ايران رکورددار فرسايش خاک

هادي کيادليري در گفت و گو با ايسنا افزود: توسعه پايدار يه خرد جهاني است که بايد از آن استفاده کرد. اهداف تعريف شده براي دستيابي به توسعه پايدار بايد با فرهنگمان انطباق داده شود تا قابليت اجرايي پيدا کند.

وي با اشاره به مفهوم توسعه اظهار کرد: تا سال 1970 گمان مي‌شد که يا بايد رشد اقتصادي داشته باشي يا به محيط زيست توجه کني. بعد نتيجه‌گيري شد که با يافتن راهکارهاي سازگاري مي‌توان هم رشد اقتصادي داشت و هم محيط زيست را حفظ کرد. گواه اين نظر، کشورهاي توسعه يافته هستند که محيط زيست سالمي دارند. در واقع هيچ کشور توسعه يافته‌اي را پيدا نمي‌کنيد که محيط زيست تخريب شده داشته باشد. در مقابل هيچ کشوري با محيط زيست تخريب شده به توسعه نمي‌رسد.

اين استاد دانشگاه با بيان اينکه در اين شرايط حتي در استفاده واژگان هم با دقت شود، تصريح کرد: کسي الان از واژه رشد اقتصادي استفاده نمي‌کند. واژگاني مثل تکامل، تغيير، گسترش، پيشرفت و توسعه هرکدام معناي متفاوتي دارند. شاخص‌هاي توسعه با شاخص‌هاي رشد متفاوت است. اگر رشد اقتصادي را در نظر بگيريد متوسط درآمد سرانه بالا مي‌رود و رشد اقتصادي محقق مي‌شود ولي در توسعه اقتصادي به توزيع ثروت، فقر و کيفيت زندگي نيز توجه مي‌شود. در کنار آن به پايداري هم مي‌پردازد. پايداري مولفه‌هاي خاص خودش را دارد. 

وي افزود: در کنار مفهوم توسعه پايدار، مشارکت مردمي افزوده شده است چون مشخص شد بدون مشارکت مردمي نمي‌توان به توسعه پايدار دست يافت البته مشارکت مردمي نيز بايد به‌درستي تعريف شود. مشارکت مردمي بدين معنا نيست که مسوولان تصميم بگيرند و مردم اجرا کنند چراکه مردم هم ابزاري براي توسعه و هم هدف توسعه هستند. اگر در منطقه‌اي پروژه‌اي اجرا شود که نتيجه آن فقيرتر يا بيمارتر شدن جامعه محلي باشد، مردم فقط قرباني و برده توسعه شده‌اند. اجراي پروژه‌هاي توسعه‌اي بايد منجر به رفع فقر و توانمندتر شدن مردم شود و آنان در تصميم‌گيري‌ها نقش داشته باشند.

کيادليري ادامه داد: کشاورزي در کشوري که حدود 93 درصد آن خشک و نيمه خشک است، نمي‌تواند بار توسعه را به دوش بکشد اما ما اين کار را انجام داده‌ايم و براي تحقق آن بسياري از زمين‌هاي منابع طبيعي را صرف کشت کرده‌ايم. از سال 83 تا 99 سه ميليون و 600 هزار اراضي باغ و ديم افزايش پيدا کرده است يعني روزانه حدود500 هکتار از زمين‌هاي مرتعي و جنگلي کاسته شده است.

نايب رييس انجمن جنگلباني ادامه داد: تا توانستيم آب را براي توسعه کشاورزي مصرف کرديم. در پي آن امنيت غذايي را اشتباه تعريف کرديم چون امنيت غذايي صرفا به معناي فراواني غذا، در دسترس بودن آن و سالم بودن غذا نيست بلکه در اين مفهوم تاب‌آوري محيط زيست هم مطرح است. اگر توسعه پايدار به‌درستي تعريف و مسير آن مشخص شود، محيط زيست نيز سالم خواهد مانند.

وي با اشاره به يک جمله معروف درباره نقش سازمان حفاظت محيط زيست گفت: بعضي افراد معتقدند محيط زيست «محيط ايست» است. من معتقدم اين جمله درست است. پليس راهنمايي و رانندگي به متخلف دستور ايست مي‌دهد. سازمان محيط زيست در مواقعي در مقابل برخي پروژه‌ها مانند پتروشيمي ميانکاله با قدرت «ايست» مي‌گويد چون محيط زيست را تخريب مي‌کند البته ما با توسعه موافقيم چون فقر در همه جاي دنيا باعث نابودي محيط زيست مي‌شود.

اين استاد منابع طبيعي تاکيد کرد: اجراي پروژه‌هاي توسعه‌اي نبايد منجر به ايجاد مشکلات محيط زيستي و فقر شود. به عنوان نمونه حدود 70 سال است که از شمال کشور بهره برداري مي‌کنيم. زماني براي اجراي طرح استراحت جنگل مبارزه مي‌کرديم. يکي از نمايندگان مي‌گفت مردم فقير هستند بايد از جنگل بهره‌برداري شود. سوال من همين بود چرا مردم بعد از دهه‌ها بهره‌برداري هنوز فقيرند؟ بعضي وقت‌ها ما فقر مردم را براي بهره‌برداري، سر نيزه مي‌کنيم اين در حاليست که مردم بايد هدف توسعه باشند و فقر از بين رود و توانمند شوند.

وي تاکيد کرد: براي دستيابي به اين هدف ابتدا بايد فهم درستي از مسائل سپس نقشه راه درستي داشته باشيم و شروع به برنامه‌ريزي کنيم و از حضور افراد و مديران توانمند افراد بهره ببريم.

کيادليري با بيان اينکه ايران رکورددار فرسايش خاک است: گفت: بر اساس نتايج يک مطالعه براي احياي حاصلخيزي خاک زاگرس سالانه بايد 50 درصد از درآمد نفت را براي اين کار اختصاص دهيم.

معاون سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اينکه خوشبختانه کارهاي خوبي در حال انجام است، اظهارکرد: امسال با اقدامات انجام شده از سوي سازمان حفاظت محيط زيست ارزشگذاري خدمات اکوسيستم‌ها در هيئت وزيران مصوب شد. اين کار شروع شده بود و امسال تاکيد بر  تمامش داريم. هر کشوري سرمايه طبيعي دارد که از دو بخش تشکيل مي‌شود؛ يک منابع طبيعي و دوم خدماتي که منابع طبيعي ارايه مي‌دهد. کشورهاي عقب افتاده و در حال توسعه از خود منابع استفاده مي‌کنند و کشورهاي توسعه يافته از خدمات طبيعت بهره مي‌برند.

کيادليري در پايان گفت: زماني که خدمات منابع طبيعي به‌درستي ارزشگذاري شده باشد. هزينه‌هاي  زيست‌محيطي پروژه‌ها محاسبه مي‌شود. در اين شرايط پرداخت چنين هزينه‌هايي براي پروژه‌ها اصلا مقرون به صرفه نيست. اگر ارزشگذاري خدمات اکوسيستمي را به‌خوبي اجرا کنيم، از بسياري از تخريب‌هاي زيست محيطي جلوگيري مي‌شود.