«هجرت»

بسيار اتفاق افتاده و ديده‌ايم فوج پرندگاني را که در فضاي باز و پاک و دور آسمان، از جايي به جاي ديگر پرواز مي کنند تا پناهگاه و غذا و محيطي مناسب براي ادامه زندگي بيابند و مسافت‌هاي بسيار دور از لانه شان را طي کرده اند و متحمل رنج و زحمت سفر شده اند. آنها از آشيانه خود به مکاني جديد مهاجرت کرده اند تا زندگي تازه اي آغاز کنند.

با خواندن تاريخ، مي بينيم که بسياري از اقوام، از وطن خود به سرزمين هاي ديگري براي زندگانيي که به آن نياز دارند، مهاجرت کرده اند و يکي از دلايل آن، اين است که شرايط سخت و دشواري، آنان را در برگرفته است.

در تاريخ اسلامي ما، شکل درخشاني از هجرت وجود داشته است؛ مهاجرت مسلمانان نخستين به حبشه - پس از آنکه مشرکان، آنان را سخت در تنگنا قرار دادند از اين نوع است - آنان مهاجرت کردند تا آزادانه و در کمال آرامش، به آداب و رسوم ديني و عبادت پروردگارشان بپردازند.

حتي پيامبر گرامي اسلام (ص)، پس از آنکه مشرکان، تصميم به قتل او گرفتند، به خاطر حفظ دين‌اش، به مدينه منوره مهاجرت کرد و بعد از آن، تاريخي موسوم به «تاريخ هجري» شروع شد و براي مسلمانان، حيات جديد و وقايع جديدي در تاريخ نوشته شد.

علت هاي زيادي براي مهاجرت وجود دارد: يکي از آنها، شرايط اقتصادي است که انسان را وا مي‌دارد تا در سرزمين ديگري به دنبال زندگي همراه با آسايش و رفاه و ثروت فراوان باشد و شرايط زندگاني مناسبي براي ادامه حيات خود و خانواده اش فراهم کند. يکي ديگر از علل، مي‌تواند علل اجتماعي باشد که انسان را علاقه مند به مهاجرت از جايي به جاي ديگر مي کند تا عادات اجتماعي متناسب با اميال و آرزوها و روش زندگي خود را جست و جو کند.

يکي ديگر از علل مهم براي مهاجرت انسان اين است که او به افکار و اعتقادات و باورهاي ايماني خود، مکان مناسبي براي نشر و هماهنگي مي جويد.

ابراهيم پيامبر(ع) که از عراق به اردن و سپس فلسطين، به دليل حفظ دين خود، از دست ستمگران زمانه اش، پناه برد، مي گويد: «من به سوي پروردگارم مهاجرت مي کنم».

حضرت موسي (ع) نيز از دست فراعنه ستمگر، همراه قوم خود، از مصر به فلسطين مهاجرت کرد تا از اعتقاداتش محافظت کند.

مهاجرت مسلمانان به مدينه هم، به دليل دين شان و به خاطر اجراي حکم خداوند و اَداء حقوقش بود. افراد با ايمان، آناني هستند که در راه دين شان مهاجرت مي کنند و ترديدي نيست که آنها وطن و اموال و همه چيز خود، حتي خويشاوندانشان را به اين دليل ترک مي نمايند.

بي شک، آنان همه داشته هاي شان را به خداوند سبحان و بلند مرتبه واگذار مي کنند و اين يک الگو و نمونه اي شايسته است.

افراد با ايمان، زمين را به خاطر زمين ديگري ترک کرده و وا مي گذارند. مال و ثروت را به خاطر به دست آوردن ثروتي بهتر رها مي کنند و خويشاوندان شان را رها مي کنند تا به دارالهجره (آن محل امن همراه با آرامش) وارد شوند. اين کل همه چيز در دنياست.

اما در آخرت، براي نيکوکاران و بردباران، پاداش ديگري در نظر گرفته شده است، چرا که مهاجران، علل اقتصادي يا سياسي يا اجتماعي را در دنيا ترک مي کنند يا پاداش آخرت را با چيزي معاوضه نمي نمايند.

خداوند بلند مرتبه مي فرمايد:

«و هرکس که در راه خداوند، مهاجرت کند، مناطق امن بسيار و امکانات وسيعي در زمين مي يابد و هرکسي که از خانه خود به عنوان مهاجر، به سوي خداوند و پيامبر او خارج شود و مرگش فرا برسد، پاداش او به عهده خداست و بي شک، خداوند آمرزشگر و مهربان است».

ما در زمينه خودمان، تعداد بسياري از مسلمانان را مي بينيم که دور از وطن و خويشاوندان خود، زندگي مي کنند؛ چرا که حکومت هاي بيدادگر، از آنان و از شادي آنان، ترس و واهمه دارند و به همين دليل است که شروع به آزار و اذيت و شکنجه و تعقيب شان مي کنند.

چنين است که مي بينيم، مسلمانان هم ناچارند به سرزمين هاي ديگري مهاجرت کنند تا اسلام را منتشر کنند و به عدل و داد و رحمت پروردگار نويد بدهند.

منبع : الهدي (مجله الجيل الاسلامي) - العدد الثاني و الاربعون - الدوره الرابعه - جمادي الاولي - جمادي الثانيه - 1410ه - 1990م