بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در مسيرهاي سنتي صادرات نفت، عراق را به استفاده از يک مسير جايگزين زميني براي انتقال نفت به بازارهاي جهاني سوق داده است؛ مسيري که از جنوب عراق آغاز ميشود، از خاک سوريه عبور ميکند و به بندر بانياس در ساحل درياي مديترانه ميرسد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، عراق با استفاده از هزاران کاميون نفتکش، انتقال نفت سنگين خود را از انبار توبا در نزديکي بصره به بندر بانياس سوريه آغاز کرده است. اين مسير به بغداد امکان ميدهد بخشي از صادرات نفت خود را بدون عبور از تنگه هرمز به بازارهاي بينالمللي برساند.
انتقال روزانه 150 هزار بشکه نفت با هزاران کاميون
اجراي اين عمليات را شرکت قطري «UCC Holding» به نمايندگي از شرکت بازاريابي نفت عراق (SOMO) برعهده دارد. در حال حاضر حدود 6 هزار کاميون در اين طرح به کار گرفته شدهاند و برنامههايي براي افزايش تعداد آنها به 10 هزار دستگاه وجود دارد.
حجم انتقال نفت از اين مسير، بسته به تعداد کاميونهاي عملياتي، بين 120 تا 150 هزار بشکه در روز برآورد ميشود. طبق آمار منتشرشده، از 26 اکتبر تاکنون حدود 1.6 ميليون بشکه نفت از طريق اين مسير در بندر بانياس بارگيري شده است.
برآوردها نشان ميدهد براي انتقال اين حجم نفت، روزانه حدود 800 محموله کاميوني جابهجا ميشود. هر کاميون نيز براي تکميل مسير رفتوبرگشت ممکن است تا پنج روز زمان نياز داشته باشد.
محمولههاي انتقاليافته پس از رسيدن به بندر بانياس، به پالايشگاههايي در کشورهاي يونان، ايتاليا و ترکيه ارسال ميشوند.
تخفيف 38 دلاري نفت عراق براي دور زدن هرمز
استفاده از مسير زميني سوريه هزينه قابل توجهي براي عراق به همراه دارد. بر اساس اطلاعات منتشرشده، نفت صادراتي عراق از اين مسير با حدود 38 دلار تخفيف نسبت به قيمت مبنا فروخته ميشود و شرکت مجري نيز به ازاي هر بشکه حدود 12 دلار هزينه حمل دريافت ميکند.
اين تخفيف و هزينه بالاي حملونقل نشان ميدهد بغداد براي حفظ جريان صادرات نفت خود، ناچار به پذيرش هزينههاي بيشتري شده است.
عراق در ماه اکتبر نزديک به 4.5 ميليون بشکه در روز نفت توليد کرده است؛ بنابراين ظرفيت فعلي مسير زميني سوريه تنها بخش محدودي از توليد و صادرات اين کشور را پوشش ميدهد.
سوريه به مسير جايگزين صادرات نفت عراق تبديل ميشود
استفاده از مسير سوريه در ادامه تلاشهاي عراق براي توسعه راههاي جايگزين صادرات انرژي صورت ميگيرد. پيش از اين نيز عراق انتقال نفت کوره از طريق کاميون به بندر بانياس را در دستور کار قرار داده بود و برنامههايي براي گسترش صادرات نفت خام و نفتا از اين مسير مطرح شده بود.
همچنين احياي خط لوله تاريخي کرکوک ـ بانياس با ظرفيت طراحيشده روزانه 300 هزار بشکه، بهعنوان يکي از گزينههاي بلندمدت براي کاهش وابستگي عراق به مسيرهاي صادراتي خليج فارس مطرح شده است.
در همين حال، عربستان سعودي از خط لوله انتقال نفت به درياي سرخ استفاده ميکند و امارات نيز در حال توسعه ظرفيت خط لوله انتقال نفت به بندر فجيره در درياي عمان است.
تفاوت عراق با اين دو کشور در آن است که بغداد براي ايجاد مسير جايگزين فعلي، بهجاي اتکا به زيرساخت خط لوله آماده، ناچار به استفاده از ناوگان گسترده کاميونهاي نفتکش شده است.
تغيير جغرافياي صادرات نفت در سايه بحران هرمز
تحولات اخير نشان ميدهد امنيت مسيرهاي صادراتي به يکي از مهمترين ملاحظات کشورهاي توليدکننده نفت در منطقه تبديل شده است. وابستگي شديد عراق به مسيرهاي دريايي خليج فارس و تنگه هرمز، در شرايط بحران اين آبراه، آسيبپذيري زيرساخت صادراتي اين کشور را آشکار کرده است.
اگرچه انتقال روزانه 120 تا 150 هزار بشکه نفت از مسير سوريه در مقايسه با حجم توليد عراق رقم محدودي است، اما اهميت اين مسير بيش از حجم فعلي صادرات آن است؛ چراکه ايجاد يک کريدور زميني به سمت مديترانه ميتواند بخشي از وابستگي ساختاري عراق به تنگه هرمز را کاهش دهد.
به اين ترتيب، بحران تنگه هرمز نهتنها جريان صادرات نفت منطقه را تحت تأثير قرار داده، بلکه رقابت براي ايجاد مسيرهاي جايگزين انتقال انرژي را نيز وارد مرحله تازهاي کرده است.
اظهار نظر 0
روزنامه به دیدگاه شما نیازمند است،از نظراتتون روی موضوعات پیشوازی خواهیم کرد.