اختلاف نرخ باروري در کشور نشانه چيست؟

رضا سعيدي، با تأکيد بر اينکه کاهش ازدواج و افزايش سن ازدواج از مهم‌ترين عوامل اُفت نرخ باروري در کشور است، گفت: با توجه به تمايل بالاي زوجين به فرزندآوري، سياست‌هاي جمعيتي بايد بيش از گذشته بر تسهيل ازدواج و فراهم کردن زمينه‌هاي فرزندآوري متمرکز شود.

وي افزود: بسياري از کشورهاي دنيا با کاهش نرخ باروري، سالمندي جمعيت و رشد منفي جمعيت روبه‌رو هستند و حل اين مسئله نيازمند نگاهي جامع و فرابخشي است.

سعيدي با بيان اينکه جمعيت موضوعي پيچيده و چندبعدي است، ادامه داد: عوامل فرهنگي، اقتصادي، بهداشتي، درماني، اجتماعي و ساختارهاي حمايتي و قانوني همگي بر فرزندآوري اثرگذارند و تجربه کشورهاي مختلف نشان مي‌دهد که صرف هزينه‌هاي کلان، بدون سياست‌گذاري جامع، به نتايج مطلوب منجر نخواهد شد.

وي با اشاره به شاخص‌هاي جمعيتي کشور، گفت: در حالي که باروري نکاحي زوجين متأهل از 2.4 فرزند در سال 1399 به حدود 2.52 فرزند در سال 1404 افزايش يافته است، نرخ باروري کل کشور به حدود 1.36 فرزند کاهش يافته که اين موضوع نشان مي‌دهد رفتار فرزندآوري زوجين متأهل بهبود يافته، اما کاهش تعداد ازدواج‌ها، افزايش تجرد قطعي و بالا رفتن سن ازدواج، مهم‌ترين عوامل کاهش باروري در کشور هستند.

رئيس مرکز جواني جمعيت وزارت بهداشت با استناد به نتايج پيمايش‌هاي ملي اظهار کرد: زوجين پس از ازدواج همچنان تمايل بالايي به فرزندآوري دارند؛ از اين رو، در کشوري که فرزندآوري خارج از چارچوب ازدواج جايگاهي ندارد، سياست‌هاي جمعيتي بايد بيش از گذشته بر تسهيل ازدواج و رفع موانع فرزندآوري متمرکز شود.

وي، اختلاف نرخ باروري ميان استان‌هاي مختلف را نشانه تأثير جدي عوامل فرهنگي دانست و افزود: تفاوت نرخ باروري از حدود 0.9 فرزند در استان البرز تا بيش از 2.5 فرزند در سيستان و بلوچستان نشان مي‌دهد که مؤلفه‌هاي فرهنگي، نقشي پررنگ‌تر از عوامل اقتصادي در تحولات جمعيتي کشور دارند.

سعيدي همچنين عوامل مؤثر بر تحولات جمعيتي را شامل تولد، مرگ، مهاجرت و ترکيب سني و جنسي جمعيت عنوان کرد و بر ضرورت تدوين و اجراي سياست‌هاي هماهنگ در حوزه‌هاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و حمايتي براي تحقق اهداف جواني جمعيت تأکيد کرد.