معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي، با اشاره به شيوع حدود 35 درصدي کبد چرب در مطالعات انجامشده، نسبت به افزايش اين بيماري در پي کمتحرکي و چاقي هشدار داد.
اميرپاشا طبائيان، در نشست خبري کنگره گوارش و کبد ايران که در دانشگاه علوم پزشکي ايران برگزار شد، از برگزاري همزمان سه کنگره تخصصي در حوزه گوارش، کبد و آندوسکوپي با حضور حدود يک هزار و 800 شرکتکننده خبر داد.
وي با اشاره به برگزاري اين کنگرهها اظهار کرد: در اين رويداد علمي، دوازدهمين کنگره هپاتيت، پنجمين کنگره گوارش و کبد و چهارمين کنگره آندوسکوپيهاي پيشرفته با همکاري انجمنهاي علمي مرتبط و سازمان نظام پزشکي برگزار ميشود.
کبد چرب؛ يک چالش رو به افزايش سلامت عمومي
طبائيان در ادامه درباره شيوع بيماريهاي کبدي و بهويژه کبد چرب گفت: يکي از بيماريهاي شايع کبدي که در حال حاضر افراد زيادي در کشور با آن درگير هستند، کبد چرب است. بر اساس مطالعات انجامشده، شيوع اين بيماري در برخي بررسيها حدود 35 درصد گزارش شده است.
وي با اشاره به روند افزايشي اين بيماري اظهار کرد: با توجه به تغيير سبک زندگي، کمتحرکي و افزايش چاقي، انتظار ميرود اين رقم همچنان افزايش پيدا کند. اين مسئله اهميت پيشگيري و اصلاح سبک زندگي را بيش از گذشته نشان ميدهد.
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور خاطرنشان کرد: در گذشته يکي از مهمترين علل پيوند کبد، بيماريهاي ويروسي مانند هپاتيت C بود، اما با کاهش موارد اين بيماري، به تدريج شاهد تغيير الگوي علل آسيب شديد کبدي و نياز به پيوند هستيم و بيماريهاي مرتبط با کبد چرب و عوارض ناشي از آن اهميت بيشتري پيدا کردهاند.
سرطان روده بزرگ؛ سرطاني قابل پيشگيري
طبائيان در بخش ديگري از سخنان خود درباره وضعيت سرطان روده بزرگ گفت: سرطان روده بزرگ يکي از سرطانهاي شايع در کشور است که هم در مردان و هم در زنان ديده ميشود و روند بروز آن نيز رو به افزايش است.
وي تأکيد کرد: نکته مهم درباره سرطان روده بزرگ اين است که اين سرطان تا حد زيادي قابل پيشگيري است و براي آن روشهاي غربالگري در دسترس داريم. هدف از غربالگري اين است که افراد سالم را پيش از بروز بيماري يا در مراحل اوليه مورد بررسي قرار دهيم تا بتوان از ايجاد سرطان پيشگيري کرد يا بيماري را در مراحل قابل درمان شناسايي کرد.
وي ادامه داد: يکي از روشهاي شناختهشده و در دسترس غربالگري، آزمايش خون مخفي در مدفوع (FIT) است که در برخي شهرها و مراکز بهداشتي کشور نيز در قالب برنامههاي غربالگري انجام ميشود.
طبائيان با اشاره به تغيير سن شروع غربالگري سرطان روده بزرگ گفت: در سالهاي گذشته سن شروع غربالگري 50 سال در نظر گرفته ميشد، اما با توجه به کاهش سن بروز سرطان روده بزرگ، اين سن به 45 سال کاهش يافته است. بنابراين توصيه ميشود افراد از 45 سالگي نسبت به انجام غربالگري اقدام کنند.
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور در عين حال نسبت به عدم پيگيري برخي افراد با تست غربالگري مثبت هشدار داد و گفت: اجراي تست غربالگري تنها مرحله اول است. افرادي که نتيجه تست آنها مثبت ميشود، بايد براي بررسيهاي تکميلي، از جمله کولونوسکوپي، مراجعه کنند.
وي افزود: مطالعات انجامشده نشان ميدهد درصد قابل توجهي از افراد پس از مثبت شدن تست غربالگري، براي انجام بررسيهاي تکميلي مراجعه نميکنند و اين موضوع ميتواند اثربخشي برنامه غربالگري را کاهش دهد.
طبائيان عوامل مختلفي را در اين زمينه مؤثر دانست و اظهار کرد: دسترسي به خدمات، هزينهها و مسائل فرهنگي و نگراني افراد از انجام کولونوسکوپي از جمله عواملي است که ميتواند موجب شود افراد نتيجه مثبت تست خود را پيگيري نکنند.
وي تأکيد کرد: اگر نتيجه FIT مثبت باشد، فرد بايد حتماً بررسيهاي تکميلي را انجام دهد؛ چراکه هدف اصلي برنامه غربالگري، شناسايي زودهنگام ضايعات و پيشگيري از سرطان است و بدون تکميل فرايند تشخيص، بخش مهمي از هدف غربالگري محقق نخواهد شد.
کاهش شيوع هپاتيت در ايران و ورود داروي جديد کبد چرب؛ تأکيد بر غربالگري سرطانهاي گوارشي
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور با اشاره به کاهش قابل توجه شيوع هپاتيت B و C در ايران گفت: واکسيناسيون روتين هپاتيت B از سال 1372 موجب شده است متولدين پس از اين سال تا حد زيادي در برابر اين بيماري ايمن باشند. وي همچنين از دسترسي بيماران به درمان خوراکي هپاتيت C و ورود داروي جديد کبد چرب به کشور خبر داد و تأکيد کرد که اين دارو نبايد بدون انديکاسيون و به شکل خودسرانه مصرف شود.
وي افزود: در سالهاي گذشته هپاتيتهاي ويروسي يکي از علل مهم آسيبهاي شديد کبدي و پيوند کبد بودند، اما با اقدامات انجامشده، وضعيت هپاتيت در کشور به شکل قابل توجهي بهبود يافته است.
وي افزود: واکسيناسيون هپاتيت B از سال 1372 در برنامه واکسيناسيون روتين کشور قرار گرفت و بنابراين افرادي که پس از اين سال متولد شدهاند، واکسيناسيون هپاتيت B را دريافت کردهاند و احتمال ابتلاي آنها به اين بيماري بسيار کاهش يافته است.
طبائيان با اشاره به وضعيت شيوع هپاتيت در کشور گفت: شيوع هپاتيت B در ايران حدود يک درصد است و از اين نظر کشور در گروه کشورهايي با شيوع پايين قرار ميگيرد. شيوع هپاتيت C نيز حدود سهدهم درصد گزارش شده است، هرچند در گروههاي پرخطر، بهويژه افراد داراي اعتياد تزريقي، ميزان شيوع ميتواند بسيار بالاتر باشد و حتي به حدود 50 درصد برسد.
وي ادامه داد: يکي از اتفاقات مهم در درمان هپاتيت C، دسترسي به داروهاي خوراکي مؤثر است. در حال حاضر بيماران ميتوانند با يک دوره درمان خوراکي حدود سهماهه، تحت درمان قرار گيرند و در بسياري از موارد بيماري به طور کامل برطرف شود؛ موضوعي که در گذشته با اين سهولت در دسترس نبود.
داروي جديد کبد چرب در ايران
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور درباره درمان دارويي کبد چرب نيز گفت: تا همين سال گذشته داروي مشخصي براي درمان کبد چرب نداشتيم، اما در ماههاي اخير دارويي جديد براي اين بيماري در دنيا تأييد شده و خوشبختانه اين دارو در کشور نيز در دسترس قرار گرفته است.
وي تأکيد کرد: البته اين دارو براي همه مبتلايان به کبد چرب تجويز نميشود و يکي از مباحث مهمي که در اين کنگره مورد توجه قرار گرفته، آموزش پزشکان درباره انديکاسيونهاي مصرف، عوارض دارو و نحوه پايش بيماران است.
طبائيان افزود: مطالعات انجامشده در انجمن نيز اثرات مطلوب اين دارو و کاهش فيبروز کبدي را نشان داده است، اما نبايد تصور شود که هر فرد مبتلا به کبد چرب بايد اين دارو را مصرف کند.
وي با بيان اينکه اين دارو در حال حاضر تحت پوشش بيمه نيست و هزينه نسبتاً بالايي دارد، گفت: قرار نيست مردم براي تهيه اين دارو مستقيماً به داروخانه مراجعه کنند يا دارو بدون بررسيهاي لازم تجويز شود. بايد مشخص باشد چه بيماري واقعاً به اين دارو نياز دارد، چه زماني آزمايشهاي لازم انجام شود و در چه شرايطي تصويربرداري و بررسيهاي تکميلي مورد نياز است.
طبائيان همچنين درباره ادعاهايي مانند ارتباط مصرف آب يخ با ايجاد يا تشديد کبد چرب اظهار کرد: هيچ شواهد علمي معتبري وجود ندارد که نشان دهد مصرف آب يخ موجب ابتلا به کبد چرب ميشود. مهمترين عوامل مرتبط با افزايش کبد چرب، سبک زندگي ناسالم، کمتحرکي، چاقي، مصرف غذاهاي پرچرب و فستفودها و اختلالات متابوليک هستند.
وي گفت: کبد چرب معمولاً به تنهايي اتفاق نميافتد و ميتواند در کنار بيماريهايي مانند ديابت، فشار خون و اختلال چربي خون ديده شود؛ مجموعهاي که در قالب سندرم متابوليک شناخته ميشود.
افزايش خطر سرطانهاي گوارشي با تغيير سبک زندگي
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور در ادامه با اشاره به عوامل مؤثر در افزايش سرطان روده بزرگ اظهار کرد: تغيير الگوي تغذيه، مصرف غذاهاي پرچرب و فرآوريشده، کمبود فيبر، کاهش مصرف ميوه و سبزيجات، کمتحرکي، چاقي و مصرف سيگار از جمله عواملي هستند که در افزايش خطر سرطان روده بزرگ نقش دارند.
وي همچنين درباره سرطان معده گفت: سرطان معده در ايران شيوع قابل توجهي دارد و در برخي مناطق کشور، بهويژه شمال و شمالغرب، ميزان بروز آن بالاتر است. در استان اردبيل نيز از نظر شيوع سرطان معده، ارقام بالايي گزارش شده است.
طبائيان وجود عفونت هليکوباکتر پيلوري، مصرف غذاهاي پرنمک و فرآوريشده، سيگار و الکل را از عوامل مؤثر در افزايش خطر سرطان معده دانست و افزود: عوامل ژنتيکي و جغرافيايي نيز در بروز اين سرطان مؤثر هستند.
وي با اشاره به عوامل خطر سرطان مري نيز گفت: مصرف نوشيدنيهاي بسيار داغ، از جمله چاي داغ، در برخي مناطق کشور ميتواند خطر ابتلا به سرطان مري را افزايش دهد.
آندوسکوپي و کولونوسکوپي؛ ابزارهاي مهم تشخيص و پيشگيري
طبائيان درباره نقش آندوسکوپي و کولونوسکوپي در تشخيص بيماريهاي گوارشي نيز اظهار کرد: آندوسکوپي و کولونوسکوپي از ابزارهاي بسيار مهم در تشخيص بيماريهاي دستگاه گوارش هستند و استفاده صحيح و بهموقع از آنها ميتواند در تشخيص زودهنگام بيماريها و پيشگيري از برخي سرطانها نقش مهمي داشته باشد.
وي افزود: کولونوسکوپي بهويژه در غربالگري سرطان روده بزرگ اهميت زيادي دارد، چراکه علاوه بر تشخيص ضايعات، در بسياري از موارد امکان برداشتن پوليپهاي پيشسرطاني نيز وجود دارد و به اين ترتيب ميتوان پيش از تبديل شدن اين ضايعات به سرطان، از پيشرفت بيماري جلوگيري کرد.
هوش مصنوعي به کمک تشخيص زودهنگام سرطانهاي گوارشي ميآيد
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور با تأکيد بر ضرورت ارتقاي تجهيزات آندوسکوپي و کولونوسکوپي گفت: در اين روشها هدف تنها مشاهده بيماري موجود نيست، بلکه شناسايي ضايعات پيشسرطاني است تا بتوان پيش از تبديل آنها به سرطان، اقدامات درماني لازم را انجام داد.
طبائيان با اشاره به اهميت آموزش متخصصان گوارش اظهار کرد: در آندوسکوپي به دنبال ضايعاتي هستيم که ممکن است در آينده به سرطان تبديل شوند؛ بنابراين متخصصان فوقتخصص گوارش بايد آموزش کافي براي شناسايي اين ضايعات داشته باشند.
وي افزود: از سوي ديگر، برخورداري از دستگاههاي باکيفيت اهميت بسيار زيادي دارد، چراکه ضايعات پيشسرطاني و سرطاني هميشه بهراحتي قابل تشخيص نيستند و نميتوان انتظار داشت با هر دستگاهي بتوان آنها را بهدرستي شناسايي کرد.
طبائيان با بيان اينکه در سالهاي اخير دستگاههاي پيشرفته آندوسکوپي وارد کشور شده است، گفت: انتظار داريم اين روند ادامه پيدا کند و با وجود محدوديتها و تحريمها، تجهيزات جديدتر، بهويژه دستگاههاي مجهز به فناوري هوش مصنوعي، در اختيار مراکز درماني قرار گيرد.
وي ادامه داد: هوش مصنوعي ميتواند به پزشک کمک کند تا ضايعات مشکوک و پيشسرطاني را با دقت بيشتري شناسايي کند. اين فناوري در کولونوسکوپي نيز ميتواند احتمال از دست رفتن برخي ضايعات را کاهش دهد و در نهايت به تشخيص زودهنگام بيماريهاي گوارشي کمک کند.
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور تأکيد کرد: براي اينکه آندوسکوپي و کولونوسکوپي واقعاً نقش پيشگيرانه داشته باشند، بايد هم پزشک مهارت لازم را داشته باشد و هم دستگاه مورد استفاده از کيفيت و فناوري مناسب برخوردار باشد. برخي تجهيزات موجود در کشور نيازمند بهروزرساني و جايگزيني هستند و بايد به سمت استفاده گستردهتر از دستگاههاي پيشرفته حرکت کنيم.
آندوسکوپي و کولونوسکوپي نبايد بيرويه انجام شود
طبائيان در پاسخ به پرسشي درباره ميزان انجام آندوسکوپي و کولونوسکوپي گفت: براي انجام اين اقدامات تشخيصي معيارهاي مشخصي وجود دارد و بايد بر اساس نياز واقعي بيمار انجام شوند.
وي افزود: همانطور که انجام ندادن آندوسکوپي براي بيماري که به آن نياز دارد ميتواند باعث تأخير در تشخيص و بروز عوارض جدي شود، انجام بيش از حد اين اقدامات نيز مشکلات خود را دارد و ميتواند بار مالي قابل توجهي به نظام سلامت تحميل کند.
هشدار درباره مصرف خودسرانه داروهاي گوارشي
طبائيان همچنين درباره مصرف داروهاي گوارشي بدون تجويز پزشک اظهار کرد: هيچ دارويي را نميتوان کاملاً بدون عارضه دانست؛ اما زماني که دارو با تشخيص و تجويز پزشک مصرف ميشود، پزشک ميان عوارض احتمالي دارو و فوايد آن تصميمگيري ميکند و ممکن است مصرف طولانيمدت دارو براي جلوگيري از يک عارضه جديتر ضروري باشد.
وي با اشاره به بيماريهايي مانند رفلاکس شديد گفت: ممکن است بيمار به مصرف طولانيمدت دارو نياز داشته باشد تا از بروز عوارض جديتر جلوگيري شود، اما تشخيص اين موضوع بايد توسط پزشک انجام شود.
مشکل کشور کمبود پزشک نيست
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور با بيان اينکه ايران از نظر تعداد پزشک در وضعيت نامناسبي قرار ندارد، گفت: مشکل اصلي نظام سلامت، توزيع نامناسب پزشکان است؛ بهگونهاي که در برخي مناطق با کمبود پزشک و متخصص مواجهيم، در حالي که در برخي شهرها تعداد متخصصان حتي از استانداردهاي مورد نياز بالاتر است.
وي با اشاره به وضعيت نيروي انساني در حوزه گوارش و کبد اظهار کرد: کشور از نظر تعداد پزشک عمومي، متخصص و فوقتخصص ظرفيت مناسبي دارد، اما مسئله اصلي، توزيع نامناسب اين نيروهاست.
وي افزود: در مناطق کمبرخوردار با کمبود پزشک، متخصص و فوقتخصص مواجه هستيم، در حالي که در برخي مناطق ديگر تعداد پزشکان و متخصصان ممکن است حتي دو برابر استانداردهاي مورد نياز باشد. بنابراين مسئله اصلي، صرفاً افزايش تعداد پزشکان نيست، بلکه بايد براي توزيع عادلانه نيروي انساني در کشور برنامهريزي کرد.
طبائيان با اشاره به تعداد فوقتخصصهاي گوارش و کبد گفت: برآورد ما اين است که حدود هزار فوقتخصص گوارش و کبد در کشور در حال خدمترساني هستند؛ البته ممکن است به دليل تأخير در ثبت مدارک فارغالتحصيلان در نظام پزشکي، آمار رسمي با اين برآورد تفاوت داشته باشد.
افزايش ظرفيت پزشکي بدون زيرساخت، کيفيت آموزش را تهديد ميکند
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور درباره افزايش ظرفيت پزشکي نيز گفت: معتقديم در حال حاضر مسئله اصلي کشور کمبود عددي پزشک نيست. بر اساس تکاليف برنامه هفتم توسعه نيز ظرفيت پزشکي کشور افزايش يافته و از نظر تعداد، به اهداف تعيينشده نزديک شدهايم.
وي تأکيد کرد: راهکار حل کمبود پزشک در مناطق محروم، افزايش بيضابطه ظرفيت پذيرش دانشجوي پزشکي نيست. اگر زيرساختهاي آموزشي، استاد، بيمارستان و امکانات لازم وجود نداشته باشد و تعداد دانشجويان را افزايش دهيم، کيفيت آموزش پزشکي کاهش پيدا ميکند.
طبائيان ادامه داد: آموزش پزشکي ايران در منطقه جايگاه بسيار خوبي دارد و نبايد با افزايش ظرفيت بدون فراهم کردن زيرساخت، اين جايگاه را از دست بدهيم. در نهايت کاهش کيفيت آموزش، مستقيماً بر کيفيت خدماتي که به مردم ارائه ميشود تأثير خواهد گذاشت.
وي راهکار اصلي را ايجاد مشوق براي ماندگاري پزشکان در مناطق کمبرخوردار دانست و گفت: بايد شرايطي ايجاد کنيم که پزشکان براي حضور و فعاليت در اين مناطق انگيزه داشته باشند و کمبود نيروي پزشکي در اين مناطق برطرف شود.
طبائيان با اشاره به تجربه برخي کشورها در اين زمينه اظهار کرد: در برخي مناطق چين نيز با مشکل کمبود پزشک مواجه بودند و براي رفع آن اقدام به تربيت تعداد بيشتري پزشک کردند، اما پس از مدتي با مشکلاتي در کيفيت آموزش مواجه شدند. بنابراين تجربه کشورهاي ديگر نيز نشان ميدهد که افزايش صرف ظرفيت، بدون توجه به زيرساخت و کيفيت، راهحل پايدار نيست.
سالانه حدود 800 پيوند کبد در کشور انجام ميشود
وي همچنين درباره وضعيت پيوند کبد در ايران گفت: ايران از نظر تعداد و کيفيت انجام پيوند کبد در وضعيت خوبي قرار دارد و سالانه حدود 800 پيوند کبد در کشور انجام ميشود؛ البته اين تعداد ممکن است در سالهاي مختلف تغيير کند.
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور افزود: در گذشته بخش قابل توجهي از پيوندهاي کبد در شيراز انجام ميشد، اما اکنون مراکز پيوند در تهران و تعدادي از مراکز استانها نيز فعال هستند و ظرفيت انجام پيوند در کشور افزايش يافته است.
وي به يکي از روشهاي پيشرفته برداشتن ضايعات گوارشي اشاره کرد و گفت: در گذشته برخي از اين ضايعات نيازمند جراحي بودند، اما امروز ميتوان تعدادي از آنها را با روشهاي آندوسکوپيک و بدون انجام جراحي باز درمان کرد.
طبائيان افزود: براي آموزش اين روشها ابتدا دورههاي آموزشي با حضور مدرس خارجي و در محيطهاي شبيهسازي و دامپزشکي انجام شد و پس از کسب مهارتهاي لازم، اين روشها تحت نظارت استادان در بيماران اجرا شد و اکنون در کشور در حال انجام است.
وي تأکيد کرد: يکي از رسالتهاي انجمنهاي علمي اين است که روشهاي جديد تشخيصي و درماني را به جامعه پزشکي آموزش دهند تا بيماراني که در گذشته ناچار به انجام جراحي بودند، در موارد مناسب بتوانند از روشهاي کمتهاجميتر و پيشرفتهتر استفاده کنند.
ظرفيت پذيرش پزشکي بايد دوباره بررسي شود
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور با تأکيد بر ضرورت بازنگري در ظرفيت پذيرش دانشجوي پزشکي گفت: پيشنهاد ما برگزاري جلسهاي کارشناسي با حضور وزارت بهداشت، سازمان نظام پزشکي و مجلس براي بررسي مجدد ظرفيتها و رسيدن به يک عدد و راهکار منطقي است.
طبائيان افزود: حتي ممکن است علاوه بر بازگشت ظرفيتها به سطح سال 1400، در برخي شرايط نياز به کاهش ظرفيت نيز وجود داشته باشد؛ بنابراين اين موضوع بايد با بررسي کارشناسي و بر اساس نياز واقعي کشور تعيين شود.
وي با بيان اينکه افزايش ظرفيت بهتنهايي مشکل کمبود پزشک در مناطق محروم را حل نميکند، اظهار کرد: اگر پزشکي در منطقهاي حضور ندارد، بايد با ايجاد مشوقهاي مالي و رفاهي و تأمين حداقل امکانات زندگي، زمينه ماندگاري پزشکان در آن مناطق فراهم شود.
طبائيان ادامه داد: در برخي مناطق ممکن است براي يک رشته تخصصي مانند اورولوژي يا جراحي مغز و اعصاب نياز به حضور پزشک وجود داشته باشد، اما تعداد بيماران به اندازهاي نيست که پزشک بتواند درآمد مناسبي داشته باشد؛ در چنين شرايطي بايد پرداخت ثابت و مشوقهاي مشخص براي ماندگاري پزشک در نظر گرفته شود.
وي همچنين بر تغيير نگاه به جايگاه پزشکان در نظام سلامت تأکيد کرد و گفت: پزشک صرفاً يک نيروي کارمندي نيست و بايد جايگاه حرفهاي و شأن او حفظ شود؛ مجموعه اين عوامل ميتواند به ماندگاري پزشکان در مناطق کمبرخوردار کمک کند.
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور، تربيت پزشک بومي را نيز يکي از راهکارهاي مؤثر دانست و افزود: اگر افراد بومي مناطق محروم براي تحصيل و خدمت در همان مناطق تربيت شوند، احتمال ماندگاري آنها بيشتر است؛ البته به شرط آنکه تعهد خدمت و سازوکارهاي مربوط به آن بهدرستي اجرا شود.
هشدار درباره مصرف خودسرانه داروهاي لاغري
معاون آموزشي و پژوهشي سازمان نظام پزشکي کشور با هشدار نسبت به افزايش مصرف خودسرانه داروهاي لاغري گفت: داروهاي کاهش وزن بايد تنها در مواردي که فرد داراي اضافهوزن يا چاقي و شرايط پزشکي لازم است، با تشخيص و تجويز پزشک مورد استفاده قرار گيرد.
وي با اشاره به اينکه براي برخي افراد داراي شاخص توده بدني (BMI) بالا و بيماريهاي همراه مانند ديابت ممکن است درمان دارويي يا ساير روشهاي کاهش وزن ضرورت داشته باشد، افزود: متأسفانه مواردي ديده ميشود که افرادي با BMI طبيعي و بدون انديکاسيون پزشکي، اقدام به تزريق داروهاي لاغري يا روشهايي مانند بوتاکس معده ميکنند.
وي تأکيد کرد: هر دارويي ميتواند عوارض داشته باشد و زماني که يک درمان براي فردي که به آن نياز ندارد استفاده شود، فرد در معرض عوارض دارو قرار ميگيرد، بدون اينکه منفعت پزشکي قابلقبولي از آن دريافت کند.
طبائيان با اشاره به افزايش تبليغات داروهاي تزريقي کاهش وزن در برخي پلتفرمها اظهار کرد: تهيه و مصرف اين داروها بدون تجويز پزشک ميتواند عوارض جدي و جبرانناپذيري به دنبال داشته باشد.
اظهار نظر 0
روزنامه به دیدگاه شما نیازمند است،از نظراتتون روی موضوعات پیشوازی خواهیم کرد.