معجزات الهي در هنگام ولادت حضرت محمد(ص)

آمنه، دختر وهب، مادر حضرت محمد(ص) پيش از نامگذاريِ فرزندش توسط عبدالمطلب به محمّد، وي را «احمد» ناميده بود کنيه حضرت محمد (ص)ابوالقاسم و ابوابراهيم است و القاب حضرت محمد (ص) رسول اللّه، نبي اللّه، مصطفي، محمود، امين، امّي، خاتم، مزّمل، مدّثر، نذير، بشير، مبين، کريم، نور، رحمت، نعمت، شاهد، مبشّر، منذر، مذکّر، يس، طه‏ و...

حضرت محمد (ص)، آخرين پيامبر الهي، بنيان‏گذار حکومت اسلامي و نخستين معصوم در دين مبين اسلام.

برابر رسم خانواده‌هاي بزرگ مکه «آمنه» پسر عزيزش، محمد را به دايه‌اي به نام حليمه سپرد تا در بيابان گسترده و پاک و دور از آلودگي‌هاي شهر پرورش يابد. «حليمه» زن پاک سرشت مهرباني بود. حضرت 6 ساله بود که همراه مادر براي ديدار خويشان به يثرب (مدينه) رفت‌، اما آمنه نيز در بازگشت، بيمار شد و درگذشت و او را در ابواء نزديک مدينه به خاک سپردند. محمد (ص) از اين پس در کنف حمايت جدش عبدالمطلب قرار گرفت، اما او نيز در 8 سالگي وي درگذشت و سرپرستي محمد (ص) بر عهده عمويش ابوطالب گذارده شد. ابوطالب در سرپرستي برادرزاده‌اش کوششي بليغ مي‌کرد. در سفري تجارتي به شام او را با خود همراه برد و هم در اين سفر، راهبي بحيرا نام، نشانه‌هاي پيامبري را در او يافت و ابوطالب را از آن امر مطلع ساخت.

نخستين زني که افتخار همسري حضرت محمد (ص)را يافت، خديجه بنت خويلد بود. حضرت محمّد(ص) پيش از رسيدن به مقام رسالت، در سن 25 سالگي با اين بانوي بزرگوار ازدواج نمود و ثمره اين ازدواج بانوي نخست خلقت حضرت زهرا (س) است.

به مناسبت ولادت حضرت به مختصر معجزاتي از زمان ولادت اين خاتم پيامبران اشاره مي‌کنيم:

معجزات زمان تولد پيامبر اکرم (ص) بيشتر و عجيب‌تر از اتفاقات رخ داده در زمان ديگر انبيا (ع) است تا اينکه مردم را با اين معجزات و امور خارق‌العاده آماده پذيرش امانت مهم الهي کنند.

همزمان با تولد و کودکي هر پيامبري، معجزات و امور خارق‌العاده‌اي در جهان اتفاق مي‌افتد که هدف از آن، آماده ساختن مردم براي پذيرش ادعاي بعدي آن پيامبر
است.

به عنوان مثال زماني که حضرت موسي (ع) متولد شد خداوند متعال به مادرش وحي کرد که او را روي تخته‏‌اي بگذارد و به آب اندازد و او چنين کرد و خداوند، موسي (ع) را در حمايت فرعون که هزاران کودک را از ترس متولد شدن موسي (ع) کشته بود پرورش داد و اين يک امر خارق العاده محسوب مي‌شود.

يا مثلا حضرت عيسي (ع) بدون پدر متولد شد و در حالي که هنوز در گهواره بود با زبان فصيحي سخن گفت و از آينده خبر داد و اين مساله معجزه ايشان در زمان نوزادي بود.

به اين امور يعني به معجزاتي که قبل و هنگام تولد هر پيغمبري اتفاق مي‌افتد «اِرهاص» مي‌گويند.

توضيح بيشتر اينکه «ارهاص» در لغت به معناي آماده ساختن و محکم کردن است، و در اصطلاح، وقوع کارهاي خارق‌العاده‏‌اي است که قبل از تولد، هنگام تولد و پيش از ادعاي نبوت از سوي پيامبر، انجام
مي‌گيرد.

چون پيامبر گرامي اسلام (ص) بزرگترين پيامبر خداوند است که بر بشريت نازل شده و شريعت آن حضرت، کامل‌ترين شريعت الهي است، و از طرفي ديگر اين شريعت کامل خداوندي تا قيامت زنده و پويا خواهد ماند و آخرين و کامل‌ترين عقايد، اخلاق و احکام را به همراه دارد لذا معجزات و ارهاصات زمان تولد پيامبر اکرم (ص) بيشتر و عجيب‌تر از ارهاصات ديگر انبيا بوده تا اينکه مردم را با اين معجزات و امور خارق العاده آماده پذيرش امانت مهم الهي کنند.

با اين توضيح روشن شد که هدف مهم «اِرهاص» آماده کردن مردم براي پذيرش نبوت پيامبري است که قرار است متولد شود.

مهمترين ارهاصاتي که قبل از تولد و همچنين هنگام تولد پيامبر عظيم الشان اسلام (ص) اتفاق افتاد - مطابق چند روايت نقل شده از حضرت اميرالمومنين علي (ع) و امام صادق (ع) چنين است:

از امام صادق (ع) روايت شده است که ابليس تا هفت آسمان بالا مي‌رفت و مسائل غيبي را گوش مي‌داد و اخبار آسمان‌ها را مي‌شنيد، وقتي حضرت عيسي( ع) متولد شد او را از سه آسمان منع کردند و (بعد از آن) تا چهار آسمان بالا مي‌رفت و چون حضرت رسول اکرم (ص) متولد شد او را از همه آسمان‌ها منع کردند و شياطين را با تيرهاي شهاب از درهاي آسمان‌ها راندند.

صبح روزي که حضرت محمد مصطفي (ص) متولّد شد، همه بت‌هاي عالم به رو بر زمين افتادند.

در آن روز ايوان کسري يعني پادشاه عجم لرزيد و 14 کنگره آن افتاد.

در آن روز درياچه ساوه که سال‌ها آن را مي‌پرستيدند فرو رفت و خشک شد.

وادي سماوه که سال‌ها کسي آب در آن نديده بود آب در آن جاري شد.

آتشکده فارس که هزار سال خاموش نشده بود در آن شب خاموش ‍ شد.

طاق کسري از ميانش شکست و دو قطعه شد.

نوري در آن شب از طرف حجاز ظاهر شد و در عالم منتشر گرديد تا اينکه به مشرق رسيد.

در آن صبح، تخت همه پادشاهان وقت، سرنگون شده بود.

در آن روز، همه پادشاهان وقت، لال شده بودند و نمي‌توانستند سخن بگويند.

در آن روز، علم کاهنان از بين رفت و سِحر ساحران باطل شد

حضرت آمنه (ع) مادر گرامي حضرت رسول (ص) گفت: والله که چون پسرم متولد شد، دستهايش را بر زمين گذاشت و سر به سوي آسمان بلند کرد و به اطراف نظر کرد پس از او نوري ساطع شد که همه چيز را روشن کرد و به سبب آن نور، قصرهاي شام را ديدم و در ميان آن روشني، صدائي شنيدم که مي‌گفت: بهترين مردم را به دنيا آوردي، پس او را «محمّد» نام کن.

در روايت وارد شده که شيطان در ميان فرزندان خود فرياد زد تا همه نزد او جمع شدند و گفتند: چه چيز تو را اينچنين پريشان کرده است؟ گفت: واي بر شما! از اوّل شب تا به حال احوال آسمان و زمين را متغيّر مي‌يابم، حادثه عظيمي در زمين واقع شده است که از وقتي که عيسي (ع) به آسمان رفته، مثل آن واقع نشده است، برويد و بگرديد و تفحّص کنيد که چه امر غريب حادث شده است؛ پس متفرّق شدند و گرديدند و برگشتند و گفتند: چيزي نيافتيم. شيطان گفت که تحقيق اين امر، کار من است. پس در دنيا جولان کرد تا به حرم (محدوده حرم در سرزمين وحي که بدون احرام نمي‌شود وارد آنجا شد) رسيد، ديد که ملائکه اطراف حرم را گرفته‌اند، چون خواست که داخل شود ملائکه بانگ بر او زدند پس برگشت و مانند گنجشکي کوچک شده و از جانب کوه حِرا داخل شد، جبرئيل گفت: برگرد اي ملعون! گفت: اي جبرئيل، سؤالي دارم، بگو امشب چه اتفاقي افتاده؟ جبرئيل گفت: محمّد (ص)، بهترين پيغمبران، امشب، متولّد شده است. پرسيد که آيا مرا در او بهره‌اي هست؟ گفت: نه، پرسيد که آيا در امّت او بهره دارم؟ گفت: بلي، ابليس گفت: راضي شدم.

از حضرت اميرالمؤمنين علي (ع) روايت شده است که همه دنيا در آن شب روشن شد و هر سنگ و کلوخ و درختي خنديد و هر آنچه در آسمان‌ها و زمين بود خدا را تسبيح گفت.

برخي منابع:

فرهنگ معارف اسلامي، سيد جعفر سجادي، ماده ارهاص

کشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد، علامه حلي، ص 593

تفسير نمونه، آيت الله مکارم شيرازي، ج 27، تفسير سوره فيل

منتهي الآمال، شيخ عباس قمي، قسمت معجزات پيامبر اکرم (ص)

تفسير کوثر، يعقوب جعفري، ج 3، ص 299

کتاب ولادت رسول خدا (ص) و شرح زندگاني آن حضرت تا ازدواج با خديجه

کتاب دوران زندگي حضرت محمد صلي الله عليه و آله