زنگ خطر «قاچاق پزشک» به اسم مهاجرت

بحث مهاجرت پزشکان را دردمندانه اعلام مي‌کنيم تا جلوي حداقل ضرر را هم بگيريم، اما برخي سوءاستفاده کرده و مي‌خواهند فضا را طوري جلوه دهند که گويي همه دارند مي‌روند؛ در حالي که اينطور نيست و تعداد زيادي از پزشکان به دليل تعهدي که دارند و به عشق خدمت به مردم، با همه شرايط در کنار مردم مي‌مانند و خدمت مي‌کنند.

به گزراش «تابناک»، دکتر محمد رييس‌زاده در گفت‌وگو با ايسنا، درباره برخي اخبار مبني بر افزايش وثيقه خروج از کشور دانشجويان پزشکي براي مقابله با پديده مهاجرت پزشکان، گفت: اصلا اين ذهنيت که وثيقه خروج از کشور دانشجويان پزشکي را افزايش دادند تا از مهاجرت پزشکان جلوگيري کنند، وجود ندارد. ما در اين باره با وزارت بهداشت صحبت کرديم و اعلام شد که اصلا چنين مبنا و منظوري نبوده است، بلکه وثايق را طبق قانون به‌روز کردند. افزايش وثايق اصلا منظوري براي مقابله با مهاجرت پزشکان نداشته است و اصلا و قطعا چنين راهبردي موثر نخواهد بود و مسئولان هم دنبال چنين راهبردي نيستند.

وي با بيان اينکه وثايق طبق قانون به‌روز، شفاف و تدوين شده و متناسب با وضعيت اقتصادي به‌روز شده‌اند، گفت: اصلا بنايي براي اينکه ما وثيقه را افزايش دهيم تا جلوي مهاجرت را بگيريم، وجود ندارد و اگر هم کسي چنين ذهنيتي داشته باشد، چنين راهکاري موثر هم نيست. دوستان وزارت بهداشت دنبال چنين راهکاري نيستند و منظورشان هم از افزايش وثايق خروج از کشور چنين موضوعي نبوده است و در عين حال خودشان هم اعتقاد دارند که چنين راهبردي موثر نيست. بنابراين طبق روال معمول وثايق به‌روز شده و اصلا بحث افزايش وثيقه خروج از کشور دانشجويان پزشکي به منظور کاهش مهاجرت پزشکان نبوده و نخواهد بود.

دو نگراني در حوزه مهاجرت پزشکان

رييس‌زاده ادامه داد: بايد توجه کرد که پديده مهاجرت پزشکان از قديم وجود داشته است. البته ميزان آن نسبت به ساير رشته‌ها و اقشار پايين‌تر است، اما آنچه که براي ما جاي نگراني دارد، دو موضوع است؛ يکي اينکه سرمايه‌هاي پزشکي، سرمايه‌هايي هستند که غيرقابل جايگزين بوده يا به سختي جايگزين مي‌شوند. به عنوان مثال وقتي جراح قلبي داريد که بعد از 28 سال درس خواندن جراح قلب شده و 10 يا 15 سال هم در کشور تجربه کسب کرده، خيلي خسران بزرگي است که اين فرد بخواهد از کشور مهاجرت کند. حتي رفتن يک نفر از اين سرمايه‌ها هم خسران بزرگي است. بنابراين از يک طرف اين سرمايه‌ها، بي‌بديل بوده که سخت قابل جايگزيني هستند و از طرفي هم منحني ما در حوزه مهاجرت پزشکان، با اينکه عدد مطلقش عدد خيلي بالايي نيست، اما سير منحني ما نگران‌کننده است.

وي با بيان اينکه خروج يکي از اين افراد هم براي ما خسران محسوب مي‌شود، گفت: زيرا جامعه پزشکي نيروها و سرمايه‌هاي بسيار ارزشمندي هستند. بر همين اساس هم ما روي بحث مهاجرت پزشکان حساس هستيم، اما از طرفي هم نمي‌خواهيم اين موج را ايجاد کنيم که کسي سوءاستفاده کند و بگويند همه پزشکان دارند مهاجرت مي‌کنند. زيرا اصلا اينطور نيست و تعداد کثير و عظيمي از پزشکان جوان ما با تحمل شرايط دشوار و به عشق خدمت به مردم‌شان در اقصي‌نقاط کشور دارند خدمت مي‌کنند. چه کساني دارند خدمات بهداشتي و درماني را از مرز سراوان گرفته تا ميرجاوه، مهران، جلفا و... ارائه مي‌کنند؟.

رييس‌کل سازمان نظام پزشکي با بيان اينکه بحث مهاجرت پزشکان را دردمندانه اعلام مي‌کنيم تا جلوي حداقل ضرر را هم بگيريم، گفت: اما برخي سوءاستفاده کرده و مي‌خواهند فضا را طوري جلوه دهند که گويي همه دارند مي‌روند؛ در حالي که اينطور نيست و تعداد زيادي از پزشکان به دليل تعهدي که دارند و به عشق خدمت به مردم، با همه شرايط در کنار مردم مي‌مانند و خدمت مي‌کنند. حال ما مي‌خواهيم همان حداقل نيروهايي را هم که مهاجرت مي‌کنند، از دست ندهيم.

لزوم آسيب‌شناسي درباره مهاجرت پزشکان

رييس‌زاده درباره راهکارهاي ماندن پزشکان در کشور، گفت: اولا بايد آسيب‌شناسي کنيم که کساني که دارند مي‌روند، علتش چيست. البته عده‌اي از قبل هم مهاجرت مي‌کردند. يعني در زمانيکه وضعيت معيشتي پزشکان خيلي خوب بوده، باز هم عده‌اي مهاجرت مي‌کردند؛ به طوري که بحث‌شان مربوط به موضوعات مالي و کاري نبوده و به هر دليل تصميم به مهاجرت داشته‌اند. بنابراين بايد آناليز کنيم. تعدادي از اين‌ مهاجرت‌ها طبق روال سال‌هاي قبل است. مقداري از اين مهاجرت ممکن است ناشي از اين باشد که پزشکان جوان ما احساس کنند، شرايط کاري در کشور خيلي برايشان مهيا و مناسب نيست. براي جوان‌پزشکان ما بايد شرايط را تسهيل کنيم که در بحث صدور مجوز مطب‌ها داريم اين اقدامات را دنبال مي‌کنيم.

تعرفه‌هاي پزشکي واقعي شود

هشدار درباره پديده «قاچاق پزشک» به اسم مهاجرت

وي ادامه داد: در عين حال بايد تعرفه‌ها را واقعي کنيم و اين بحث جدي است. کشورهاي حاشيه خليج فارس هم متوجه شدند که وضعيت ما به اين صورت است. بر همين اساس مشوق‌ها و جاذبه‌هاي جدي براي پزشکان ما در نظر گرفتند تا بتوانند نيروهاي نخبه ما را جذب کنند. بنابراين بايد شرايط فعاليت را براي همکاران جوان‌مان تسهيل کنيم و قيمت تعرفه‌ها را واقعي کنيم. چطور مي‌گوييم اگر آرد، دارو و... ارزان باشد، قاچاق مي‌شود؟. وقتي خدمات پزشکي و نيروي پزشکي هم خيلي ارزان باشد، ‌اين نيرو قاچاق مي‌شود. مگر در حوزه دارويار طرح‌مان اين نبود که قيمت را واقعي کرديم تا دارو قاچاق نشود؟ بر همين اساس بايد قيمت نيروي پزشکي‌مان را هم واقعي کنيم تا قاچاق نشود. وقتي ارزان باشد، براي نيروي ما جاذبه کرده و او را مي‌برند.

رييس‌زاده ادامه داد: بايد توجه کرد که راه اصلي براي مقابله با پديده مهاجرت پزشکان، واقعي کردن تعرفه‌هاي پزشکي است. در عين حال افزايش پوشش بيمه‌اي بايد به گونه‌اي باشد که مردم هم متضرر نشوند. ما تمايل داريم که هيچ رابطه مالي بين پزشک و بيمار برقرار نباشد. راهکارش هم اين است که اولا منابع بيمه‌ها تقويت شود و دوما اينکه منابع بيمه‌ها مديريت شود تا بتوانند پوشش کاملي براي مردم ارائه دهند و باري بر مردم وارد نشود و از طرفي هم جامعه پزشکي حداقل حقوق خودش را داشته باشد. نمي‌توان تصور کرد که تعويض يک ديسک کمر از يک لنت ماشين ارزان‌تر باشد؟ در حالي که به نوعي الان اين موضوع وجود دارد.

منابع بيمه‌ها تقويت شود

وي افزود: وقتي قيمت خدمات پزشکي را ارزان کنيم، سرمايه‌هاي انساني‌مان به نوعي قاچاق مي‌شوند. راه اين کار هم به هيچ وجه افزايش پرداختي از مردم نيست و ما به هيچ وجه مايل نيستيم که اين قيمت‌ها به بهانه فشار بر مردم واقعي شود، بلکه دولت بايد منابع بيمه‌ها را تقويت کند، بيمه‌ها هم بايد منابع‌شان را مديريت کنند و بتوان قيمت پزشکي را واقعي کرد. شعار ما اين است؛»قيمت واقعي، براي خدمت واقعي». به طوري که بيمه‌ها بايد از خدمات غيرواقعي يعني درمان‌هاي القايي جلوگيري کنند و از طرفي به خدمت واقعي هم قيمت واقعي را ارائه دهند.

وي تاکيد کرد: در حال حاضر بسياري از منابع بيمه‌ها در خدمات غيرواقعي و القايي هزينه مي‌شود که بايد جلوي آن را بگيرند و خدمت واقعي را با قيمت تمام شده، ارائه دهند. اين اقدام شدني است. بنابراين ما به هيچ عنوان راضي نيستيم که فشاري به مردم وارد شود. جامعه پزشکي هم در هر شرايطي در کنار مردم بوده و خواهد بود. بحث مهاجرت پزشکان هم بحث غالب ما نيست، بلکه از آنجايي که براي تک تک سرمايه‌هايمان ارزش قائليم و مطمئنيم اين افراد در دنيا نيروهاي کيفي بي‌بديلي هستند، دوست نداريم از کشور خارج شوند و چندين برابر از افراد جامعه پزشکي با وجود اين شرايط در کشو ماندند و ارائه خدمت مي‌کنند. با اين حال همان يک نفري هم که از جامعه پزشکي از کشور خارج مي‌شود، براي ما دردآور است.

رييس کل سازمان نظام پزشکي گفت: البته بايد توجه کرد که نمي‌توان اين ميزان را صفر کرد؛ آمار مهاجرت پزشکان هم منطقي است و درصد آن خيلي بالا نيست، اما مقداري شيب منحني مهاجرت پزشکان براي ما نگران‌کننده است. بايد کمک کنيم که بچه‌ها با اميد و رغبت در کشور مانده و خدمت کنند. راهبرد اصلي ما تسهيل فضاي کسب و کار و ايجاد اميد و نشاط در جوانان فارغ‌التحصيل جامعه پزشکي است که بمانند و با طيب خاطر به مردم‌شان خدمت کنند که عشق‌شان هم همين است. پزشکاني هم که به هر دليل مجبور به مهاجرت مي‌شوند، با طيب خاطر نمي‌روند و همه بايد کمک کنيم که نشاط و اميد را زنده کنيم.