«نوري مالکي» کنار مي‌کشد؟

نوري المالکي نخست وزير اسبق عراق و رئيس ائتلاف دولت قانون که براي تصدي پست نخست وزيري از سوي ائتلاف چارچوب هماهنگي اين کشور معرفي شده است تاکيد کرده است: من از حاکميت عراق و تصميمات ملي اين کشور دفاع مي‌کنم و بايد به آن‌ها احترام گذاشت.

به گزارش تابناک، دونالد ترامپ رئيس جمهور آمريکا بار ديگر با مداخله در خصوص نخست وزيري نوري المالکي در عراق گفت: ما مسئله نخست وزيري عراق را زير نظر داريم و خواهيم ديد چه اتفاقي مي‌افتد.

وي گفت که آمريکا در خصوص وقوع اين مسئله ايده‌هايي براي تعامل با اين سناريو دارد.

ترامپ مدعي شد که در نهايت همه به آمريکا نياز دارند!

ترامپ پيشتر نيز مدعي شده بود که نبايد اجازه داده شود نوري المالکي مجددا نخست وزير عراق شود.

متعاقب مداخله آمريکا در انتخاب تخسيت وزير، عدي عبدالهادي عضو ائتلاف چارچوب هماهنگي عراق تصريح کرده است که در جريان نشست روز گذشته (11 بهمن) اين ائتلاف کاملا آشکار بر نامزدي نوري المالکي براي تصدي پست نخست وزيري و تشکيل دولت آتي تاکيد شد.

همچنين ائتلاف چارچوب هماهنگي اعلام کرده بود: به دور از ديکته‌هاي خارجي، بار ديگر پايبندي خود به نامزدي نوري المالکي براي نخست وزيري آينده عراق را اعلام مي‌کنيم.

در اين راستا، نوري المالکي نخست وزير اسبق عراق و رئيس ائتلاف دولت قانون که براي تصدي پست نخست وزيري از سوي ائتلاف چارچوب هماهنگي اين کشور معرفي شده است تاکيد کرده است: من از حاکميت عراق و تصميمات ملي اين کشور دفاع مي‌کنم و بايد به آن‌ها احترام گذاشت.

وي اضافه کرد: معتقدم که عقب نشيني از مواضع در سايه اين هجمه که عليه عراق صورت مي‌گيرد خطري براي حاکميت کشور است. من تا آخر براي نامزدي تصدي پست نخست وزيري باقي خواهم ماند. ائتلاف چارچوب هماهنگي مسئول تعيين اين مسئله است که من باقي بمانم يا نه.

المالکي تصريح کرد: در صورتي که ائتلاف مذکور تصميمي مبني بر عدم نامزدي من براي پست نخست وزيري بگيرد با آغوش باز از آن استقبال مي‌کنم. در عين حال تاکيد مي‌کنم که اگر مجددا نخست وزير عراق شوم اين کشور در معرض تحريم‌هاي اقتصادي قرار نمي‌گيرد.

وي گفت: دونالد ترامپ رئيس جمهور آمريکا از سوي برخي کشور‌ها و طرف‌هاي داخلي درباره من گمراه شده است. او من را نمي‌شناسد. کاردار سفارت آمريکا در عراق نيز از من نخواست از نامزدي انصراف دهم.

همچنين حسين الصادق عضو ائتلاف دولت قانون گفته بود که نوري المالکي همچنان نامزد ائتلاف چارچوب هماهنگي براي به دست گرفتن پست نخست وزيري است.

وي اضافه کرد: المالکي از حمايت اکثريت جريان‌ها در ائتلاف مذکور برخوردار است و هر گونه حرف و حديث درباره تغيير وي بر اساس يک تصميم جمعي داخل ائتلاف و نه در پاسخ به فشار‌ها يا مواضع سياسي ديگر بررسي مي‌شود.

صادق بيان کرد: ائتلاف چارچوب هماهنگي گزينه‌هاي سياسي خود را بر اساس توافق داخلي نه فشار‌هاي خارجي مي‌چيند.

سيد عمار حکيم، رهبر جريان حکمت ملي عراق نيز از اظهارات اخير دونالد ترامپ رئيس‌جمهوري عراق عليه نوري مالکي نامزد چارچوب هماهنگي شيعيان براي تصدي پست نخست‌وزيري انتقاد کرده بود.

محمود شاکر نماينده پارلمان عراق نيز در واکنش به مداخله آمريکا در امور داخلي عراق تاکيد کرده است: مسئله انتخاب نخست وزير آينده اين کشور يک مسئله داخلي در عراق است و تنها با خواست و اراده ملي نهايي مي‌شود.

وي اضافه کرد: اين موضوع به دور از مداخلات خارجي تعيين تکليف مي‌شود. عراق دنباله رو آمريکا يا ديگر کشور‌ها نيست بلکه کشوري مستقل با نهاد‌هاي قانوني به شمار مي‌رود که روند سياسي اش را تعيين مي‌کند.

شاکر بيان کرد: در مرحله کنوني گروه‌هاي سياسي بايد بر سر يک شخصيت ملي که بتواند ثبات سياسي و اقتصادي براي عراق به ارمغان بياورد توافق کنند. تسليم شدن در برابر فشار‌هاي خارجي به ضرر منافع ملت عراق خواهد بود.

دلايل مخالفت آمريکا با «نوري مالکي»

در خصوص دلايل دخالت آمريکا در انتخاب «نوري مالکي» به عنوان مخست وزير عراق، انديشکده آمريکايي «شوراي آتلانتيک» مي‌نويسد: مالکي از زمان تبعيد پيش از 2003 روابط طولاني با ايران داشت و تعهد ايدئولوژيکش به شيعه‌گرايي سياست‌هايي ايجاد کرد که به سود تهران و به زيان واشنگتن بود. 1. حمايت از خروج کامل نيرو‌هاي آمريکا در 2011 و 2. حمايت از شبه‌نظاميان مورد حمايت ايران.

به ادعاي اين انديشکده آمريکايي: اين اقدامات نفوذ ايران را به شکل پايدار در عراق تثبيت کرد. آمريکا در بيانيه‌هاي اخير خود با «دولتي که توسط ايران نصب شده باشد» مخالفت کرد؛ بنابراين مخالفت ترامپ دست‌کم تا حدي ناشي از حمايت ايران از مالکي است. با اين حال وابسته دانستن کامل مالکي به ايران ساده‌سازي است، زيرا بسياري از تصميم‌هاي او از منافع شخصي سياسي و اقتصادي خودش ناشي مي‌شود. ضمن اينکه با توجه به نفوذ تهران در سياست عراق، تقريباً همه نخست‌وزيران عراق تا حدي تأييد ايران را داشته‌اند و نخست‌وزير آينده نيز استثنا نخواهد بود.

به نوشته «شوراي آتلانتيک»، «مخالفت علني ترامپ روند تشکيل دولت را برهم زد و مالکي و چارچوب را در موقعيت دشوار قرار داد: الف- يا عقب‌نشيني براي حفظ رابطه با آمريکا و ب-يا پذيرش پيامد‌هاي سياسي و اقتصادي.

مالکي در 28 ژانويه دخالت آمريکا را رد کرد و خود را مدافع حاکميت عراق خواند و چارچوب نيز 30 ژانويه حمايت خود را تکرار کرد.

با اين حال مذاکرات پشت‌پرده ادامه دارد. جلسه پارلمان 1 فوريه به دليل اختلافات کُرد‌ها به تعويق افتاد و اين زمان بيشتري براي چانه‌زني داخلي فراهم کرد.»

به ادعاي اين انديشکده آمريکايي «ساده‌ترين راه، کناره‌گيري مالکي» است «اما در اين صورت احتمالاً بايد نامزدي نزديک به او انتخاب شود.

اگر کنار نرود: ممکن است از مرجعيت شيعه کمک خواسته شود يا رأي‌گيري به گونه‌اي تنظيم شود که سني‌ها و کرد‌ها او را رد کنند. اما اتکا به ديگران براي متوقف کردن او ريسک بزرگي است و همين روش قبلاً باعث تأييدش شده بود.»

اين انديشکده همچنين مدعي است: «منافع آمريکا در عراق با يک عراق باثبات تأمين مي‌شود که بتواند در برابر دخالت ايران استقلال داشته باشد. پذيرش هفت هزار زنداني داعش از سوريه به درخواست واشنگتن نشان داد همکاري دو کشور هنوز مهم است.

هرچند عراق ديگر اولويت اول واشنگتن نيست، اما ناديده گرفتن آن خطرناک است. پيام سخت ترامپ درباره مالکي يادآور شد که منافع آمريکا در عراق آن‌قدر مهم است که نمي‌توان از آن چشم‌پوشي کرد.»

به گزارش تابناک، «دکتر علي شاهرخي»، کارشناس مسائل عراق در خصوص مداخلات آمريکا در روند انتخاب نخست وزير عراق به خبرنگار تابناک گفته است: پس از آنکه چارچوب هماهنگي بار ديگر حمايت خود را از نوري مالکي اعلام کرد، شمار زيادي از شخصيت‌هاي سياسي عراق نيز با صدور بيانيه‌هاي مختلف حمايت خود را از او اعلام کردند و تأکيد داشتند که آمريکا نبايد در مسائل داخلي عراق دخالت کند و بايد به استقلال و حاکميت اين کشور احترام بگذارد.

وي افزود: نوري المالکي چند شب پيش در يک مصاحبه تلويزيوني به اين موضوعات اشاره کرد و تأکيد داشت که برخي کشورها، از جمله برخي کشور‌هاي منطقه مانند سوريه، ترکيه و قطر، نبايد در مسائلي که به استقلال، حاکميت و امور داخلي عراق مربوط مي‌شود، دخالت کنند. در عين حال، نوري مالکي اعلام آمادگي کرد که اگر چارچوب هماهنگي تصميم به تجديدنظر در نامزدي نخست‌وزيري بگيرد، او آماده کنار رفتن است.

شاهرخي تأکيد کرد: بايد در نظر داشت که به نظر مي‌رسد فرآيند انتخاب نخست‌وزير عراق به مسائل منطقه‌اي نيز گره خورده است. مذاکرات هسته‌اي ايران و آمريکا ممکن است بر موضوع نخست‌وزيري عراق تأثيرگذار باشد. آمريکا با اقدامات خود در حال ايجاد آشفتگي در صحنه سياسي عراق است.

وي افزود: به نظر مي‌رسد برخي گروه‌هاي سني و کردي که پيش‌تر به آقاي مالکي تبريک گفته بودند، اکنون سکوت اختيار کرده يا مخالفت خود را اعلام کرده‌اند. اين وضعيت براي گروه‌هاي کردي نيز صادق است.

کارشناس مسائل عراق در ادامه يادآور شد: کرد‌ها ارتباطات قوي با آمريکا دارند و در طول يک ماه گذشته، ديپلمات‌هاي آمريکايي، به‌ويژه تام باراک، گفت‌و‌گو‌هاي مفصلي با کرد‌ها در خصوص وضعيت عراق و منطقه داشته‌اند و به نظر مي‌رسد با تشديد فشار واشنگتن، کرد‌ها نيز تسليم نظر آمريکا در خصوص نامزد‌هاي آينده شيعيان براي پست نخست‌وزيري شوند.

وي افزود: اين موضوع به افکار عمومي عراق نيز کشيده شده و در ميان افکار عمومي اين کشور نوعي نگراني و اضطراب ايجاد کرده است. در واقع، آمريکا تلاش مي‌کند همان‌گونه که در گذشته صحنه سياسي عراق را آشفته کرده، اکنون نيز اين روند را ادامه دهد و در داخل اطار شکاف‌هايي ايجاد کند.

شاهرخي تأکيد کرد: موضوعات اقتصادي از مسائل حساس در جامعه و دولت عراق است و اين وابستگي شديد به درآمد‌هاي نفتي و نگراني سياستمداران عراقي از بي‌ثبات شدن اين کشور ممکن است برخي از رهبران سياسي، به‌ويژه شيعيان، را به پذيرش سياست‌هاي آمريکا وادار کند.

وي افزود: صحنه سياسي عراق، به‌ويژه در ميان کرد‌ها و اهل سنت، به سمتي پيش مي‌رود که مخالفت با آقاي نوري المالکي جدي‌تر شود. هرچند مالکي اعلام کرده است که اگر چارچوب هماهنگي نامزد ديگري معرفي کند، آمادگي کناره‌گيري دارد. اگر قرار باشد نوري المالکي نخست‌وزير شود، احتمالاً عراقي‌ها تلاش خواهند کرد تضمين‌ها و اطمينان‌هايي به آمريکا بدهند که روابط بغداد و واشنگتن در دوره نخست‌وزيري او دچار مشکل نخواهد شد. بايد ديد اين رايزني‌ها به کجا خواهد انجاميد.

کارشناس مسائل عراق گفت: گفته مي‌شود آمريکا حتي در مورد نامزد‌هاي نخست‌وزيري نيز دخالت کرده و اسامي‌اي مانند مصطفي الکاظمي، حيدر العبادي و عدنان الزرفي، نخست‌وزيران و وزيران سابق عراقي، را پيشنهاد داده و اعلام کرده با اين گزينه‌ها مشکلي ندارد. بايد ديد رايزني‌ها به چه نتيجه‌اي مي‌رسد. اگر چارچوب هماهنگي بتواند انسجام خود را حفظ کند، مي‌تواند در برابر فشار‌ها مقاومت کند و پس از رايزني با مقامات آمريکايي به توافق مشخصي درباره نوري مالکي برسد؛ اما اگر اين انسجام حفظ نشود و مخالفت برخي رهبران احزاب شيعه تشديد شود که نشانه‌هايي از آن در داخل اطار ديده مي‌شود احتمال کناره‌گيري نوري مالکي وجود دارد و ممکن است گزينه‌هاي ثانويه نظير قاسم الاعرجي، مشاور امنيت ملي، و حميد الشطري، رئيس سازمان استخبارات عراق، به‌عنوان گزينه‌هاي جايگزين مطرح شوند.