به دستور استالين، رهبر خونريز شوروي، فيلم «آرشين مال آلان» ساخته شد

اگر رهبر حکيم انقلاب، سال‌ها پيش نسبت به «نفوذ» هشدار نداده بودند، شايد امروز اگر کسي از نفوذ در حوزة فرهنگ، سياست و... سخن مي‌گفت، متهم به تشويش اذهان عمومي و...مي‌شد!

پس از اجراي نمايشي براي الگوسازي از «راهزن و آدمکش عثماني»، نمايش «آرشين‌مال آلان» در تبريز اجرا شد. اين نمايش سال‌ها قبل در تبريز، اروميه و زنجان و تهران و...نيز اجرا شده بود. حتي در زمان ديکتاتوري شاه نيز فيلم آن ساخته شده
بود!

آرشين مال آلان و مشهدي عباد، هر دو در زمان حکومت تزار در باکو اجرا شد. در دوره کمونيسم و زمان حکمراني استالين هم به اجرا درآمد و پس از فروپاشي شوروي هم مورد توجه دولت باکو
است؟

به دستور استالين، فيلم آرشين مال آلان در 1945 در زمان جنگ دوم جهاني ساخته شد. اين فيلم يکسال بعد جايزه استالين را دريافت کرد و دست اندرکاران آن يعني آهنگساز، کارگردان و رهبر ارکستر نيز مفتخر به دريافت اين جايزه شدند!

ارمني‌ها هم نمايش آن را از قديم اجرا کرده و فيلم آن را نيز ساخته‌اند.

وجه مشترک حکومت‌ها يا حکمراناني که از نمايش آرشين مال آلان و مشهدي عباد، حمايت کرده‌اند، از استالين تا شاه، «معرفي اسلام و اسلامگرايان به عنوان عقب مانده، زن‌باره، مخالف آزادي، و تمسخر متدينين و روحانيت» بوده است.

در نمايش مشهدي عباد، اين فرد نمونة يک فرد ديندار و پولدار است که دو زن قبلي‌اش مرده‌اند و يک زنش را طوري کتک زده‌که از خانه براي هميشه  فرار کرده است. اين فرد که سن و سالي از او گذشته، به دنبال ازدواج با يک دختر کم‌سن و سال است و در اين باره به اشخاص مختلف باج مي‌دهد!

در «آرشين مال آلان» عدم روابط مردان با زنان (نمايش مربوط به يک جامعة مسلمان است) باعث شده تا شخصيت نمايش (عسکر) که فردي پولدار است براي يافتن همسر دلخواه، تغيير قيافه بدهد و در قالب فروشندة دوره‌گرد پارچه، بتواند به خانه‌هاي مردم راه پيدا کند و با زنان و دختران رو‌به رو شود و گفتگو کند و دختري براي خود پيدا کند و...

اين عبارت دربارة وسايل لازم براي ازدواج در نمايش اصلي با تمسخر تکرار مي‌شود:

«بير نفر ملا،اوچ ماناد پول، بير کله‌قند،

شد تمام والسلام» (يک نفر ملا، 3منات پول، يک‌ کله قند!)براي ازدواج کافي است!

در نمايش‌هايي که از آرشين نال آلان اجرا مي‌شود، رقاصي را به آن افزوده‌اند. اخيرا و با تغيير مدير ارشاد اسلامي در تبريز، رقاصي دختران و آوازخواني و نوازندگي زنان به صورت زنده و در صحنه، به عنوان جاذبه‌اي خاص به برخي تئاترها افزوده شده است! که لابد هم نشاط اجتماعي ايجاد مي‌کند و هم تاب‌آوري‌ها را بالا مي‌برد!

ظرافت نمايش‌هاي مشهدي عباد و آرشين مال آلان در آن است که به صورت ملايم و در قالب طنز و مسئله مپرد توجه جوانان (ازدواج) به تخطئة دين و مذهب مي‌پردازد. در اين نمايش‌ها و فيلم‌ها، آدمهايي که قيافة مذهبي دارند، آدمهاي عقب‌مانده، شهوت‌ران و..‌. هستند که نگاهشان به ازدواج، «خريدن زن» است!

آرشين مال آلان و مشهدي عباد به صورت هنرمندانه ضد ديني و در عين حال برخوردار از ماية طنز، و تاثيرگذار است و به صورت زيرپوستي، پيام‌هاي ضدديني را به مخاطب القا مي‌کند.

از اين روست که يکي از ضد ديني‌ترين حکمرانان جهان به نام استالين که در دورة حاکميت او بسياري از علما و هنرمندان و شعراي قفقاز به شهادت رسيدند يا به سيبري تبعيد شدند، دستور داد که فيلم آرشين مال آلان ساخته شود.

عزير حاجي‌بيکف (فوت در 1327)، نويسندة نمايشنامه‌هاي مشهدي عباد و آرشين مال آلان، از هنرمندان حکومتگراي باکو بود. دو اثر مشهور او به‌خاطر داشتن ويژگي ضد ديني، در دوره تزار و در دوره حاکميت استالين و کمونيسم بر شوروي، با استقبال شديد مواجه شد.

عزيز حاجي بيکف، به دليل خلق آثار هنرمندانة ضد ديني، مدال «هنرمند خلق شوروي»، «نشان لنين» و جايزة استالين را دريافت کرد!

نمايش‌نامه‌هاي هنرمند محبوب استالين، امروز در جامعة اسلامي ايران، در تبريز (نخستين پايتخت تشيع)، با مجوز و حمايت «ارشاد اسلامي» اجرا مي‌شود!

زماني در تبريز، در نمايشگاه عکسي به نام «مشاهير آذربايجان» تصوير کسروي ضد دين هم ارائه شده بود. با تلاش امام جمعة وقت (رضوان الله عليه)، مديرکل ارشاد برکنار شد. حرف امام‌جمعه اين بود که؛ امروز کسروي مرده را در قالب نمايشگاه عکس مشاهير مطرح مي‌کنند و فردا کار به جايي مي‌رسد که کسروي‌هاي زنده را به صحنه مي‌آورند!