سلامت مردم بازيچه قوانين بر زمين مانده حوزه زيبايي!

سه مرگ پياپي در سه مرکز جراحي متفاوت. يکي از پرونده‌هاي هولناک مرگ در راه زيبايي نيز مربوط به مرگ زني در يکي از مراکز زيبايي بود که به بهانه بوتاکس راهي آنجا شد اما جنازه سوخته‌اش سر از بيابان‌هاي کرج درآورد.

واقعيت اين است که روزانه صدها مورد جراحي و تزريق براي زيباتر شدن افراد انجام مي‌گيرد و در اين ميان خطر در کمين همه افرادي است که خود را به دست کساني بسپارند که صلاحيت کافي ندارند يا آنطور که نايب رييس انجمن جراحان پلاستيک و زيبايي ايران گفته «در فضاي مجازي به تبليغ فعاليت خود مي‌پردازند، بدون آنکه صلاحيت روشن و کافي داشته باشند». سيد نجات حسيني در همين زمينه اعلام کرده است که حدود 6 هزار صفحه (پيج) شامل پزشکان با صلاحيت و فاقد صلاحيت کافي و يا افراد غيرپزشک (مداخله‌گران) وجود دارد که به تبليغات براي انجام جراحي‌هاي زيبايي مي‌پردازند و پليس فتا بايد به اين موارد نظارت و رسيدگي کند.

در همين راستا و درخصوص چرايي عدم اجراي قوانين اين حوزه با  مرتضي حيدري، بازرس و عضو هيات مديره انجمن متخصصان پوست ايران گفت‌وگو کرديم.

مدتي است که عمل‌هاي زيبايي در کشور ما توسط افراد غير متخصص يا کم تخصص در حال انجام است. لطفا راجع به اين نوع عمل‌ها توضيحي بفرماييد و اين که چند درصد افراد غير متخصص به سمت عمل‌هاي زيبايي رفته‌اند؟

در اين خصوص بايد به چند نکته اشاره کرد،‌ مشکلي که در حال حاضر در کشور ما ايجاد شده است بيشتر قوانيني است که در نظام درمان حاکم است. در حقيقت ما دو سويه قوانين داريم که قسمتي از آن را وزارت بهداشت به عنوان فرمانده اصلي کارهاي پزشکي هدايت مي‌کند اما چالشي داريم با گروهي که خود پزشک‌ها به عنوان يک انجمن صنفي به اسم نظام پزشکي تشکيل داده‌اند و از همين جا چالش اصلي ما شروع شده است.

يعني قوانين بالا دستي که بايد وزارت بهداشت، قسمت نظارت بر درمان تعيين کند اجرايي نمي‌شود. در سال‌هاي اخير خيلي از قوانين اعلام شده اما اجرايي نشده است. ما يک گروه صنفي به نام نظام پزشکي مي‌شناسيم که در حقيقت گروه تعيين کننده آن خود نماينده پزشکان است که مثل مجلس عوام ايجاد شده است و مثل نخبه‌ها انتخابي نيست که دستور بالاسري داشته باشد. خود پزشکان رأي مي‌دهند بر حسب اين که چه گروهي تعدادشان بيشتر باشد.

يعني اختلاف نظر در قوانين باعث شده تا مداخلات صورت گيرد؟

بله. مثلا در انتخابات نظام پزشکي، ممکن است 20 هزار نفر شرکت کنند که 15 هزار نفر پزشک عمومي باشند و 5 هزار نفر رشته‌هاي ديگر. عملا در قسمت نظام پزشکي کارها متفاوت از حکم تصويبي وزارتخانه انجام مي‌شود. مثلا از سال 69 به بعد بارها حکم‌هاي مختلف دادند اما اين قوانين به تعداد زياد از سمت نظام پزشکي نقض شده است.

چالش اصلي ما اکنون اين است که بين رأي‌هايي که در نظام پزشکي تأييد مي‌شود و رأي‌هايي که وزارتخانه حکم مي‌کند اختلاف نظر وجود دارد. يعني چالش در سطح وزارتخانه و نظام پزشکي وجود دارد.

موضوع درآمدزا بودن کارهاي زيبايي هم بحث جدي است، پزشکان براي درآمد بيشتر به سمت زيبايي نمي‌روند؟

صحيح است، چالش دوم اين است که پزشک درآمد کمي دارد و قسمت زيبايي بسيار درآمدزا است. سيستم نظام پزشکي ما قانونمند نيست و تکليف هيچ يک از پزشکان مشخص نيست. مثلا طرحي مثل پزشک خانواده تصويب مي‌شود که بايد همه پزشک‌هاي عمومي را در آن قرار دهند و حمايت مالي کنند.

اين طرح ساليان است که اجرايي نمي‌شود و در نتيجه پزشکي که بايد درآمد خود را از سيستم دولتي دريافت کند عملا گرايش به رشته‌هاي درآمدزا پيدا مي‌کند. ساده‌ترين کار هم شايد از ديد آنها آمدن در رشته‌هايي مثل پوست و ترک اعتياد براي داشتن يک منبع درآمد است. ابتدا اين مشکل با پزشکي عمومي شروع شد اما رفته رفته مشکل بزرگتر شد.

چرا انجام جراحي‌هاي زيبايي اينقدر در بين رشته‌هاي مختلف شايع شد؟

چالش ما از اينجا شروع شدکه اول با يک گروه کوچکي مواجه شديم که کارهاي زيبايي مي‌کردند اما در ادامه به رشته هاي ديگر و تکنسين‌ها بسط پيدا کرد و بعد از آن هم به سالن‌هاي آرايشي رسيد. مثلا در سالن‌هاي زيبايي جراحي پلک، کار با دستگاه ليزر و غيره انجام مي‌شودکه اين چالش‌ها در پي آن قوانين ايجاد شد.

از طرفي بازار تبليغات کاذب در فضاي مجازي نيز به شدت زياد شده است. مردم هم نمي‌توانند فرق پزشک متخصص با غير متخصص را تشخيص دهند. چالش‌هاي ما بسيار زياد است. يک قسمت کار، آموزش پزشکان است. ايرادي ندارد که تمام پزشکان اين موارد را ياد بگيرند اما به عنوان يک قانون کلي بايد فيلتري در انجام کارها وجود داشته باشد. مثلا يک پزشک عمومي مي‌تواند عمل جراحي آپانديس را ببيند اما قوانين بايد اين طور باشد که آيا اين پزشک مي‌تواند اين عمل را انجام دهد يا خير.

قوانين بايد از بالادستي اصلاح شوند. مثلا سال 1401، معاونت درمان وزارت بهداشت ابلاغيه زد اما اين ابلاغيه جور ديگر تفسير شد. يک قسمت بسيار مهم در مورد قوانين اجراي آن‌ها است. اين هم يک چالش‌ است. بايد علاوه بر تصويب قانون، واحدهاي اجرايي آن نيز اعلام شود. مثلا وزارتخانه اعلام مي‌کند همه طبق دوره‌هاي آموزشي خود بايد کار کنند. با آن شرايط ديگر چالش زيادي ايجاد نمي‌شود. دوره‌هاي آموزشي، مشخص مي‌شود و وزارتخانه قوانين تصويب مي‌کند اين رشته مي‌تواند به اين عمل‌هاي جراحي دست بزند.

قانون تصويب که شد چه کسي بايد اجرا کند؟ پليس، قوه قضائيه و.. همه اين موارد بايد تعريف شود و چون اين قوانين از بالا صادر مي‌شود اما در پايين عملا اجرا نمي‌شود، باعث سوء استفاده از قوانين مي‌شود.

چرا نظارت درستي بر تبليغات زيبايي نيست؟

جنگ ما بين پزشک عمومي و متخصص نيست بلکه فضاياهاي تبليغاتي غلط است که در جامعه رواج پيدا کرده است. به عنوان مثال، صدا و سيما يک متخصص ليزر را  که در واقع دکتراي فيزيک دارد و پزشک نيست، در برنامه پزشکي مي‌آورند  و از اين طريق تبليغات دستگاه ليزر شرکتش را مي‌کنند. اين ساختار فاجعه است و برنامه تلويزيون چالش برانگيز مي‌شود و شخصي را دعوت مي‌کند که پزشک نيست. در برنامه زنده براي اين گروه تبليغات شرکتي مي‌کنند.

نکته مهم اين است که جنگ بين رشته‌اي فقط در تخصص پوست نداريم. در رشته‌هاي ديگر هم داريم اما چون صحبت سر زيبايي مي‌شود جنگ بين رشته‌اي است. از واژه جنگ استفاده مي‌کنم زيرا با سلامت جامعه بازي مي‌شود. مردم را به سمت عمل‌هاي جراحي نا به جا سوق مي‌دهند و با چهره‌هايي مواجه مي‌شويم که نابود شده است و هيچ کس هم پاسخگو نيست.

همه مي‌توانند هر آموزشي را ببينند اما همه نبايد هر کاري را انجام دهند. اين قوانين بايد در کشور  اجرايي شود و اين چالش‌ها را با گفت و گوي چند دقيقه‌اي نمي‌توان اصلاح کرد اما حداقل براي مردم روشنگري مي‌شود.

افراد غير متخصص يا کم تخصص با عنوان پزشک عمومي يا دکتر داخلي به عنوان متخصص پوست و مو در فضاي مجازي و سايت‌ها تبليغات مي‌کنند و مردم به تبليغات آنها اعتماد مي‌کنند. مردم چگونه مي‎توانند تشخيص دهند که يک پزشک واقعا متخصص پوست و مو است يا يک پزشک عمومي و يک فرد بدون تخصص است؟

اين مسئله بايد حتما از طريق وزارتخانه و نظام پزشکي حل شود و مشکلي داريم که اين دو نهاد همکاري خوبي با هم ندارند. بايد نام پزشک اعلام شود و مدرک تخصص را بنويسند. مشکلي الان وجود دارد که با انجمن پزشکان عمومي بايد اين چالش حل شود، اضافه کردن عنوان گمراه کننده است (مثل دکتراي پوست، مو و ناخن) که مردم نمي‌توانند متوجه شوند که اين شخص يک پزشک عمومي است و متخصص نيست.

بايد قوانين بالادستي اصلاح شوند. جمله من به اين معنا نيست که حتما متخصص پوست بايد عمل زيبايي انجام دهد؛ خيلي از رشته‌ها هستند که مي‌توانند اين عمل‌ها را انجام دهند. مانند جراح پلاستيک، جراح گوش و حلق و بيني، جراحي عمومي. اما روشنگري براي مردم که نوع تخصص و فيلد کاري مشخص شود براي ما مهم است که مردم آگاهي داشته باشند. رسانه هاي صوتي و تصويري، بايد اين کار را انجام دهند.

انجام اين عمل‌ها توسط فرد غيرمتخصص چه عواقبي دارد؟

طبق مثال ذکر شده دکتراي فيزيک را در صداو سيما به عنوان متخصص ليزر معرفي مي‌کنند که در واقع  جعل عنوان است. زيرا اصلا پزشکي نخوانده و از پزشکي سررشته‌اي ندارد. اين فرد حق ندارد دستگاه ليزر را استفاده کند زيرا بيماري‌ها را نمي‌شناسد و نمي‌داند که اگر شخصي بيماري زمينه‌اي داشته باشد با آن ليزر‌، بيماري شعله ور مي‌شود. پس عناوين مبهم مثل متخصص ليزر نبايد استفاده شود.

الان دندانپزشکان معدودي هستند که بوتاکس تزريق مي‌کنند. فيلر به لثه براي يک دندانپزشک متفاوت است با تزريق بوتاکس به ناحيه پيشاني که در اين زمينه هيچ علمي ندارند.

بايد قوانين از بالا اصلاح شود. يعني وزارت خانه بايد انرژي بيشتري بگذارد زيرگروه‌هايش را تنظيم کند. چالش‌هاي خود با نظام پزشکي را حل کند. اگر اين موارد را اصلاح کنيم به سمت پايين خيلي راحت تر اصلاح مي‌شود.

عده زيادي عمل‌هاي زيبايي در سالن‌هاي زيبايي، کلينيک‌هاي بدون مجوز انجام داده‌اند و دچار عارضه شده‌اند. اين افراد چگونه مي‌توانند شکايت کنند؟ چه کاري بايد انجام دهند؟ تعدادي از اينها شکايت کرده اند اما با اين وجود آن سالن يا کلينيک همچنان به فعاليت خود ادامه مي‌دهد.

شکايت از پزشک معمولا به نظام پزشکي اطلاع داده مي‌شود اما شکايت از افراد غير پزشک مستقيما به پزشکي قانوني برده مي‌شود. من ده سال کارشناس پزشکي قانوني بودم. آنجا يک روال اداري مشخصي دارد. تصاوير قبل و بعد از جراحي وجود دارد و در کميسيون‌هاي مختلف بحث مي‌کنند. اين سيستم پزشکي قانوني تقريبا قانونمند است.

اگر غير پزشک دچار خطايي در کارهاي زيبايي شود مجازاتش از يک تا 6 ماه زنداني هم است. اگر در آرايشگاه اين اقدام انجام شود و اتفاقي براي شخص بيفتد، خيلي راحت مي‌توان شکايت کرد و قطعا پزشکي قانوني مجازات سختي براي اين افراد در نظر گرفته است.

افرادي که مي‌خواهند شکايت کنند، بايد قانوني رفتار کنند و مستقيم به پزشکي قانوني مراجعه کنند پرونده تشکيل مي‌شود و مجازات قابل قبولي براي متخلفان در اين زمينه پيش بيني شده است.

منبع: خبرگزاري فارس