ترويج نمادهاي مکتب وهابيت از سوي عربستان در آفريقا

در نيجريه، وزارت امور اسلامي عربستان سعودي دوره‌اي علمي براي حدود 150 طلبه و دانش‌پژوه ديني در لاگوس، پايتخت اين کشور برگزار کرد که به شرح کتاب «متن العقيده الواسطيه» اثر ابن‌تيميه اختصاص داشت؛ برنامه‌اي که رياض مدعي است با هدف ترويج اعتدال برگزار مي‌شود، اما در واقعيت به افزايش افراط‌گرايي منجر مي‌شود.

طي چند دهه، نفوذ عربستان سعودي با تأمين مالي مساجد، مدارس، مراکز ديني و اعطاي بورسيه‌هاي آموزشي در کشورهاي آفريقايي گره خورده است؛ در همين زمينه، برآوردهايي منتشر شده که ميزان اين هزينه‌ها را طي سه دهه، حدود 100 ميليارد دلار اعلام مي‌کنند. براي نمونه، راهبرد عربستان سعودي در دوره‌اي، اعطاي بيش از 5 هزار بورسيه دانشگاهي به مسلمانان در کشورهاي کنيا، تانزانيا و اوگاندا با هدف تقويت افراط‌گرايي بود. همچنين عربستان ده‌ها واحد مسکوني براي پژوهشگران وهابي در شهرها و روستاهاي شرق آفريقا ايجاد کرد تا از گسترش وهابيت حمايت شود.

نفوذ عربستان در مدارس و دانشگاه‌ها نيز تنها به ساخت مراکز آموزشي محدود نبوده، بلکه حمايت از برنامه‌هاي درسي و کتاب‌ها، همچنين اعزام معلمان و مبلغان ديني را نيز شامل شده است؛ اقدامي که به رياض امکان داده در شکل‌دهي به نسل نخبگان ديني تندرو و افراطي تأثيرگذار باشد.

در حالي که رياض از مبارزه با انديشه افراط‌گرايي سخن مي‌گويد، تداوم صدور کتاب‌ها و ترويج نمادهاي مکتب وهابيت، اين پرسش را مطرح مي‌کند که تغييراتي که عربستان در محافل رسانه‌اي خود از آن سخن مي‌گويد، تا چه اندازه واقعي و عميق است.