گام بلند اتحاديه اروپا براي تجارت آزاد با ارمنستان

اين مقام ارشد اروپايي در اين باره اظهار داشت: «ما پيشنهادي را تحت عنوان «اقدامات تجاري خودمختار» (ATM) ارائه مي‌دهيم. اين طرح بدين معناست که حدود 80 درصد از حجم صادرات شما به سمت اتحاديه اروپا آزادسازي خواهد شد. به عبارت ديگر، 80 درصد از مبادلات تجاري شما با ما از اين پس مشمول پرداخت تعرفه‌هاي گمرکي نخواهد بود.»

با اين حال، رئيس کميسيون اروپا زمان دقيق و مشخصي را براي اعمال اين شرايط ترجيحي و ويژه تجاري براي ارمنستان از سوي اتحاديه اروپا تعيين و اعلام نکرد.

بر اساس چارچوب «اقدامات تجاري خودمختار»، کالاهاي توليدي ارمنستان اين قابليت را پيدا مي‌کنند که بدون مواجهه با موانع تعرفه‌اي و سهميه‌بندي‌هاي مرسوم، به بازارهاي پهناور اروپايي راه يابند.

نيکول پاشينيان، نخست‌وزير ارمنستان نيز ضمن قدرداني از ارائه اين طرح حمايتي تصريح کرد که با اجرايي شدن کامل اين تصميم، ارمنستان به نخستين کشوري تبديل خواهد شد که بدون داشتن وضعيت نامزدي براي عضويت در اتحاديه اروپا و يا توافقنامه تجارت آزاد با اين نهاد، بروکسل اين ابزار حمايتي را در قبال آن به کار مي‌گيرد.

رئيس دولت ارمنستان در ادامه افزود: «من بسيار اميدوارم که از طريق همکاري و تعامل فعال با شرکاي خود در اتحاديه اروپا و ساير نهادهاي کشورهاي عضو اين اتحاديه، بتوانيم روند تصويب نهايي اين تصميم را در کوتاه‌ترين زمان ممکن به سرانجام برسانيم. همچنين اميدواريم با توجه به اينکه فصل برداشت محصولات کشاورزي در ارمنستان هم‌اکنون آغاز شده است، امکان تصويب هرچه سريع‌تر آن فراهم شود.»

نزديکي ايروان به بروکسل؛ پيامدهاي ژئوپليتيک براي قفقاز جنوبي

سفر رئيس کميسيون اروپا به ايروان دقيقاً در برهه‌اي از زمان صورت مي‌گيرد که روسيه به عنوان شريک اصلي ارمنستان در «اتحاديه اقتصادي اوراسيا»، محدوديت‌هاي تجاري خاصي را عليه اين کشور اعمال کرده و نارضايتي آشکار خود را از روند همگرايي و نزديکي ارمنستان به نهادهاي غربي و اروپايي ابراز داشته است.

اورسولا فون‌درلاين در ابتداي نشست خبري خود با اشاره به اين موضوع تاکيد کرد که حضور وي در اينجا براي بيان اين پيام است که «ارمنستان مي‌تواند با اطمينان کامل روي حمايت‌هاي اتحاديه اروپا حساب باز کند.»

وي در ادامه ادعا کرد: «هنگامي که ارمنستان به اتحاديه اروپا نزديک‌تر مي‌شود، در واقع کل منطقه قفقاز جنوبي گام بلندي به سوي نزديکي با ما برمي‌دارد.»

وعده کمک‌هاي مالي اروپا براي مقابله با فشارهاي اقتصادي روسيه

رئيس کميسيون اروپا با اشاره به وضعيت کنوني اقتصاد در ارمنستان و تنش‌هاي اين کشور با متحدان سنتي‌اش اظهار داشت: «من به خوبي آگاه هستم که ارمنستان در حال حاضر با فشارهاي اقتصادي قابل‌توجهي از سوي روسيه دست‌وپنجه نرم مي‌کند؛ فشارهايي که مي‌توان آن‌ها را تقريباً معادل يک اجبار و خشونت اقتصادي توصيف کرد. اما به شما اطمينان مي‌دهم، زماني که فشارهاي مضاعف بر شرکاي ما انباشته مي‌شود، اتحاديه اروپا براي حمايت قدم پيش مي‌گذارد و اقدامات لازم را انجام مي‌دهد.»

فون‌درلاين در ادامه سخنان خود اعلام کرد که به‌زودي يک بسته مالي کمکي و تقويتي به ارزش 18 ميليون يورو با هدف «کمک به استحکام‌بخشي و توسعه تجارت» در اختيار دولت ارمنستان قرار خواهد گرفت.

وي در تشريح اين بسته حمايتي گفت: «اين تامين مالي مي‌تواند به عنوان مثال در تاسيس و راه‌اندازي يک آژانس توسعه و ترويج صادرات مورد استفاده قرار گيرد تا از اين طريق، ظرفيت‌هاي صادراتي کسب‌وکارها و بنگاه‌هاي اقتصادي ارمني به شکل چشمگيري تقويت شود. اين مبلغ 18 ميليون يورويي، در واقع بخش نهايي از همان بسته حمايتي 52 ميليون يورويي است که ما در جريان گفتگوي تلفني خود در اوايل ماه ژوئن پيرامون آن به توافق رسيده بوديم.»

شايان ذکر است که در اوايل ماه ژوئن و پس از تماس تلفني با نيکول پاشينيان، اورسولا فون‌درلاين اطلاع داده بود که بروکسل در حال تدوين و آماده‌سازي يک بسته حمايتي کلان به ارزش بيش از 50 ميليون يورو براي ارمنستان است تا اين کشور بتواند در برابر محدوديت‌هاي اعمال‌شده مقاومت کند.

بازي دوگانه پاشينيان؛ انکار بحران با روسيه در اوج همگرايي با غرب

از سوي ديگر، نيکول پاشينيان در نشست خبري مشترک امروز خود بار ديگر با تاکيد بر رويکردهاي همگرايانه دولت خود مدعي شد که ارمنستان و اتحاديه اروپا اکنون بيش از هر زمان ديگري در طول تاريخ به يکديگر نزديک شده‌اند.

وي در اين خصوص خاطرنشان کرد: «اين مفهوم و گزاره روز به روز عينيت بيشتري پيدا مي‌کند و نه تنها در ابعاد سياسي، بلکه در عرصه‌هاي عملي و اقتصادي نيز در حال پياده‌سازي و اجرا است.»

نخست‌وزير ارمنستان توضيح داد که در جريان ديدار با رئيس کميسيون اروپا، دو طرف به بررسي دقيق چالش‌هاي مرتبط با متنوع‌سازي اقتصاد ارمنستان پرداخته و در خصوص فعال‌سازي مکانيزم‌هاي گوناگون حمايتي اتحاديه اروپا براي پيشبرد اين اهداف و انجام کارهاي مشترک رايزني‌هاي مفصلي داشته‌اند.

پاشينيان همچنين با قاطعيت احتمال تکرار سناريوي سال 2013 را رد کرد؛ زماني که دولت وقت ارمنستان به شکلي ناگهاني و در يک شبه، از روند توافق‌شده براي امضاي «توافقنامه الحاق به اتحاديه اروپا» عقب‌نشيني کرد و تصميم گرفت مسير عضويت در اتحاديه اقتصادي اوراسيا و اتحاديه گمرکي تحت رهبري مسکو را در پيش بگيرد.

وي در اين باره تصريح کرد: «تکرار چنين اتفاقي غيرممکن است، به‌ويژه در شرايط کنوني که مردم ارمنستان حمايت صريح و قاطع خود را از سياست‌هايي که توسط جمهوري ارمنستان دنبال مي‌شود، از جمله سياست خارجي متوازن و مبتني بر ايجاد تعادل، اعلام کرده‌اند.»

با وجود اين چرخش آشکار به سمت نهادهاي غربي، نخست‌وزير ارمنستان در تلاشي براي حفظ توازن ديپلماتيک اطمينان داد که دولت متبوع وي «هرگز به دنبال ايجاد بحران در روابط ميان ارمنستان و روسيه نبوده و در آينده نيز چنين هدفي را دنبال نخواهد کرد.»

پاشينيان در پايان مواضع خود افزود: «ما صرفاً در چارچوب منافع ملي کشورمان عمل مي‌کنيم. بديهي است که ما منافع هيچ‌يک از شرکاي بين‌المللي خود را ناديده نمي‌گيريم، اما از سوي ديگر، به هيچ عنوان نمي‌توانيم منافع هيچ شريک ديگري را بالاتر و ارجح‌تر از منافع جمهوري ارمنستان قرار دهيم.»