10 روايت از امام کاظم(ع) پيرامون تربيت کودک

1- امام کاظم(ع): إِذَا وَعَدْتُمُ اَلصِّبْيَانَ فَفُوا لَهُمْ فَإِنَّهُمْ يَرَوْنَ أَنَّکُمُ اَلَّذِينَ تَرْزُقُونَهُمْ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَيْسَ يَغْضَبُ لِشَيْءٍ کَغَضَبِهِ لِلنِّسَاءِ وَ اَلصِّبْيَانِ. (وسائل الشيعة، جلد21, صفحه484)

هرگاه به فرزندانتان وعده داديد، به آن وفا کنيد. زيرا آنان مي‌پندارند شما روزي‌دهنده آنها هستيد و همانا خداي عزوجل به خاطر هيچ‌چيزي به اندازه زنان و کودکان خشمگين نمي‌شود.

2-  «يَا بُنَيَّ خُذْ مِنَ اَلدُّنْيَا بُلْغَةً وَ لاَ تَدْخُلْ فِيهَا دُخُولاً تُضِرُّ فِيهَا بِآخِرَتِکَ وَ لاَ تَرْفُضْهَا فَتَکُونَ عِيَالاً عَلَي اَلنَّاسِ (بحار الانوار، ج13، ص416)

لقمان همواره به پسرش مي گفت: «اي فرزندم! از دنيا به اندازه‌ي نياز و توشه (کفاف) بردار و چنان در آن فرو نرو که به آخرتت زيان بزني، و آن را چنان هم رها مکن که بارِ دوش و نيازمند مردم شوي.

3- لاَ تَتْرُکِ اَلْعِلْمَ زَهَادَةً فِيهِ وَ رَغْبَةً فِي اَلْجَهَالَةِ (بحار الانوار، ج13، ص416)

لقمان همواره به پسرش مي گفت: اي فرزندم! علم را از روي بي‌رغبتي به آن و تمايل به جهالت رها مکن.

4- يَا بُنَيَّ اِخْتَرِ اَلْمَجَالِسَ عَلَي عَيْنَيْکَ [] لَعَلَّ اَللَّهَ تَعَالَي أَنْ يُظِلَّهُمْ بِرَحْمَةٍ فَيَعُمَّکَ مَعَهُمْ (بحار الانوار، ج13، ص416)

لقمان همواره به پسرش مي گفت: اي فرزندم! مجالس را با چشمانت [دقت و دقت‌نظر] انتخاب کن؛ اگر گروهي را ديدي که خدا را ياد مي‌کنند، با آنان بنشين [] چه بسا خداوند متعال سايه‌ي رحمتش را بر آنان بگستراند و تو را نيز همراه آنان فرا گيرد.»

5- «إِنَّ لُقْمَانَ قَالَ لاِبْنِهِ: تَوَاضَعْ لِلْحَقِّ تَکُنْ أَعْقَلَ اَلنَّاسِ»

همانا لقمان به فرزندش گفت: «در برابر حق فروتن باش، تا عاقل‌ترينِ مردم باشي.» (بحارالأنوار، ج 1، ص 136)

6- «إِنَّ لُقْمَانَ قَالَ لاِبْنِهِ: يَا بُنَيَّ إِنَّ اَلدُّنْيَا بَحْرٌ عَمِيقٌ قَدْ غَرِقَ فِيهِ عَالَمٌ کَثِيرٌ فَلْتَکُنْ سَفِينَتُکَ فِيهَا تَقْوَي اَللَّهِ وَ جِسْرُهَا اَلْإِيمَانَ وَ شِرَاعُهَا اَلتَّوَکُّلَ»

همانا لقمان به فرزندش گفت: «اي فرزندم! دنيا دريايي عميق است که انسان‌هاي زيادي در آن غرق شده‌اند؛ پس بايد کشتي تو در اين دريا تقواي الهي، عرشه‌اش ايمان، و بادبانش توکل بر خدا باشد» (بحارالأنوار، ج 1، ص 154)

7- «إِنَّ لُقْمَانَ قَالَ لاِبْنِهِ: إِنَّ اَلدُّنْيَا بَحْرٌ عَمِيقٌ قَدْ غَرِقَ فِيهِ عَالَمٌ کَثِيرٌ فَلْتَکُنْ سَفِينَتُکَ  قَيِّمُهَا اَلْعَقْلَ وَ دَلِيلُهَا اَلْعِلْمَ»

همانا لقمان به فرزندش گفت: «دنيا دريايي عميق است که انسان‌هاي زيادي در آن غرق شده‌اند؛ پس بايد ناخدا و سرپرست کشتي نجاتت در اين دريا، عقل، و راهنما و هدايت‌گر آن علم و دانش باشد» (بحارالأنوار، ج 1، ص 154)

8- «إِنَّ لُقْمَانَ قَالَ لاِبْنِهِ: إِنَّ اَلدُّنْيَا بَحْرٌ عَمِيقٌ قَدْ غَرِقَ فِيهِ عَالَمٌ کَثِيرٌ فَلْتَکُنْ سَفِينَتُکَ سُکَّانُهَا اَلصَّبْرَ.»

همانا لقمان به فرزندش گفت: «دنيا دريايي عميق است که انسان‌هاي زيادي در آن غرق شده‌اند؛ پس سکّان و فرمانِ هدايت کشتي نجاتت صبر و شکيبايي باشد.» (بحارالأنوار، ج 1، ص 154)

9- «أفضَلُ الأَولادِ مَن أُجبِرَ عَلَي البَلاءِ فِي صِغَرِهِ لِيَخرُجَ حَليماً فِي کِبَرِهِ.»

بهترين فرزندان کسي است که در کودکي به کارهاي مختلف و سخت وادار شود تا در سن بزرگي حليم و بردبار گردد.

10- امام کاظم(ع) در جواب مردي که از فرزند خود شکايت کرده بود، فرمودند: لاتَضرِبْهُ وَاهجُرهُ و لاتُطِلْ؛ او را کُتَک نزن، بلکه براي زماني کوتاه با او قهر کن. بحارالأنوار ، ج 104، ص 99