کشورهاي پيشرفته براي کپي کردن پهپادهاي ايراني صف کشيدند

وزير سابق ارتباطات، دسترسي به داده را يکي ديگر از الزامات توسعه هوش مصنوعي دانست و گفت: موضوع داده بسيار جدي است و اگرچه در قوانين موجود به آن پرداخته شده، به اعتقاد من همچنان به يک قانون مستقل و جامع در اين زمينه نياز داريم.

زارع‌پور با اشاره به حجم داده‌هاي توليدشده در سکوهاي ديجيتال اظهار کرد: امروزه مردم در جريان استفاده از خدمات مختلف، از جابه‌جايي مسافر و خريد اينترنتي گرفته تا تماشاي محتواي تصويري و ساير خدمات آنلاين، حجم زيادي از داده توليد مي‌کنند. اين داده‌ها در اختيار سکوهاي مختلف قرار مي‌گيرد و بايد مشخص شود که چه برنامه‌اي براي مديريت و بهره‌برداري از آنها وجود دارد.

وي با اشاره به تفاوت ميان داده‌هاي دولتي و خصوصي افزود: در حوزه داده‌هاي دولتي، قانون مديريت داده‌ها و اطلاعات ملي که در سال 1401 در مجلس شوراي اسلامي تصويب شد، ظرفيت‌هاي مناسبي براي تبادل اطلاعات ميان دستگاه‌ها ايجاد کرده است.

زارع‌پور با اشاره به نقش اين قانون در يکپارچه‌سازي خدمات گفت: يکي از دلايل يکپارچه‌شدن برخي خدمات دولتي، پيش‌بيني ضمانت اجرا و جرم‌انگاري در مواردي مانند خودداري از ارائه داده يا تبادل‌نکردن اطلاعات ميان دستگاه‌ها بوده است. پيش از اين، تبادل داده بيشتر در حد توصيه بود، اما قانون با تعيين ضمانت اجرا، دستگاه‌هاي دولتي را به اشتراک‌گذاري اطلاعات ملزم کرد.

وي ادامه داد: با اين حال، در حوزه داده‌هاي بخش خصوصي و همچنين چارچوب کلي مديريت داده‌ها، همچنان به تحول جدي نياز داريم. بايد داده را به سرمايه‌اي ملي تبديل کنيم که ضمن حفاظت از حريم خصوصي مردم، امکان خلق ارزش، نوآوري و توسعه محصولات و خدمات جديد را براي بخش خصوصي فراهم کند.

ايران بايد در زنجيره جهاني هوش مصنوعي سهم داشته باشد

زارع‌پور با اشاره به رقابت جهاني براي توسعه هوش مصنوعي گفت: رئيس‌جمهور آمريکا بارها اعلام کرده که در اين حوزه بايد با سرعت حرکت کرد تا آمريکا به رهبر هوش مصنوعي در جهان تبديل شود و ديگران به اين فناوري وابسته بمانند.

وي افزود: در چنين شرايطي، ايران نيز بايد راهبرد روشني براي حضور در اين عرصه داشته باشد. البته هدف نبايد صرفاً استفاده از محصولات موجود باشد، بلکه بايد به دنبال ايجاد جايگاهي براي جمهوري اسلامي ايران و جوانان متخصص ايراني در زنجيره ارزش جهاني هوش مصنوعي باشيم.

وزير سابق ارتباطات تأکيد کرد: بايد بتوانيم محصولاتي توسعه دهيم که براي استفاده بهره‌ور از زنجيره هوش مصنوعي، مورد نياز ديگران نيز باشند. اين هدف دور از دسترس نيست و جوانان ايراني ظرفيت بالايي براي نوآوري و فعاليت در حوزه‌هاي پيشرفته فناوري دارند.

زارع‌پور با اشاره به حضور متخصصان ايراني در شرکت‌هاي فناوري پيشرفته در نقاط مختلف جهان اظهار کرد: در بسياري از شرکت‌هاي فعال در حوزه فناوري‌هاي پيشرفته، متخصصان ايراني در هسته‌هاي اصلي فعاليت حضور دارند و اين ظرفيت مي‌تواند در توسعه توان داخلي هوش مصنوعي نيز به کار گرفته شود.

وي ادامه داد: هوش مصنوعي از جمله فناوري‌هايي است که هنوز براي ورود به آن دير نشده، اما فرصت نيز نامحدود نيست. بنابراين، بايد همه ظرفيت‌هاي کشور با هماهنگي و سرعت مناسب به کار گرفته شوند تا ايران بتواند جايگاه شايسته‌اي در اين حوزه به دست آورد.

ضرورت تدوين سياست‌هاي کلان هوش مصنوعي

وزير سابق ارتباطات با اشاره به اقدامات انجام‌شده براي سياست‌گذاري در حوزه هوش مصنوعي گفت: اخيراً مجمع تشخيص مصلحت نظام نيز به دنبال بررسي و تدوين سياست‌هاي کلي اين حوزه است و در اين زمينه مشورت‌هايي در حال انجام است تا در صورت لزوم، جهت‌گيري‌هاي کلان کشور مشخص شود.

زارع‌پور افزود: لازم است مسير توسعه هوش مصنوعي با در نظر گرفتن ابعاد مختلف امنيتي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اخلاقي تعيين شود. موضوع اخلاق در هوش مصنوعي نيز از مسائل مهمي است که در سطح جهاني مورد توجه قرار دارد و بايد در سياست‌گذاري‌هاي کشور ديده شود.

وي با تأکيد بر ضرورت تعيين راهبرد ملي در اين زمينه اظهار کرد: پرسش اساسي اين است که ايران مي‌خواهد در حوزه هوش مصنوعي چه جايگاهي داشته باشد. بايد متناسب با جهت‌گيري‌هاي کلان کشور، چارچوب نظري و مبناي مشخصي براي فعاليت در اين حوزه تدوين شود.

زارع‌پور ادامه داد: در کنار قانون مصوب مجلس شوراي اسلامي، طرح ملي هوش مصنوعي نيز در شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيده و در دولت هم اقداماتي از جمله تشکيل ستاد هوش مصنوعي انجام شده است. ضروري است اين اقدامات در مسيري هماهنگ قرار گيرند تا بتوانند به ارتقاي جايگاه کشور در اين فناوري منجر شوند.

وي با اشاره به پيام مقام معظم رهبري به مناسبت هفته فراجا گفت: در اين پيام نيز به موضوع هوش مصنوعي اشاره شده است که نشان‌دهنده اهميت توجه به اين فناوري و بررسي کاربردها و الزامات آن در حوزه‌هاي مختلف، از جمله فعاليت‌هاي نيروي انتظامي است.

زارع‌پور: دشمن در برخي ابزارهاي مبتني بر هوش مصنوعي دست برتر دارد

زارع‌پور با اشاره به ظرفيت نيروي انساني کشور گفت: همان‌طور که شهيد رئيسي تأکيد مي‌کرد، ما از اصحاب «ما مي‌توانيم» هستيم. با توجه به نيروي انساني خلاق و توانمندي که در کشور وجود دارد، حتماً مي‌توانيم در حوزه هوش مصنوعي نيز به موفقيت برسيم.

وي افزود: زماني در اين کشور حتي سيم خاردار و ساده‌ترين تجهيزات نظامي را به ما نمي‌دادند، اما امروز کشورهاي پيشرفته دنيا براي کپي‌کردن پهپادهاي ايراني صف کشيده‌اند. ما در حوزه پهپاد نيز جزو کشورهاي صاحب‌سبک هستيم و بايد بتوانيم از ظرفيت هوش مصنوعي در اين حوزه و ديگر بخش‌هاي نظامي و امنيتي استفاده کنيم.

زارع‌پور با اشاره به تجربه درگيري‌هاي نظامي اخير اظهار کرد: يکي از حوزه‌هايي که در اين دو جنگ از آن آسيب ديديم، دست برتر دشمن در برخي ابزارهاي مبتني بر هوش مصنوعي بود؛ به‌ويژه در تکميل بانک اهداف. دشمن ابزارهاي پيشرفته‌اي دارد که با استفاده از اطلاعات آشکار و پنهان، بانک اهداف خود را به‌صورت خودکار به‌روزرساني مي‌کند.

وي ادامه داد: حتي در برخي موارد، سامانه‌هاي عملياتي دشمن به سيستم‌هاي پردازشي متصل شده‌اند تا بتوانند در لحظه درباره هدف‌گيري افراد يا مکان‌ها تصميم بگيرند. در اين حوزه‌ها ضعف‌هايي وجود دارد که نيروهاي مسلح در تلاش براي رفع آن‌ها هستند. اميدواريم در کنار برتري‌هايي که طي يکي دو سال اخير در استفاده از هوش مصنوعي در ميدان نبرد به دست آورده‌ايم، بتوانيم توان نيروهاي مسلح را در اين زمينه تقويت کنيم و در صورت لزوم، با ابزارهاي مبتني بر هوش مصنوعي دشمن مقابله کنيم.

طاهري: تشکيل سازمان هوش مصنوعي بايد در اولويت باشد

در ادامه اين نشست، طاهري با اشاره به ضرورت تبديل برنامه‌هاي هوش مصنوعي به اقدامات عملي گفت: اگر نمي‌خواهيم حرف‌هايمان در حد شعار باقي بماند و مي‌خواهيم به خواسته رهبر شهيد براي قرار گرفتن ايران در ميان 10 کشور برتر اين حوزه عمل کنيم، دولت بايد در سريع‌ترين زمان ممکن سازمان هوش مصنوعي را با مديري باسواد و متمرکز بر اين مأموريت تشکيل دهد و مجلس نيز بر اجراي آن نظارت کند.

وي افزود: بايد بندبه‌بند قانون هوش مصنوعي اجرا شود؛ قانوني که در آن مسائل مالي، آينده‌نگري، نقش دولت و جايگاه بخش خصوصي ديده شده است. اين قانون بايد ميثاق مشترک ما باشد. اطمينان دارم با اجراي آن مي‌توانيم جهشي فوق‌العاده در حوزه هوش مصنوعي کشور داشته باشيم.

زارع‌پور: فرصت ايران براي نقش‌آفريني در زنجيره جهاني هوش مصنوعي محدود است

زارع‌پور در جمع‌بندي اين نشست با اشاره به ظرفيت‌هاي کشور گفت: ما از ظرفيت کم‌نظيري در حوزه نيروي انساني برخورداريم و عزم و اراده مديران کشور نيز وجود دارد. همچنين زيرساخت‌هاي مختلفي در کشور فراهم شده که صرفاً به زيرساخت‌هاي سخت‌افزاري محدود نمي‌شود. بنابراين مي‌توانيم نقش جدي و ويژه‌اي در زنجيره جهاني هوش مصنوعي ايفا کنيم.

وي تأکيد کرد: بايد هرچه سريع‌تر جايگاه خود را در اين زنجيره پيدا کنيم؛ پيش از آنکه پنجره فرصت بسته شود و مانند برخي فناوري‌هاي ديگر، ورود به اين عرصه برايمان دشوار يا نيازمند سرمايه‌گذاري بسيار بيشتري شود. اکنون فرصتي وجود دارد که با سرمايه‌گذاري کمتر و سرعت بيشتر، جايگاه مناسبي در اين حوزه به دست آوريم.

زارع‌پور ابراز اميدواري کرد با همدلي و همراهي ميان مجلس، دولت و ديگر بخش‌هاي حاکميت، زمينه براي مديريت بهينه اين فرصت فراهم شود تا ايران بتواند در زنجيره ارزش جهاني هوش مصنوعي اثرگذار باشد. وي در عين حال بر ضرورت توسعه هوش مصنوعي و بهره‌گيري از آن در همه بخش‌ها تأکيد کرد.