نفوذ صهيونيست ها از طريق NGO ها و شرکت‌هاي پوششي

رژيم صهيونيستي طي دهه‌هاي گذشته نه تنها از مسير نظامي و سياسي به دنبال گسترش نفوذ خود بوده، بلکه هم‌زمان شبکه‌اي از ابزارهاي به‌ظاهر غيرسياسي را نيز براي حضور در کشورهاي مختلف ايجاد کرده است. يکي از مهم‌ترين اين ابزارها، «آژانس توسعه بين‌المللي رژيم صهيونيستي» يا ماشاو است. اين نهاد ذيل وزارت خارجه رژيم صهيونيستي تعربف شده و ديپلماسي عمومي و خارجي اين رژيم را از طريق برنامه‌هاي توسعه‌اي انجام مي‌دهد. ماشاو نهادي است که از سال 1958 فعاليت خود را آغاز کرد و مأموريت رسمي آن انتقال دانش و تجربه رژيم صهيونيستي در حوزه‌هايي مانند کشاورزي، آب، بهداشت، آموزش و توسعه روستايي به کشورهاي در حال توسعه عنوان شده است. در واقع، رژيم صهيونيستي تلاش کرده است از طريق ارائه آموزش، فناوري و همکاري‌هاي فني، روابط خود را با کشورهايي گسترش دهد که در بسياري از موارد روابط سياسي يا اقتصادي مستقيمي با خود نداشته‌اند. از ابزارهايي که ماشاو به کمک آن اقدام به جمع‌آوري اطلاعات و داده‌ها از کشورهاي هدف مي‌کند سازمان‌هاي مردم نهاد (NGO) و شرکت‌هاي پوششي است:

1. سازمان‌هاي مردم نهاد (NGO)

 NGOها در افکار عمومي جهان، نهادهايي مستقل، غيرانتفاعي و بشردوستانه شناخته مي‌شوند که در حوزه‌هايي مانند امدادرساني، آموزش، بهداشت و توسعه فعاليت مي‌کنند. همين تصوير مثبت و ماهيت ظاهراً مستقل، امکان حضور آنها را در کشورهاي مختلف با حساسيت کمتر فراهم مي‌کند. بر اين اساس، ماشاو از اين ظرفيت براي ايجاد شبکه‌اي از حضور و نفوذ در کشورهاي مختلف استفاده مي‌کند؛ چرا که NGO ها ورود به محيط‌هايي را فراهم مي‌کنند که حضور مستقيم نهادهاي رسمي و امنيتي رژيم صهيونيستي در آن‌ها امکان نداشته و با حساسيت سياسي و اجتماعي مواجه شود.

يکي از نمونه‌هاي مورد اشاره در اين زمينه،«انجمن رژيم صهيونيستي براي کمک‌هاي بشردوستانه بين‌المللي» (IsraAlD) است که به عنوان بازوي ميداني ماشاو در سال 2001 تأسيس شده و خود را يک سازمان امدادرسان بين‌المللي معرفي مي‌کند. IsraAlD در بحران‌هايي مانند زلزله هائيتي (2010)، سونامي ژاپن (2011) جنگ سوريه و زلزله نپال (2015) حضور داشته است. IsraAD در ظاهر مأموريت خود را کمک فوري به جوامع آسيب ديده تعريف مي‌کند. اين در حالي است که کارشناسان اعزامي اين NGO در پوشش پزشک، پرستار، کارشناس آب و مشاور اجتماعي حضور پيدا کرده اما همزمان اطلاعاتي دقيق از ظرفيت نظامي و اجتماعي کشورها جمع آوري مي‌کنند. در مواردي مانند نپال و هائيتي، گزارش‌ها نشان مي‌دهد که IsraAlD علاوه بر امدادرساني، داده‌هاي دقيقي از وضعيت زيرساختي و ارتباطي اين کشورها به دست آورده که بعدها به موساد منتقل کرد.

کميته مشترک يهوديان آمريکا (JDC) منابع مالي قابل توجهي را از شبکه هاي يهودي در آمريکا و اروپا جذب و از طريق حساب‌هاي واسطه‌اي به پروژه‌هاي ماشاو منتقل مي‌کند تا رد مستقيمي از رژيم صهيونيستي باقي نماند. در نتيجه، شبکه‌اي چندلايه شکل مي‌گيرد که در آن NGO ها مسئول حضور ميداني و ايجاد ارتباط با جوامع محلي هستند و نهادهاي مالي و اداري، پشتيباني پروژه‌ها را بر عهده دارند.

2. شرکت‌هاي پوششي

ضلع ديگر اين شبکه، شرکت‌هاي پوششي صهيونيستي فعال در حوزه‌هايي مانند کشاورزي، فناوري آب، تجهيزات پزشکي و ارتباطات هستند. اين شرکت‌ها ظاهراً پيمانکار پروژه‌هاي توسعه‌اي ماشاو هستند؛ اما کارکردي دوگانه دارند و با جمع‌آوري داده‌ها و اطلاعات براي ماشاو، آن‌ها را در اختيار نهادهاي امنيتي رژيم صهيونيستي قرار مي‌دهند. به عنوان نمونه شرکت Netafim، پيشگام فناوري آبياري قطره‌اي، در بسياري از پروژه‌هاي ماشاو در هند و آفريقا مشارکت داشته است. اين پروژه‌ها با هدف ارتقاي کشاورزي معرفي مي‌شوند، اما در جريان آن‌ها داده‌هاي دقيقي درباره زمين‌هاي کشاورزي، منابع آب و الگوهاي مصرف جمع‌آوري مي‌شود. همچنين شرکت Mekorot، شرکت آب رژيم صهيونيستي، در پروژه‌هاي مديريت منابع آب در آفريقا و آمريکاي لاتين حضور داشته و به اطلاعات راهبردي منابع آبي کشورها دست يافته است. در حوزه پزشکي نيز شرکت‌هايي مانند Pluristem و Teva از طريق پروژه‌هاي مشترک سلامت و بهداشت در کشورهاي در حال توسعه، ضمن بازاريابي محصولات خود، داده‌هاي حساس بهداشتي و جمعيتي را گردآوري کرده‌اند.

جمع‌بندي

به طور کلي سازوکار همکاري ماشاو با NGO ها و شرکت‌هاي پوششي، به اين صورت است که؛ IsraAID به‌عنوان بازوي ميداني، در بحران‌ها به جوامع و داده‌ها دسترسي پيدا مي‌کند؛ و شرکت‌هاي پوششي صهيونيستي نيز به‌عنوان بازوي فناورانه، با اجراي پروژه‌هاي ظاهراً کشاورزي و بهداشتي، داده‌هاي اقتصادي، اجتماعي و زيرساختي جمع‌آوري مي‌کنند. شبکه مذکور در کنار ماشاو، اين امکان را مي‌دهد ضمن ارائه چهره‌اي بشردوستانه در رسانه‌ها، هم‌زمان اهداف لابي‌گري، اطلاعاتي، امنيتي و اقتصادي خود را بدون هزينه سياسي آشکار دنبال کند.

- حسين محمدي