افزايش اسلام‌هراسي و احساس بيگانگي مسلمانان انگليس

اين پژوهش توسط نهاد «مسلم سنسِس» (Muslim Census) با همکاري سازمان «اسلاميک ريليف يوکي» (Islamic Relief UK) و «بنياد ملي زکات» (National Zakat Foundation) انجام شده و يکي از بزرگ‌ترين مطالعات اجتماعي ـ اقتصادي درباره مسلمانان بريتانيا به‌شمار مي‌رود. يافته‌هاي اين گزارش با عنوان «بحران تعلق» تصويري نگران‌کننده از وضعيت روحي، اجتماعي و اقتصادي مسلمانان اين کشور ارائه مي‌دهد.

افزايش اسلام‌هراسي و احساس بيگانگي

بر اساس اين گزارش، بسياري از شرکت‌کنندگان، جامعه بريتانيا را به‌طور فزاينده‌اي خصمانه توصيف کرده‌اند و رسانه‌ها، ادبيات سياسي و رشد جريان‌هاي راست افراطي را از عوامل اصلي احساس طردشدگي و ناامني دانسته‌اند.

يکي از شرکت‌کنندگان گفته است: «پنج نسل از خانواده من در اين کشور زندگي کرده‌اند، اما احساس مي‌کنم جامعه بيش از هر زمان ديگري دچار شکاف شده است و متأسفانه اوضاع بدتر هم خواهد شد.»

برخي پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند ديگر در فضاي عمومي احساس امنيت نمي‌کنند و حتي آشکارا به مهاجرت يا داشتن «برنامه جايگزين» در صورت وخيم‌تر شدن شرايط فکر مي‌کنند. فردي ديگر تصريح کرده است: «اينجا به دنيا آمده‌ام، اما ديگر به‌عنوان يک مسلمان احساس امنيت نمي‌کنم و اگر بتوانم به خارج از کشور خواهم رفت.»

فشارهاي معيشتي در کنار فضاي خصمانه

اين نظرسنجي که با مشارکت 4800 مسلمان بريتانيايي انجام شده، ابعاد قابل توجهي از مشکلات اقتصادي اين جامعه را نيز آشکار کرده است. طبق يافته‌ها، 29.4 درصد از شرکت‌کنندگان در سال گذشته براي پرداخت حداقل يکي از قبوض خانوار با مشکل مواجه بوده‌اند.

همچنين 43 درصد براي تأمين هزينه‌هاي زندگي ناچار به استقراض، استفاده از کارت‌هاي اعتباري يا دريافت وام از خانواده شده‌اند. از سوي ديگر، يک نفر از هر 12 نفر به‌دليل مشکلات مالي وعده‌هاي غذايي خود را از دست داده است؛ اين رقم حتي شامل 6 درصد از شاغلان تمام‌وقت نيز مي‌شود. در ميان مسلمانان آفريقايي‌تبار سياه‌پوست، از هر پنج نفر يک نفر تجربه گرسنگي در سال گذشته را گزارش کرده است.

با وجود اين فشارها، تنها 2 درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که در سال گذشته درخواست زکات يا کمک‌هاي اضطراري خيريه داشته‌اند و 63 درصد از افرادي که دچار مضيقه مالي بوده‌اند، با وجود گرسنگي از بانک‌هاي غذا استفاده نکرده‌اند. گزارش تأکيد مي‌کند که نبود آگاهي نسبت به حمايت‌هاي موجود و همچنين احساس ناراحتي از درخواست کمک، از موانع اصلي دسترسي به اين خدمات بوده است.

تضعيف اعتماد اجتماعي

«دکتر سهيل حنيف» (Dr Sohail Hanif)، مدير اجرايي بنياد ملي زکات، در واکنش به اين يافته‌ها گفته است: «آنچه در سرشماري مسلمانان 2026 ميلادي آشکار است، احساس مشترک عدم اطمينان و تضعيف اعتماد ميان جوامع در سال‌هاي اخير است.»

وي افزوده است: «اين احساس تنها مختص مسلمانان نيست، بلکه در ميان ساير جوامع نيز ديده مي‌شود. بازسازي اعتماد و تقويت احساس تعلق مسلمانان به بريتانيا زمان و تلاش مي‌طلبد، اما براي ايجاد جامعه‌اي اميدوار و منسجم ضروري است.»

نتايج اين پژوهش در حالي منتشر مي‌شود که طي سال‌هاي اخير، موج اسلام‌هراسي، ادبيات سياسي تفرقه‌افکنانه و رشد جريان‌هاي افراطي در غرب، به‌ويژه در بريتانيا، نگراني‌هاي گسترده‌اي را در ميان اقليت‌هاي ديني ايجاد کرده و اکنون آمارهاي رسمي نيز از تعميق اين شکاف اجتماعي حکايت دارد.