موج بي‌سابقه ورشکستگي در بزرگ‌ترين اقتصاد اروپا

داده‌هاي جديد مؤسسه پژوهش‌هاي اقتصادي هاله (IWH) نشان مي‌دهد که نزديک به پنج هزار شرکت در آلمان طي سه‌ماهه دوم سال 2026 درخواست ورشکستگي داده‌اند که بالاترين آمار فصلي در بيش از دو دهه گذشته محسوب مي‌شود.

اين روند يک جهش مقطعي و استثنايي نيست، بلکه تازه‌ترين مرحله از وخامت تدريجي شرايطي است که طي چند سال گذشته شکل گرفته است. از عوامل اين افزايش مي‌توان به هزينه‌هاي بالاي انرژي، افول بخش صنعت، ضعف تقاضا، فشارهاي جمعيتي و نگراني فزاينده از کاهش رقابت‌پذيري بزرگ‌ترين اقتصاد اروپا اشاره کرد.

جديدترين آمار IWH نشان مي‌دهد که دامنه اين بحران تا چه اندازه گسترده شده است. در فاصله ماه‌هاي آوريل تا ژوئن 2026، در مجموع 4 هزار و 996 شرکت وارد فرآيند ورشکستگي شدند؛ رقمي که از تمام آمارهاي سه‌ماهه دوم از سال 2005 تاکنون فراتر رفته است.

حدود 45 هزار و 500 شغل نيز تحت تأثير اين موضوع قرار گرفته‌اند. آنچه بيش از همه جلب توجه مي‌کند، تنها بزرگي اين افزايش نيست، بلکه گستردگي آن است.

به گفته اين مؤسسه، تعداد ورشکستگي‌ها در تقريباً تمام بخش‌هاي اصلي از جمله ساخت‌وساز، املاک، خرده‌فروشي، هتل‌داري، رستوران‌داري و خدمات به بالاترين سطح خود رسيده است. بسياري از ايالت‌هاي آلمان نيز رکوردهاي تازه‌اي را ثبت کرده‌اند.

اشتفن مولر، رئيس بخش پژوهش ورشکستگي در مؤسسه IWH، اين وضعيت را به‌طور استثنايي دشوار توصيف کرد چرا که ورشکستگي شرکت‌ها به‌طور هم‌زمان در صنايع و مناطق مختلف رخ مي‌دهد. اين مؤسسه انتظار دارد تعداد ورشکستگي‌ها در سه‌ماهه سوم نيز بالاتر از سطح سال گذشته باقي بماند.

آخرين آمارها ادامه روندي است که طي چند سال گذشته به‌تدريج شکل گرفته است. بر اساس آمار رسمي که خبرگزاري رويترز به آن استناد کرده است، در سال 2025 بيش از 24 هزار درخواست ورشکستگي شرکتي در آلمان ثبت شد که بالاترين رقم در بيش از يک دهه گذشته بود.

پيش‌تر نيز اتاق بازرگاني و صنعت آلمان (DIHK) هشدار داده بود که به‌طور متوسط هر 20 دقيقه يک شرکت در آلمان ورشکسته مي‌شود.

يکي از مهم‌ترين عوامل موج ورشکستگي، دگرگوني عميق در وضعيت انرژي آلمان بوده است. صنايع آلمان طي چند دهه از گاز نسبتاً ارزان روسيه بهره‌مند بودند؛ مزيتي که به حفظ رقابت‌پذيري صنايعي از جمله صنايع شيميايي و توليدي کمک مي‌کرد. اما اين الگو پس از آغاز جنگ اوکراين و فروپاشي روابط انرژي ميان برلين و مسکو از هم پاشيد.

شرکت‌ها طي سال‌هاي اخير ناچار بوده‌اند با هزينه‌هاي برق و گاز به‌مراتب بالاتر از بسياري از رقباي بين‌المللي خود کنار بيايند. اين فشار به‌ويژه براي صنايع انرژي‌بَر که به دسترسي پايدار و مقرون‌به‌صرفه به برق وابسته هستند، بسيار سنگين بوده است.

تنش‌هاي ژئوپليتيکي خارج از اروپا نيز اين وضعيت را تشديد کرده است. افزايش اخير قيمت نفت در پي جنگ با ايران، موج تازه‌اي از عدم قطعيت ايجاد کرده و هزينه‌ها را در سراسر زنجيره‌هاي تأمين افزايش داده است. براي بسياري از شرکت‌هايي که از پيش با حاشيه سود اندک فعاليت مي‌کردند، تحمل اين فشارها بيش از پيش دشوار شده است.