آمار تکان‌دهنده کنکور و خيال راحت بچه پولدارها براي ورود به دانشگاه

 به گزارش فارس؛ از آنجا که حساسيت داوطلبان ورود به دانشگاه و خانواده‌هايشان نسبت به کنکور و رتبه داوطلبان در اين آزمون بسيار بالاست اين آزمون براي نهادهاي کشور حتي نهادهاي بالادستي از اهميت خاصي برخوردار است، از اين رو شورايعالي انقلاب فرهنگي تغييراتي در روش برگزاري اين آزمون داد که به گفته اعضاي اين شورا، دلايل عمده تغييرات کنکوري به عدالت و کيفيت آموزشي برمي‌گردد.

اما براي تحليل اينکه در روش برگزاري سابق کنکور چه اتفاقاتي در جريان بود آمارهايي ارائه مي‌دهيم که اين آمارها مي‌تواند تعجب برانگيز و حتي تکان‌دهنده باشد.

در کنکور سراسري سال 1400 تعداد يک ميليون و 368 هزار کارت ورود به جلسه صادر شد که تعداد 662 هزار و 114 داوطلب زن و تعداد 449 هزار و 704 داوطلب مرد در جلسه حاضر شدند.

در حال حاضر رقابت داوطلبان در کنکور سراسري فقط براي دسترسي به 15 درصد صندلي‌هاي دانشگاه‌هاي کشور است و 85 درصد صندلي‌هاي دانشگاه به صورت بدون آزمون و بدون وجود رقابت ميان داوطلبان پر مي‌شود، اما مسأله اينجاست که  70 درصد افراد شرکت کننده در کنکور سراسري، داوطلب رشته‌هاي پزشکي هستند که اين مسأله سبب ايجاد يک فشار بسيار بالا بر روي داوطلبان گروه علوم تجربي شده است.

* در باز دانشگاه‌هاي معتبرتر براي پولدارها

روايت تعجب برانگيز آمار ورود پولدارها از جايي شروع شد که سعيدرضا عاملي دبير سابق شوراي عالي انقلاب فرهنگي اعلام کرد: طبق آمار فعلي 80 درصد 3 هزار رتبه برتر کنکور در رشته هاي مختلف مربوط به دهک هاي هشتم و نهم و دهم است و هفت دهک اول که از متوسط درآمد کمتري برخوردارند تنها 20 درصد از دانش آموزان داراي رتبه هاي يک تا 10 کنکور را تشکيل مي دهند.

عاملي گفته بود: آيا وجود چنين مسأله‌اي به عدالت نزديک است و آيا ما بايد از چنين سيستمي که به طور کامل نابرابري اجتماعي را تشديد مي‌کند، دفاع کنيم؟

به طور متوسط  حدود 100 ميليون تومان از سوي مردم براي ورود فرزندان خود به رشته‌هاي پرداوطلب دانشگاهي هزينه مي‌شد که تنها افراد پردرآمد توان پرداخت اين هزينه را دارند

اعلام همين آمار سبب شد تا آمار ديگر ورود پولدارها به دانشگاه‌ها نيز تحليل شود.

براساس آمار کنکور سال 1400، سه دهک بالاي جامعه داراي 87 درصد معدل پايين و 84 درصد کسب رتبه زير 3 هزار بودند که اين مسأله نشان دهنده برقراري عدالت آموزشي نبود.

منصور کبگانيان عضو شورايعالي انقلاب فرهنگي با ارائه آماري درباره قبولي دهک‌هاي مختلف اقتصادي در کنکور اعلام کرده که دهک اول تا سوم که قشر کم برخوردار هستند تنها 2 درصد از قبولي رتبه‌هاي زير 3 هزار کنکور هستند.

البته اين مسأله در مقايسه آماري استان‌هاي کشور هم وجود داشت به طوريکه دانش آموزان معدل‌ بالا در استان‌ها درصد پايين قبولي در دانشگاه را داشتند، به اين صورت که دانش آموزان داراي معدل 19 و 20 در استان‌هايي مانند سيستان و بلوچستان، هرمزگان، کرمانشاه، ايلام، لرستان، چهار محال و بختياري، کرمان، گلستان و گيلان درصد کمي از قبولي هاي رشته‌هاي علوم رياضي، علوم تجربي و علوم انساني را داشتند.

با نگاهي به 40 نفر برتر کنکور در گروه‌‌هاي آزمايشي مختلف در سال‌هاي 99 و 1400 نيز متوجه مي‌شويم که در کنکور سال 1400 از ميان 40 نفر برتر آزمون سراسري، 14 داوطلب از تهران و 26 نفر از مجموع بقيه شهرستان‌هاي کشور بودند و در کنکور سال 1399 اين آمار به اين صورت است که 11 داوطلب از تهران و 29 نفر از بقيه شهرستان‌ها بودند.

همچنين با نگاهي به رشته‌هاي پرطرفدار پزشکي، دندانپزشکي و داروسازي نيز متوجه مي‌شويم که 86 درصد قبولي‌هاي رشته‌هاي پرطرفدار متعلق به سه دهک بالاي اقتصادي بوده و سهم هفت دهک ديگر در قبولي رشته‌هاي پرطرفدار تنها 14 درصد بوده است.

حتي اگر به مدارسي که رتبه‌هاي برتر کنکور در آن درس خوانده‌اند هم توجه کنيم، مي‌بينيم در کنکور سراسري سال 1400 بيشتر داوطلباني که موفق به کسب رتبه‌هاي برتر شده‌اند در مدارس تيزهوشان، غيردولتي و نمونه دولتي تحصيل کرده‌اند.

آمار نشان مي‌دهد از ميان 30 نفر رتبه برتر گروه‌هاي آزمايشي علوم تجربي، علوم رياضي و علوم انساني 20 نفر در مدارس سمپاد تحصيل کرده‌اند.

براساس آمار مدارس استعداد درخشان ما در کنکور حدودا 37 درصد قبولي داده‌اند، نمونه دولتي 22 درصد، غيردولتي 19، دولتي عادي 12، هيأت امنايي 5 درصد و شاهد 2 درصد قبولي در کنکور داشته‌اند.

سيدجلال موسوي معاون نظارت و راهبري ستاد تعليم و تربيت شوراي عالي انقلاب فرهنگي نيز آمار جالبي از ورود بچه پولدارها به رشته‌هاي خاص عنوان کرده و گفته است: رتبه زير 3 هزار در سال 1399-1400 براي رشته داروسازي و دندان پزشکي در دهک‌هاي 8، 9 و 10 ميزان 86 درصد و براي دهک‌هاي ديگر 14 درصد است، دهک اول يک دهم درصد است يعني نسبت به رشته‌هاي ديگر يک سوم هم کاهش يافته است و اين درصد براي دهک پربرخوردار بيش از 50 درصد است.

به گفته موسوي، اين آمار براي مهندسي کامپيوتر که رشته خاصي است فاجعه‌تر است، يعني کل هفتاد درصد دهک پايين 3 درصد آمار قبولي دارند و آن سه دهک بالا بيش از  90 درصد آمار قبولي دارند و تعداد قبولي‌هاي دهک اول و دوم در رشته مهندسي کامپيوتر رتبه زير سه هزار تعداد صفر نفر و دهک دهم 63 درصد است و تعداد قبولي‌هاي دهک نهم هم بيش از 18 درصد است يعني دو دهک پربرخوردار 80 درصد قبولي زير سه هزار رشته مهندسي کامپيوتر را در اختيار گرفتند.

اين وضعيت در مهندسي برق فاجعه بدتري را رقم زده به طوريکه هفت دهک پايين تر 11 درصد قبولي رتبه زير سه هزار در اين رشته دارند و بيش از 88 درصد هم سه دهک بالاتر در اين رشته رتبه زير سه هزار آوردند، اين ميزان فقط براي دهک دهم بيش از 63 درصد است و در رشته مهندسي برق در سه دهک اول اصلا قبولي نداريم.

در رشته حقوق 73 درصد قبولي سه دهک بالاست، همچنين رشته روان شناسي بيش از 80 درصد قبولي در سه دهک بالا دارد.

45 درصد هفت دهک اول در دانشگاه فرهنگيان قبول شدند و 55 درصد دهک‌هاي بالاتر که اين نزديکي ميزان درصد قبولي پربرخوردارها و کم برخوردارها در اين رشته نشان مي‌دهد که پردرآمدها به شغل معلمي علاقه چنداني ندارند.

* تحولات کنکور در ايران

پيش از دهه چهل در ايران براي پذيرش دانشجويان امتحاناتي برگزار مي‌شد و هر دانشکده با معيارهاي خودش، دانشجويان را گزينش مي‌کرد.

در سال 1343 دانشگاه‌ها بار ديگر به صورت مستقل به پذيرش دانشجو اقدام کردند و در سال 1347 آزمون سراسري برگزار شد.

در سال 1354 گزينش دانشجويان با توجه به معدل امتحانات نهايي ششم متوسطه و نتايج آزمايش همگاني انجام مي‌شد اما در سال 1357 شرط توجه به سوابق تحصيلي حذف شد.

در سال‌هاي گذشته نيز معدل در کنکور تاثير داشته اما با درصدهاي مختلف و به شکل متفاوت.

در سال 1402 کنکور براساس مصوبه جديد شورايعالي انقلاب فرهنگي برگزار شد، يعني کنکور در 2 نوبت دي ماه و تيرماه برگزار شد و از نظر محتوايي و درصد تاثير معدل در رتبه داوطلب براساس مصوبه جديد انجام شد.

براساس اين مصوبه، در آزمون سال‌هاي 1402 و 1403 فقط سوابق تحصيلي سال دوازدهم با تاثير قطعي درنظر گرفته مي‌شود و در کنکور سال 1404 معدل سال يازدهم نيز اضافه مي‌شود و در کنکور سال 1405 سوابق تحصيلي سال دهم هم اضافه خواهد شد.

با اين مصوبه، سنجش داوطلبان براي ورود به دانشگاه به دو بخش تقسيم مي‌شود که يک بخش مربوط به سوابق تحصيلي و يک بخش مربوط به کنکور است. تاثير قطعي سوابق تحصيلي در سال 1402 صرفا 40 درصد خواهد بود و در سال 1403 به 50 درصد تاثير قطعي مي‌رسد و در سال 1405 به 60 درصد تاثير قطعي خواهد رسيد.

سياست‌هاي جديد به تدريج و در مدت 4 سال عملياتي خواهد شد به اين صورت که در سال‌هاي 1402 و 1403 فقط نتايج تحصيلي سال دوازدهم دانش‌آموزان، در سال 1404 نتايج تحصيلي سال‌هاي يازدهم و دوازدهم و در سال 1405 نتايج تحصيلي و معدل سال‌هاي دهم تا دوازدهم تعيين کننده سهم 60 درصدي سوابق تحصيلي در سنجش و پذيرش دانش‌آموزان در دانشگاه‌ خواهد بود.

همچنين براساس مصوبه جديد، کنکور دو بار در سال برگزار مي شود و سوابق تحصيلي نيز قابل تکرار است، به اين معنا که اگر معدل سه سال آخر براي دانش آموزان مطلوب نبود، آن دانش آموز مي‌تواند شرکت در امتحانات را چندين بار تکرار کند تا به نتيجه مطلوب دست پيدا کند، بدين ترتيب کنکور سراسري فقط شامل دروس تخصصي مي‌شود و دروس عمومي در سوابق تحصيلي تاثيرگذار خواهد بود.

* مزيت‌هاي مصوبه جديد کنکور از نگاه آمار

در نظرسنجي که از جامعه آماري بيش از يک ميليون و صد هزار نفر دانش آموز انجام شد، 53 درصد از داوطلبان اعلام کردند که در امتحانات نهايي استرس کمتري را تجربه مي کنند، 18 درصد هم نظر خاصي نداشتند و فقط 29 درصد مخالف بودند.

متوسط نمره معدل دانش آموزان ديپلم در کشور در سال 1400، نمره 12 و نيم بوده است و کارشناسان علت اين مسأله را رها کردن دروس دبيرستان از سوي دانش‌آموزان و تلاش براي يادگيري مهارت‌هاي تست‌زني براي حضور در کنکور سابق مي‌دانند به طوريکه به دليل وجود يک سيستم غلط مبتني بر مهارت تست‌زني در نظام سنجش و پذيرش ما شاهد بوديم که در رتبه هاي يک رقمي و رتبه هاي دو رقمي کنکور حتي معدل 10 تا 12 نيز داشته‌ايم.

مسؤولان عمده‌ترين علت اعمال تغييرات در کنکور را برقراري عدالت آموزشي عنوان کردند و معتقدند اين طرح به برقراري عدالت آموزشي و ايجاد فرصت‌هاي برابر براي دانش‌آموزان در ورود به دانشگاه در تمام طبقات اجتماعي بخصوص ايجاد فرصت براي مناطق محروم منجر مي‌شود.

براساس اعلام کارشناسان آموزشي، در مدل قبلي کنکور، برخي داوطلبان مبالغ هنگفتي را براي تهيه‌ کتاب‌ها و ويديوهاي آموزشي مختلف هزينه مي‌کردند در حاليکه فرد ساکن در مناطق دورافتاده و محروم توان صرف چنين مبالغي را نداشته و از رقابت جا مي‌ماند.

مسؤولان حوزه آموزش کشور اميدوارند که با اجراي مصوبه جديد کنکور عدالت آموزشي در آزمون سراسري برقرار شده و استرس داوطلبان نيز کاهش يابد.