حضور فعال ايران در اجلاس بغداد در سايه انفعال کشورهاي اسلامي

عنوان اصلي اين دور از نشست وزراي خارجه کشورهاي سازمان همکاري اسلامي «گفت‌وگو و همبستگي: ستون‌هاي بنيادين براي ارتقاي صلح و توسعه پايدار» اعلام شد.

يکي از مهم‌ترين نتايج اين نشست انتقال رياست شوراي وزيران خارجه سازمان همکاري اسلامي از ترکيه به عراق بود. عراق بعد از 47 سال مجددا ميزبان و رئيس اجلاس شوراي وزيران امور خارجه کشورهاي عضو سازمان همکاري اسلامي شده است.

موضوعات منطقه‌اي از جمله مسائل مربوط به فلسطين، افغانستان، ليبي، سودان و همکاري‌هاي کشورهاي عضو سازمان در حوزه‌هاي مختلف در دستور کار اين دور از نشست شوراي وزيران خارجه سازمان همکاري اسلامي بود. يکي از نکات قابل توجه در اين نشست، حضور اسماعيل ولد شيخ احمد به عنوان دبيرکل جديد سازمان همکاري اسلامي بود براي اولين بار بود.

مهم‌ترين نکته‌اي که مي‌توان در برگزاري اين نشست به آن اشاره کرد حضور کمرنگ و قابل تامل کشورهاي حوزه خليج فارس و برخي ديگر از کشورهاي منطقه به ويژه عربستان، امارات، عمان و ... بود. البته لزوما برخورد سرد اين کشورها براي عدم شرکت در اجلاس وزيران خارجه سازمان همکاري اسلامي علاوه بر اين که به دليل تحولات اخير و جنگ در منطقه نبود بلکه به‌نوعي واکنش نسبت به سياست‌هاي عراق در سال‌هاي اخير است که به نظر مي‌آيد اين کشورها هنوز نسبت به پذيرش عراق به عنوان يک بازيگر مهم منطقه‌اي امتناع دارند و حتي تغيير نخست وزير اين کشور و همراهي آن با برخي سياست‌هاي فرامنطقه‌اي هم مانع از نگاه اين کشورها به عراق نشده است.

علي الزيدي نخست وزير عراق در ديداري که با رؤساي هيات‌هاي شرکت کننده در پنجاه‌ودومين نشست سازمان همکاري اسلامي در بغداد داشت، بر ضرورت تقويت وحدت و موضع مشترک کشورهاي اسلامي تأکيد کرد و خواستار گسترش همکاري‌ها در حوزه‌هاي اقتصادي، امنيتي، انرژي، حمل‌ونقل و ارتباطات ديجيتال شد.

وي امنيت کشورهاي اسلامي را موضوعي مشترک دانست و بر اهميت همکاري در مبارزه با مواد مخدر، به‌عنوان معضلي تهديدکننده جوانان و جوامع اسلامي، تأکيد کرد.

به گزارش ايسنا، با وجود تحولات پرتنش منطقه و ادامه جنگ و تهديدات آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه کشورمان، جمهوري اسلامي ايران در رأس هياتي ديپلماتيک به رياست سيدعباس عراقچي وزير امور خارجه در نشست شوراي وزيران امور خارجه کشورهاي عضو سازمان همکاري اسلامي شرکت کرد تا ضمن نشان دادن حسن نيت خود به عراق، به ديگر کشورهاي منطقه و دشمنان به ويژه آمريکا و رژيم صهيونيستي ثابت شود تلاش‌هاي آنان براي منزوي کردن ايران بي‌نتيجه است و ديپلماسي پوياي جمهوري اسلامي ايران با حضور در محافل بين‌المللي براي بيان مواضع قاطع و شفاف ايران در هر شرايطي کار خود را دنبال مي‌کند.

در شرايطي که همزمان نشست شوراي همکاري خليج فارس در منامه با نشست وزيران خارجه سازمان همکاري اسلامي و طرح برخي مواضع ضدايراني متاثر از جنگ اخير مطرح مي‌شد، حضور هيات ايراني به سرپرستي سيدعباس عراقچي در بغداد و بيان مواضع ايران و ديدارهاي دو جانبه به دفع بسياري از مواضع کشورهاي عربي همسو با آمريکا و اسرائيل کمک کرد و خنثي کننده مواضع در منامه و متوازن کننده اظهارات مطرح شده بود. 

وزير امور خارجه کشورمان همچنين در عراق ملاقات‌هاي مهمي با همتاي عراقي، ترکيه‌اي، مصري و لبناني خود داشت و ضمن بيان مواضع ايران در خصوص تحولات اخير، مهم‌ترين موضوعات دو جانبه مورد گفت‌وگو قرار گرفت.

عراقچي در ديدار با فؤاد حسين وزير امور خارجه با اشاره به ضرورت اهتمام کشورهاي اسلامي نسبت به مسائل جهان اسلام خصوصا مساله فلسطين و تداوم توسعه‌طلبي و جنگ‌افروزي رژيم صهيونيستي در منطقه، بر اهميت تقويت «گفتگو و همبستگي» ميان ملت‌هاي مسلمان براي رفع اختلافات و ارتقاي انسجام و وحدت اسلامي در مواجهه با تهديدها تاکيد کرد.

وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران همچنين همتاي عراقي را در جريان روندهاي جاري ديپلماتيک مرتبط با صلح و امنيت منطقه قرار داد و خاطرنشان کرد جمهوري اسلامي ايران همانطور که در دفاع از منافع و امنيت ملي خود قاطع و جدي است، در استفاده از ديپلماسي براي جلوگيري از تشديد تنش و حل مسائل نيز ثابت‌قدم است.

رئيس دستگاه ديپلماسي کشورمان همچنين در سخنراني خود در پنجاه و دومين نشست شوراي وزيران امور خارجه کشورهاي عضو سازمان همکاري اسلامي ضمن بيان اين‌که اين سازمان با هدف فراهم کردن صداي مشترک براي امت اسلامي و تقويت همبستگي، همکاري و دفاع از منافع مشترک بنا نهاده شد، خاطرنشان کرد: باز نگه داشتن مسير گفت‌وگو ميان ما نشانه ضعف نيست، بلکه يک مسئوليت است.

وي ادامه داد: منشور سازمان ما بر اصولي استوار است که بازتاب‌دهنده اصول منشور ملل متحد است: برابري حاکميتي، تماميت ارضي، عدم مداخله در امور داخلي، حل‌وفصل مسالمت‌آميز اختلافات، و پرهيز از تهديد يا توسل به زور. اين اصول متعلق به هيچ کشور يا گروهي از کشورها نيست. اين اصول از همه ما حفاظت مي‌کنند اما چنانچه به‌صورت گزينشي اجرا شوند، ارزش خود را از دست مي‌دهند.

موضوع تنگه هرمز از ديگر محورهايي بود که وزير امور خارجه کشورمان در سخنراني خود در اين ارتباط اظهار کرد که ايران به ناوبري ايمن و امن در تنگه هرمز پايبند است؛ آبراهي که براي انرژي و تجارت بسياري از کشورهاي عضو ما حياتي است و تا 28 فوريه 2026، کاملا باز و امن بود. ناامني و اختلال در دريانوردي از آن زمان تاکنون، نتيجه مستقيم اقدامات تجاوزکارانه آمريکا و رژيم اسرائيل بوده است. امنيت را نمي‌توان با تکرار اشتباهات و جنايات قبلي بازگرداند. نمي‌توان کشوري را بمباران کرد، تهديد به نابودي‌اش کرد و محاصره‌اش نمود و سپس انتظار داشت امنيت ناوبري به حالت عادي بازگردد.

وزير خارجه ايران همچنين در ديداري که با هاکان فيدان همتاي ترکيه‌اي خود داشت، ضمن بررسي آخرين تحولات منطقه خليج فارس و تنگه هرمز،‌ وزير خارجه ترکيه را در جريان روندهاي جاري قرار داد.

طرفين در اين ديدار با تاکيد بر اهميت تقويت همکاري و هماهنگي ميان کشورهاي اسلامي، درباره ضرورت بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي سازمان همکاري اسلامي براي مقابله به چالش‌هاي پيش رو جهان اسلام از جمله اسلام هراسي رايزني کردند.

ديدار با عمار حکيم رهبر جريان حکمت ملي عراق و دبير کل جديد سازمان همکاري‌هاي اسلامي از ديگر ديدارهاي مهم وزير خارجه کشورمان بود.

از آن‌جايي که مضوعات مربوط به جهان اسلام از محورهاي مهم نشست مذکور بود و وزير خارجه کشورمان نيز در ديدار با دبير کل جديد سازمان همکاري اسلامي به اين موارد اشاره کرد.

در عين حال عراقچي ضمن اشاره به حضور 20 وزير خارجه در اين نشست، اظهار داشت که متاسفانه سازمان همکاري اسلامي طي سال‌هاي اخير از اهميتش کاسته شده است. ولي هم دبيرکل قوي نداشت و هم مسائل ديگر باعث شده بود در مسائل جهان اسلام بروز و ظهور قوي نداشته باشد.

وي افزود: با انتقال رياست به عراق و انتخاب دبيرکل جديد من احساس کردم ايشان فرد علاقه مندي است و اميدواريم ورود جدي‌تري به مسائل جهان اسلام داشته باشد. انتظار مي‌رود سازمان در اختلافات بين کشورهاي اسلامي نقش سازنده‌تري در جهت حل اختلافات ايفا کند.

ديدار وزير خارجه ايران با يوسف رجي همتاي لبنان از جمله ديدارهاي مهمي بود که نسبتا هم طولاني دو طرف درباره مسائل دو جانبه گفت‌وگو کردند. آقاي عراقچي در اين ديدار با اشاره به موضع اصولي جمهوري اسلامي ايران در رابطه با ضرورت حفظ تماميت سرزميني و سيادت لبنان، بر حمايت ايران از لبنان در دفاع از حاکميت و امنيت ملي اين کشور در برابر تجاوز و توسعه طلبي رژيم صهيونيستي تاکيد کرد.

به گزارش ايسنا، با توجه به اين که طيف گسترده‌اي از مهم‌ترين موضوعات جهان اسلام در دستور کار پنجاه و دومين نشست شوراي وزيران امور خارجه کشورهاي عضو سازمان همکاري اسلامي قرار داشت؛ وزيران خارجه در بيانيه پاياني موسوم به «اعلاميه بغداد» بار ديگر بر محوريت مساله فلسطين و قدس تاکيد کردند.

اعضاي سازمان همکاري اسلامي ادامه شهرک‌سازي، مصادره اراضي، تخريب خانه‌ها و کوچاندن اجباري فلسطينيان از سوي رژيم صهيونيستي را به شدت محکوم و نسبت به خطرات شهرک سازي و پيامدهاي آن براي پيوستگي جغرافيايي سرزمين فلسطين هشدار دادند. همچنين در بيانيه پاياني وزيران خارجه کشورهاي اسلامي، خواستار آزادسازي فوري درآمدهاي مالياتي فلسطين شدند که رژيم صهيونيستي آن‌ها را توقيف کرده است و هر گونه اقدام براي تضعيف فعاليت آژانس امداد و کاريابي سازمان ملل براي آوارگان فلسطيني «آنروا» را رد کردند.

اکنون رياست دوره جديد به عراق واگذار شده است، بايد ديد آيا مي‌تواند در راستاي سياست‌هاي جديد منطقه‌اي خود براي تثبيت جايگاه و استقرار موقعيت تازه بغداد، کشورهاي عربي و اسلامي منطقه را در اين سازمان براي هم انديشي و اشتراک نظر گرد هم آورد يا اين‌که همچنان در سايه بي تفاوتي و بي عملي اين کشورها در موقعيت منفعل باقي مي‌ماند.

در نظر داشته باشيم که جمهوري اسلامي ايران علي رغم شرايط منطقه و جنگ تحميلي که آمريکا و اسرايل عليه ايران به راه انداختن و اکنون نيز در تلاش هستند تا ايران را منزوي نشان دهند، با حضور در مجامع بين‌المللي هم مواضع کشور را به طور قاطع بيان مي‌کند تا ساير کشورها در جريان روند موضوعات منطقه‌اي قرار گيرند و همچنين ثابت مي‌کند ايران به هيچ وجه و در هيچ شرايطي از منافع و اصول خود کوتاه نيامده و در هر شرايطي به صورت فعالانه حضور دارد.