت شد و ايران توانست 2 طلا، 3 نقره و يک برنز به دست
آورد.

بنابراين روئينگ نه‌تنها از نظر تعداد مدال رشد کرده، بلکه دو مدال طلاي آن باعث شده کيفيت عملکرد اين رشته نيز جهشي جدي داشته باشد.

کاراته؛

از يک طلا و دو برنز تا دو طلا و سه نقره

کاراته نيز در ناگويا عملکردي کاملاً متفاوت با هانگژو داشت. ايران در هانگژو يک طلا و دو برنز گرفت؛ سه مدال در مجموع. در ناگويا تعداد مدال‌ها به پنج رسيد: 2 طلا و 3 نقره. يعني تعداد مدال‌ها از سه مدال به پنج مدال افزايش پيدا کرد و کيفيت آن هم دو برابر شد. کاراته از جمله فدراسيون‌هايي است که در هر دو شاخص مورد نظر اين گزارش، يعني کيفيت و تعداد مدال، پيشرفت کرده است.

تکواندو؛

کاهش تعداد مدال، اما جهش در طلا

تکواندو يکي از جالب‌ترين نمونه‌هاي مقايسه است. اين رشته در هانگژو 3 نقره و 5 برنز گرفت؛ در مجموع 8 مدال، اما بدون حتي يک طلا که در ناگويا وضعيت تغيير کرد. در اين دوره از بازي‌ها، تعداد مدال‌هاي تکواندو به چهار مدال کاهش يافت؛ 2 طلا، يک نقره و يک برنز، اما همانطور که معيار عملکردي براساس کيفيت مدال است، تکواندو هم با دو طلا پيشرفت داشت. اگرچه در عمق عملکردي، تکواندو چهار مدال از دست داده است که اين موضوع در جاي خود مي‌تواند نگران کننده باشد.

تکواندو را نمي‌توان صرفاً در فهرست رشته‌هاي موفق يا ناکام قرار داد. اين فدراسيون از نظر حجم مدال افت کرده، اما از نظر کيفيت مدال عملکردي به‌مراتب بهتر داشته که طبيعتاً عملکردش نيازمند بررسي بيشتر است.

وزنه‌برداري؛

جهشي که فقط طلايي نيست

يکي از روشن‌ترين نمونه‌هاي پيشرفت در ناگويا، وزنه‌برداري است. وزنه‌برداري ايران در هانگژو تنها يک مدال نقره گرفت، اما در ناگويا به 2 طلا و 2 برنز رسيد. يعني تعداد مدال‌ها از يک به چهار افزايش پيدا کرده و مهم‌تر از آن، به لحاظ کيفي هم شرايط بهتر شد و 2 طلا به دست آمد.

فدراسيون وزنه‌برداري همزمان در کيفيت و کميت پيشرفت کرده است. در واقع اگر هدف از حضور در بازي‌هاي آسيايي را تبديل ظرفيت ورزشکاران به مدال‌هاي بالاتر بدانيم، وزنه‌برداري يکي از بهترين نمونه‌هاي جهش ايران در ناگوياست؛ جهشي که تنها به جدول مدالي محدود نمي‌شود و از افزايش عمق مدال‌آوري نيز حکايت دارد.

دووميداني؛

ثبات در طلا، افزايش در مجموع با اشتباه مرگبار

دووميداني در بازي‌هاي آسيايي 2022 هانگژو يک طلا و يک نقره گرفت، اما در بازي‌هاي آسيايي 2026 آيچي-ناگويا يک طلا، 2 نقره و يک برنز به دست آورد. تعداد طلا ثابت مانده، اما مجموع مدال‌ها از 2 به 4 افزايش يافته است. در نتيجه دووميداني از نظر کيفيت طلايي پيشرفت نکرده، اما از نظر حجم و عمق مدال‌آوري عملکرد بهتري داشته است.

هرچند که وعده‌هاي اين فدراسيون براي کسب 10 مدال در بازي‌هاي آسيايي محقق نشد و يکي از بزرگ‌ترين اشتباهات کاروان ايران هم مربوط به دووميداني بود. جايي که فاطمه محيطي‌زاده مي‌توانست مدال ماده هفتگانه را کسب کند، اما با بي دقتي ورزشکار، مربي، سرپرست تيم و همچنين فدراسيون و پوشيدن کفش اشتباه در ماده پرش طول، اين ورزشکار از جدول کنار گذاشته شد. مدالي که مي‌توانست نقره و شايد حتي طلا باشد.

بسکتبال؛

بازگشت به جدول مدال‌ها با دو برنز

بسکتبال ايران در هانگژو 2022 نتوانست در جدول مدال‌ها جايي براي خود پيدا کند، اما در آيچي-ناگويا شرايط متفاوت بود و کاروان بسکتبال ايران با کسب دو مدال برنز، يکي در بخش تيمي و ديگري در بسکتبال سه‌نفره، به جدول مدال‌هاي ايران بازگشت. اين اتفاق از آن جهت اهميت دارد که بسکتبال از رشته‌هاي باسابقه ايران در بازي‌هاي آسيايي است و بنابراين، بازگشت آن به جمع مدال‌آوران را بايد يک پيشرفت مدالي نسبت به هانگژو دانست؛ هرچند جنس اين بازگشت، برنز بوده و هنوز با روزهاي اوج بسکتبال ايران در سطح قاره فاصله دارد. به بيان ديگر، بسکتبال در ناگويا نه‌تنها افت هانگژو را جبران کرد، بلکه با دو مدال، سهم خود را در موفقيت کاروان ايران افزايش داد.

بوکس؛

بازگشت به مدال پس از يک دوره بدون افتخار

بوکس ايران نيز يکي ديگر از فدراسيون‌هايي بود که در هانگژو 2022 مدالي براي کاروان ايران به همراه نداشت، اما در آيچي-ناگويا با کسب يک مدال برنز توسط امير اسماعيلي، بار ديگر نام خود را در جدول مدال‌هاي بازي‌هاي آسيايي ثبت کرد. اهميت اين مدال فقط به يک برنز محدود نمي‌شود؛ بوکس ايران سابقه طولاني در بازي‌هاي آسيايي دارد و پيش از هانگژو نيز در ادوار مختلف اين رقابت‌ها روي سکو رفته بود. بنابراين، از منظر مقايسه مستقيم دو دوره، عملکرد بوکس در ناگويا يک گام رو به جلو محسوب مي‌شود؛ فدراسيوني که در دوره قبل بدون مدال مانده بود، اين بار توانست حداقل يک مدال به کاروان ايران اضافه کند و از نظر مدالي از صفر به يک برسد.

کوراش؛

طلاي ثابت با افت کمي و کيفي در مدال‌آوري

کوراش در هانگژو يک طلا، 3 نقره و يک برنز گرفت؛ پنج مدال در مجموع. در ناگويا همچنان يک طلايي باقي ماند، اما تعداد نقره‌ها به يک و مجموع مدال‌ها به سه کاهش يافت. بنابراين کوراش طلاي خود را حفظ کرده، اما 3 مدال نقره و يک برنز چطور به يک نقره و يک برنز تبديل شد؟ دقيق‌تر اينکه دو مدال از مجموع مدال‌هايش کم شده و اين کاهش در بخش نقره اتفاق افتاده است که همين افت کمي و حتي کيفي را هم نشان مي‌دهد.

ووشو؛

نمونه روشن افت عملکرد

اگر بخواهيم يک نمونه روشن از افت واقعي پيدا کنيم، ووشو در صف اول گزينه‌هاست. ايران در هانگژو 2 طلا، 4 نقره و يک برنز و در مجموع 7 مدال گرفت. در ناگويا اين آمار به يک طلا و 3 نقره کاهش پيدا کرد؛ يعني 4 مدال که  کم شدن سه مدال در مجموع و يک طلا، يک نقره و يک برنز از نظر کيفي را به همراه داشته است.

در نتيجه هم تعداد طلا نصف شده، هم مجموع مدال‌ها سه مدال کاهش يافته و هم برنز ايران از بين رفته است. ووشو در اين مقايسه، هم در کيفيت و هم در کميت دچار افت شده است که جاي تأمل دارد. آن هم در شرايطي که ووشوي ايران در دنيا جايگاه خوبي دارد و تنها چين به عنوان رقيب ايران شناخته مي‌شود. رشته‌اي که کشورهاي زيادي هم در آن شرکت نمي‌کنند و کار ورزشکاران ايراني و چيني براي کسب مدال راحت‌تر است.

ژيمناستيک؛

يک نقره بيشتر با اتفاق ويژه

ژيمناستيک در هانگژو يک مدال نقره داشت و در ناگويا به دو نقره رسيد. اين رشته از نظر تعداد مدال پيشرفت کرده، اما هنوز طلايي به سبد مدالي ايران اضافه نکرده است. بنابراين مي‌توان عملکرد آن را بهبود کمي، بدون تغيير کيفي از نظر طلايي توصيف کرد. هرچند افزايش مدال نقره هم اثر کيفي خود را در جدول مدالي مي‌گذارد. با اين حال اتفاق ويژه براي ژيمناستيک حضور زنان ژيمناست در اين مسابقات بود که براي اولين‌بار پس از انقلاب رقم خورد.

کبدي؛

همان تعداد مدال، اما با ارزش کيفي بيشتر

کبدي در هانگژو يک نقره و يک برنز گرفت. در ناگويا دو نقره به دست آورد. تعداد مدال‌ها تغيير نکرده، اما برنز به نقره تبديل شده است. در نتيجه کبدي نيز از منظر کيفيت مدال يک گام رو به جلو برداشته، هرچند هنوز طلايي در کارنامه اين دوره ثبت نشده است.

سنگ‌نوردي؛

عقب‌نشيني از طلا به نقره

سنگ‌نوردي در هانگژو يک طلا گرفت، اما در ناگويا تنها يک نقره به دست آورد. تعداد مدال ثابت مانده، اما کيفيت مدال پايين آمده است. اين رشته يکي از نمونه‌هاي مشخصي است که نشان مي‌دهد افزايش يا حفظ تعداد مدال‌ها لزوماً به معناي عملکرد بهتر نيست؛ وقتي طلاي دوره قبل به نقره تبديل مي‌شود، از منظر جدول مدالي بايد آن را افت کيفي دانست. رشته‌اي که رضا عليپور ورزشکار سرآمد آن است که باتوجه به بالا رفتن سن، شايد افت کيفي او منطقي باشد، اما فدراسيون کوه‌نوردي و صعودهاي ورزشي که متولي سنگ‌نوردي است، کدام پشتوانه‌سازي را براي اين رشته انجام داده؟

واليبال؛

حفظ يک استاندارد طلايي

واليبال مردان ايران در هانگژو قهرمان شد و در ناگويا نيز عنوان قهرماني را تکرار کرد. بنابراين اين فدراسيون نه در تعداد مدال تغيير کرده و نه در کيفيت. يک طلا در هانگژو و يک طلا در ناگويا؛ هرچند عملکرد واليبال ساحلي ايران در اين دوره از بازي‌ها بدون کسب مدال بود.

شطرنج؛

حذف يک طلاي قطعي از سبد مقايسه

شطرنج در هانگژو يک طلا براي ايران داشت، اما در بازي‌هاي آسيايي 2026 برگزار نشد که ورزشکاران ايراني در اين مسابقات شرکت کنند. بنابراين اينجا نمي‌توان عملکرد فدراسيون را در بازي‌هاي آسيايي بررسي کرد، زيرا اساساً فرصتي براي دفاع از مدال قبلي وجود نداشته است.

اسکيت؛

خروج کامل از جدول مدالي

اسکيت در هانگژو يک مدال نقره براي ايران داشت، اما در فهرست مدال‌آوران ناگويا قرار نگرفت. در نتيجه اين رشته از يک مدال نقره به صفر مدال رسيده و از نظر مدالي عملکرد ضعيف‌تري داشته است.

شمشيربازي؛

از دو برنز به يک برنز

شمشيربازي نيز در ناگويا نسبت به هانگژو افت داشت. اين رشته در هانگژو دو مدال برنز گرفت، اما در ناگويا تنها يک برنز به دست آورد. نه تنها طلا يا نقره‌اي به دست نيامده و پيشرفتي حاصل نشده، بلکه تعداد مدال‌ها نيز نصف شده است.

تنيس روي ميز؛

افت يک مدال برنز

تنيس روي ميز ايران در هانگژو دو مدال برنز گرفت و در ناگويا يک برنز. بنابراين تعداد مدال‌ها کاهش يافته که در مجموع مدالي روي کيفيت هم اثر گذار است، در حالي که پيشرفتي هم در رنگ مدال حاصل نشد؛ عملکرد تنيس روي ميز از منظر مدالي بايد افت محسوب شود.

تيراندازي؛

ثبات در برنز

تيراندازي در هر دو دوره يک مدال برنز گرفت. بنابراين نه پيشرفتي در کيفيت مدال ديده مي‌شود و نه تغييري در تعداد مدال و صرفاً مي‌توان ثبات را در اين رشته مشاهده کرد که از سبد مدالي حذف نشده است.

قايقراني؛

آمار ضعيف پس از جدايي روئينگ

بدون در نظر گرفتن مدال‌هاي نقره روئينگ در بازي‌هاي آسيايي 2022، قايقراني در هانگژو سه برنز گرفت، اما در ناگويا يک برنز. در ظاهر، افت دو مدالي ثبت شده است. اگر قايقراني را بدون در نظر گرفتن روئينگ نگاه کنيم، از 3 برنز هانگژو به يک برنز ناگويا رسيده است؛ افت شديد اين فدراسيون زماني به چشم مي‌آيد که روئينگ هم از اين فدراسيون جدا شده و اين اتفاق فرصت بيشتري را به فدراسيون داده تا بتواند با برنامه‌ريزي و نظم بهتري در رشته‌هاي کانو، کاياک و بادباني عمل کند، اما نتيجه و خروجي کار افت شديد از 3 برنز به يک برنز بود.

فدراسيون‌هاي بي مدال و تازه وارد

در کنار فدراسيون‌هايي که از هانگژو تا ناگويا مسير صعود يا سقوط داشتند، چند رشته نيز در سبد مدالي اين مقايسه قرار گرفتند. رشته‌هايي که به هيچ مدالي نرسيدند، از جمله جودو، شنا، شيرجه و واترپلو، سوارکاري، دوچرخه‌سواري، تيراندازي با کمان و هندبال. برخي از اين شکست‌ها يا عدم رسيدن به مدال‌ها اما با آبروريزي هم همراه بود. از جمله جودو که ورزشکارش در همان ثانيه‌هاي اول مسابقه شکست را پذيرفت يا فوتبال که حتي نتوانست از گروهش صعود کند.

با اين حال پدل با يک برنز و ورزش‌هاي الکترونيک با يک طلا و يک برنز از جمله رشته‌هايي بودند که در غياب برخي رشته‌ها در جدول مدالي، به بالاتر رفتن تعداد مدال‌هاي ايران از نظر کمي و کيفي کمک
کردند.

ايران در بازي‌هاي آسيايي هانگژو 2022:

13 طلا، 21 نقره، 20 برنز؛ مجموع 54 مدال

ايران در بازي‌هاي آسيايي ناگويا 2026:

19 طلا، 18 نقره، 15 برنز؛ مجموع 52 مدال

در نتيجه:

طلا: 6 مدال افزايش

نقره: 3 مدال کاهش

برنز: 5 مدال کاهش

مجموع: 2 مدال کاهش

اما مهم‌ترين عدد، همان شش طلاي بيشتر است. اگر جدول مدالي را معيار اصلي قرار دهيم، ايران نه‌تنها از رتبه هفتم به ششم رسيد، بلکه ترکيب مدال‌هايش نيز به سمت بالاترين سکوي ممکن حرکت کرد. با اين حال، اين به معناي يک موفقيت بدون نقص نيست. کاهش دو مدال در مجموع و به‌خصوص کاهش پنج مدال برنز نشان مي‌دهد که ايران در بخش «عمق مدال‌آوري» با افت مواجه بوده است. به زبان ساده، ايران در ناگويا مدال‌هاي کمتري گرفت، اما مدال‌هاي مهم‌تري را به دست آورد.

کشتي، وزنه‌برداري، کاراته، روئينگ و تکواندو مهم‌ترين موتورهاي اين تغيير بودند؛ رشته‌هايي که يا طلاي بيشتري گرفتند يا مدال‌هاي نقره و برنز دوره قبل را به مدال‌هاي باارزش‌تر تبديل کردند. در نقطه مقابل، ووشو، اسکيت، شمشيربازي، تنيس روي ميز و قايقراني در جدول مدالي نسبت به هانگژو عقب نشستند.