همکاري اسرائيل و امارات عليه عربستان

روزنامه الاخبار با مقدمه فوق، به بررسي تحولات جنوب و شرق يمن پرداخت و نوشت، تلاش عربستان براي تثبيت حضور خود در استان‌هاي حضرموت» و «المهره از طريق نيروهاي «درع الوطن» بسيار دير صورت گرفت. سعودي اين نيروها را در اوايل سال 2023 و با توافق با حزب «الاصلاح» تشکيل داد.

الاخبار درباره اين تأخير مي‌نويسد، امارات پيش از عربستان، در يک اقدام پيش‌دستانه، کنترل گذرگاه‌ها و بنادر حياتي اين منطقه را در دست گرفته بود. با اين حال، سقوط آسان اين دو استان به دست «شوراي انتقالي جنوب» (وابسته به امارات) ظرف چند روز، تنها به دليل تأخير عربستان در چاره‌انديشي نبود، بلکه به اين دليل است که اين تحولات بخشي از يک پروژه بزرگ‌تر است که اسرائيل در آن مشارکت فعال دارد، آمريکا به‌طور ضمني از آن حمايت مي‌کند و امارات و متحدانش در يمن، سرنيزه اين طرح هستند.

طراحي آمريکا براي تجزيه عربستان،‌ مصر و ترکيه

به گزارش الاخبار، هدف اين طرح، فقط محاصره جنبش انصارالله يمن نيست و صرفاً به تغيير استراتژي اسرائيل و غرب براي دستيابي به اين هدف محدود نمي‌شود؛ بلکه اين اقدامات در چارچوب يک طرح گسترده‌تر تجزيه‌طلبانه و بلندمدت صورت مي‌گيرد. اين طرح شامل کشورهايي مانند عربستان،‌ مصر و ترکيه است که شاهد اختلافات و درگيريهاي قومي و مذهبي هستند. به رسميت شناختن «سومالي‌لند» توسط اسرائيل در پي تحولات يمن را بايد در ادامه همين طرح دانست. اين مسئله باعث شد لرزه بر اندام کشورهاي مذکور بيفتد و به شدت مخالفت خود را با اين اقدام صهيونيستها اعلام کنند.

الاخبار با اشاره به اينکه آمريکا در اين خصوص، موضع مبهمي اتخاذ کرد،‌ در ادامه گزارش داد، آمريکاييها به اسرائيل اجازه مي‌دهند حتي در سطوح ديپلماتيک و در مناطق دوردست، با مسائل حاکميتي کشورها بازي کند و اين مداخلات فقط به مسائل نظامي کشورهاي همسايه محدود نمي‌شود.بنا بر اين گزارش، ترس اين کشور بدين سبب است که پروژه‌هاي تجزيه‌طلبانه در تمامي اين کشورها ريشه دارد؛ چرا که اکثر اين نظام‌ها اگر مردم را به فقر نکشانده باشند، دست‌کم سرکوبگر هستند و يا هر دو ويژگي را دارند. همين مسئله باعث مي‌شود بخش‌هايي از جامعه با اميد به بهبود شرايط معيشتي، از جنبش‌هاي جدايي‌طلب حمايت کنند.

اين واقعيت را مي‌توان در جشن‌هاي ساکنان «سومالي‌لند» پس از به رسميت شناخته شدن توسط اسرائيل و همچنين در قدرت گرفتن «شوراي انتقالي جنوب» در يمن مشاهده کرد. اين شورا شعار جدايي جنوب را سر مي‌دهد؛ شعاري که خودِ عربستان هم نمي‌تواند به‌راحتي در برابر آن بايستد.

همکاري اسرائيل و امارات عليه عربستان

وبگاه ميدل ايست مانيتور هم از قول يک مقام ارشد وابسته به يکي از خاندان سلطنتي منطقه نوشت که درگيري‌هاي پنهان و ائتلاف‌هاي در حال تغيير، شدت اختلافات سنتي را پشت سر گذاشته و تا مرز مناقشه ژئوپوليتيک ميان قدرت‌هاي منطقه‌اي پيش رفته است.اين مقام عربي سپس از موضوع تازه‌اي پرده برداشت و از ائتلاف اسرائيل و امارات براي تقابل با عربستان سعودي سخن گفت؛ به گفته او: «يک شگفتي بزرگ در حال وقوع است و همکاري محرمانه و رو به رشد اسرائيل با امارات متحده عربي، تلاش دارد نقش سنتي عربستان به عنوان قدرت مسلط در خليج فارس را تضعيف کند».او افزود که اين ائتلاف پنهان مي‌کوشد موازنه قوا در منطقه را بازتعريف کرده و رياض را بابت «کندي» در مسير عادي‌سازي روابط با اسرائيل از طريق توافقات «ابراهيم» به نوعي تنبيه کند.

او تاکيد کرد: «تصاويري که از انسجام کشورهاي عربي خليج فارس تبليغ مي‌شوند، تنها ظاهر رسانه‌اي صيقلي‌شده است و پشت آن رقابت‌هاي تلخ، نزاع‌ها بر سر نفوذ و خيانت‌هاي متقابل ميان پايتخت‌ها پنهان شده است».افشاگري‌ها حاکي از آن است که مفهوم «خانه واحد خليج فارس» در معرض فروپاشي است و احتمال تقسيم شورا به دو اردوگاه مطرح است: يکي محافظه‌کار به رهبري عربستان که قطر و عمان ممکن است به آن بپيوندند و ديگري به سمت تغييرات بنيادين و عادي‌سازي حرکت مي‌کند به رهبري امارات، همراه با بحرين و کويت.

مأموريت جديد آمريکا به امارات

الاخبار در ادامه اين گزارش نوشت، اگر آمريکا اين مأموريت را به امارات نداده بود، قطعا ابوظبي جرأت نداشت اين گونه امنيت عربستان را تهديد کند. در واقع اماراتيها مجبور به انجام اين کار شده‌اند؛ زيرا روابط امنيتي گسترده‌اي با آمريکا دارند. شايد به همين دليل است که رياض و ابوظبي تاکنون با خويشتن‌داري به اختلافات خود در يمن پرداخته‌اند تا اين تقابل به يک بحران علني در روابط دوجانبه تبديل نشود.

حتي امارات در ظاهر چنين وانمود مي‌کند که در حال کمک به عربستان است تا «شوراي انتقالي جنوب» را به عقب‌نشيني از مواضع اشغالي در «حضرموت» و «المهره» متقاعد کند تا راه براي استقرار نيروهاي درع الوطن هموار شود. ابوظبي اين موضوع را يک مسئله امنيت ملي براي عربستان مي‌داند که نمي‌تواند نسبت به آن بي‌تفاوت باشد، مگر آنکه خود را از اقدامات شوراي انتقالي تبرئه کرده و آن را به فرمان‌بري اين شورا از دستورات آمريکا و شايد تلويحاً اسرائيل نسبت دهد، نه دستورات خودش؛ آن هم عليرغم رابطه تبعيت محض که ميان اين شورا و امارات برقرار است.

بنا بر اين گزارش، کشورهاي حوزه خليج فارس به‌خوبي با سازوکارهاي مداخله آمريکا در امور خود آشنا هستند؛ از اين رو، خالد بن سلمان، وزير دفاع عربستان و مسئول پرونده يمن، تلاش کرد ميان شوراي انتقالي و جدايي جنوب يمن موسوم به «آرمان جنوب» تفکيک قائل شود. او آرمان جنوب را «عادلانه اما غيرقابل تقليل به چند شخص» توصيف کرد و گفت اتفاقات اخير به اين آرمان آسيب مي‌زند، چرا که «آزادي» عدن بدون فداکاري‌هاي عربستان و متحدانش ممکن نبود.

گزينه‌هاي محدود رياض در برابر امارات

در مقابل محدوديت گزينه‌هاي عملياتي که عربستان براي برون رفت از رخدادهاي جنوب يمن با آن مواجه است، امارات هم امروز موضع مبهم و کلي اتخاذ کرد و گفت که هر چند گفت‌وگو را ترجيح مي‌دهد،‌ ولي تمايلي ندارد اين گفت‌وگو بر مبناي بازگشت به ما قبل تحولات اخير باشد.الاخبار نوشت، اقدامات شوراي انتقالي در لحظه سياسي مناسبي براي ضربه زدن به عربستان در يمن صورت گرفت تا رياض را بابت امتناع از تشديد تنش با انصارالله مجازات کند. توجيه شوراي انتقالي براي تصرف حضرموت و المهره به بهانه جلوگيري از رسيدن سلاح به حوثي‌ها و زمينه‌سازي براي حمله زميني به آن‌ها، براي هيچ‌کس قانع‌کننده نبود؛ زيرا انصارالله تنها طرفي در يمن است که اگر اراده کند نفوذش را به جنوب گسترش دهد، قادر به شکست شوراي انتقالي است.

اما چنين تحولي نيازمند توافقي با رياض است که به نظر مي‌رسد عربستان در حال حاضر توان آن را ندارد. رياض حتي قادر به اجراي نقشه راه سازمان ملل نيست؛ نقشه‌اي که پيش‌تر بر سر آن با عربستان توافق شده بود، اما آمريکا براي متوقف کردنش مداخله کرد.

در پايان بايد گفت که عربستان امروز در يمن با گزينه‌هاي دشواري روبروست، هرچند که به‌دليل فشارهايي که متحمل شده، برخي کشورهاي عربي با رياض همدردي کرده‌اند. لذا در حال حاضر، نه اقدام نظامي عليه شوراي انتقالي، گزينه آساني براي سعوديهاست، نه ائتلاف و همگرايي با انصارالله واقع بينانه به نظر مي‌رسد و نه شکستي که متحمل شده به راحتي قابل هضم است.