احتمال بايکوت شدن جام جهاني 2026 توسط اروپايي‌ها

رسانه انگليسي «اينديپندنت» با انتشار گزارشي به بررسي ابعاد مختلف اين قضيه و احتمال بايکوت شدن جام جهاني 2026 توسط برخي کشورهاي اروپايي پرداخته است.

در گزارش اين رسانه انگليسي آمده است؛ منابع مي‌گويند مقامات ارشد فدراسيون جهاني فوتبال (فيفا) و اتحاديه فوتبال اروپا (يوفا) بسيار نگران تأثير احتمالي علاقه ايالات متحده به تصرف گرينلند بر جام جهاني و فوتبال هستند چون فدراسيون‌هاي فوتبال سعي در عبور از يک بحران ديپلماتيک دارند. (گرينلند جزيره‌اي وسيع و يخبندان در شمال اقيانوس اطلس و در نزديکي اقيانوس منجمد شمالي است که کشوري مستقل در چارچوب پادشاهي دانمارک به‌حساب مي‌آيد).

تا به اين لحظه هيچ جلسه رسمي و هيچ بيانيه عمومي وجود نداشته است. در عوض، همه نگاه‌ها به جاني اينفانتينو رئيس فيفا است و دقيقاً مي‌دانند که او چه فکري مي‌کند. اين يکي ديگر از پيامدهاي چنين فدراسيوني است که حول يک شخصيت مرکزي (اينفانتينو) مي‌چرخد، به گونه‌اي که اکنون ممکن است مديريت مناسبي براي چنين تحولي نداشته باشد. اگر به نظر مي‌رسد که همه اينها بر عهده يک رئيس است، اين فقط نحوه طراحي سيستم است. فيفا محل بحث سازنده نيست.

اين موضوع آشکارا فراتر از هرگونه شرمساري در مورد جايزه صلح فيفا است، حتي اگر اين جايزه از پست منتشرشده دونالد ترامپ در مورد «رقيب» نوبل خود، نمادگرايي جديد و پوچي به دست آورد. با اين حال، جايي که واقعاً مرتبط است، اين است که چگونه اينفانتينو را در مرکزيت داستاني قرار مي‌دهد که مي‌تواند اين جام جهاني را از هم بپاشد. اگر اين مسخره به نظر مي‌رسد، فقط به تيترها نگاه کنيد.

در موارد عادي به هر حال، يک فدراسيون غيرسياسي‌تر مي‌تواند خود را قرباني رويدادهاي ژئوپليتيکي جلوه دهد. با اين حال، ابراز علاقه آشکار اينفانتينو به ترامپ، او را به شخصيت بسيار محوري‌تري در اين ماجرا تبديل مي‌کند. به گفته يکي از منابعي که رئيس فيفا را مي‌شناسد، «او صرفاً بايد نگران آينده باشد».

ديگر مقامات ارشد احساس مي‌کنند که اينفانتينو فقط اميدوار است که اين موضوع در نهايت مانند اکثر جنجال‌هاي ترامپ بگذرد. با اين حال، حتي اگر هيچ اتفاقي نيفتد، اين وضعيت بي‌سابقه‌اي براي فيفا است و نزديکي رئيس آن به دولت فعلي ايالات متحده، اين وضعيت را تشديد مي‌کند.

با اين حال اگر اتفاقي بيفتد، جاني اينفانتينو با بزرگترين بحراني که فيفا تا به حال با آن دسته و پنجه نرم کرده است، روبرو خواهد شد. پرسودترين جام جهاني تاريخ ممکن است به ويرانگرترين جام جهاني تبديل شود. اين تورنمنت در مرکز همه چيز قرار دارد.

خروجي معمول فوتبال در اين موقعيت‌ها، همانطور که در درخواست‌ها براي تعليق فوتبال اسرائيل مشاهده شده است، اين است که فدراسيون‌هاي ملي به طور کلي توسط دولت‌هاي‌شان بر اساس مواضع ژئوپليتيکي هدايت مي‌شوند. با اين حال، همان‌طور که نيک مک‌گيهان از سازمان ساحت عدالت (FairSquare) مي‌گويد، جام جهاني اکنون «يک نقطه اهرم فشار آشکار» براي فدراسيون‌هاي اروپايي است.

پيش از اين گزارش شده بود که ايده تهديد به بايکوت - جام جهاني 2026 - در محافل سياسي آلمان مطرح شده است و در هلند نيز طوماري در اين مورد امضا شده است. مک‌گيهان تأکيد کرد: «اگر رهبران اروپايي به طور جدي در مورد بايکوت کردن به عنوان يک گزينه بحث نکنند، قابل توجه خواهد بود.»

در حالي که هيچ فدراسيوني نمي‌خواهد آشکارا در مورد «خطوط قرمز» صحبت کند و عموماً به «فرضيات» اشاره مي‌کنند، حتي نيازي به گفتن نيست که هرگونه حمله ايالات متحده به گرينلند، واکنش شديدي را به دنبال خواهد داشت.

چيزي که مقامات به ويژه نگران آن هستند اين است که تجربه ممنوعيت روسيه از حضور در رقابت‌هاي قاره‌اي و بين‌اللملي فوتبال هيچ فضاي نفس‌گيري را براي آنها ايجاد نکرده، چه برسد به اينکه اين بحث‌ها حالا درست قبل از ميزباني جام جهاني است، نه بعد از آن (روسيه چهار سال پس از ميزباني جام جهاني 2018 محروم شد).

برخي از چهره‌هاي ارشد علاوه بر اين معتقدند که يک بلوک اروپايي - و احتمالاً تمام يوفا - ممکن است قبل از هر يک از اين موارد، موضعي اتخاذ کند. اکثر آنها مي‌خواهند با دانمارک ابراز همبستگي کنند. برخي از اين موارد، بين حدود 20 فدراسيون اروپايي در مراسمي به مناسبت 150 سالگي فدراسيون مجارستان، مورد بحث قرار گرفت.

باز هم، بسياري به اينفانتينو چشم دوخته‌اند. اينجا جايي است که فيفا به رهبري قوي نياز دارد و به دليل تفاهم موجود با ترامپ، تنها فشار بيشتري بر رئيس آن وارد مي‌کند. هر زمان که چنين روابطي بين رئيس فيفا با رئيس جمهور ايالات متحده يا رهبران خودکامه واقعي مانند محمدبن سلمان مطرح مي‌شود، استدلال از درون فيفا اين است که اينفانتينو چاره‌اي جز تسهيل پيشنهادهاي چنين چهره‌هايي ندارد. حتي اين ايده بسيار بحث‌برانگيز مطرح شده است که چنين ادغامي در واقع بدترين زياده‌روي‌هاي ديکتاتوري‌ها را مهار خواهد کرد.

به عبارت ديگر؛ يک ديپلماسي ورزشي مدرن. فيفا به لحاظ تاريخي چنين نقشي را رد کرده است چون مي‌داند رويدادهاي ژئوپليتيکي که خارج از کنترلش هستند، مي‌توانند پيچيدگي‌هاي عظيمي ايجاد کنند. مثلاً اينکه يک جايزه صلح چگونه به نظر مي‌رسد.

يکي از مديران ارشد مي‌گويد: «به همين دليل است که آنها خود را سياسي نکردند. اين حرف هارولد مک‌ميلان (نخست‌وزير پيشين بريتانيا) است که مي‌گويد رويدادها، خداي من، رويدادها!».

اينفانتينو از اين حرف پيروي نکرده است. او در مورد نقش فوتبال و جام جهاني در متحد کردن جهان و گردهم آوردن «مردم» صريح بوده است. افراد نزديک به رئيس فيفا حتي در مورد اينکه چقدر افراد کمي در جهان به اندازه او براي ميانجيگري در مناقشه اسرائيل و فلسطين آماده هستند، صحبت کرده‌اند.

خود اينفانتينو حتي جام جهاني پيش‌رو را به عنوان «بزرگترين لحظه تاريخ، لحظه‌اي که تمام جهان را گرد هم مي‌آورد»، توصيف کرده است. او در سال 2023 در حساب کاربري‌اش در شبکه اجتماعي «اينستاگرام» نوشته بود «ما مي‌خواهيم همه متحد باشند. جهان ساکت خواهد ايستاد و تماشا خواهد کرد که در سه کشور ميزبانِ شگفت‌انگيز، چه اتفاقي مي‌افتد».

اکنون هيچ چيز در مورد هيچ‌يک از اين موارد وجود ندارد و جهان واقعاً در حال تماشا است. اگر زماني وجود داشته باشد که رابطه مشکوک اينفانتينو با ترامپ مفيد و حتي قابل توجيه باشد، همين حالاست. چه کسي واقعاً بهتر است در اين مورد با او صحبت کند؟ ساير «نخست وزيران» با توجه به فشارهايي که در داخل کشورشان حس مي‌کنند، اين کار را نمي‌کنند.

آيا اينفانتينو اصلاً مهارت صحبت با ترامپ را به اين شکل دارد؟ برخي معتقدند که جايزه صلح فيفا به طور خاص براي اين منظور اهدا شده است تا رئيس جمهور ايالات متحده را براي اهرم سياسي آينده آماده کند. اين چشم‌انداز کاملاً به رويکرد اينفانتينو بستگي دارد.

مک‌گيهان در بخش ديگري از صحبت‌هايش خاطرنشان کرد: «ترامپ در قلب خود انساني اهل رتبه‌بندي است و بايکوت جام جهاني توسط اروپايي‌ها، اين جام جهاني را از بين مي‌برد و او را از نقش خود در «بزرگترين نمايش روي زمين» محروم مي‌کند. فراتر از آن، بايکوت جام جهاني باعث خشم در شهرهاي ميزبان، در ميان حاميان مالي و پخش‌کنندگان تلويزيوني مي‌شود.»

اين امر به طور بالقوه اينفانتينو را در چاهي مي‌اندازد که براي ديگران کنده است، به خصوص که ساير چهره‌هاي فوتبال عموماً از کاس‌پلي ژئوپليتيکي او انتقاد مي‌کنند (کاس‌پلي به معني پوشيدن لباس شخصيت‌هاي خيالي).

فردي در اين خصوص مي‌گويد: «همه چيز به اين برمي‌گردد که اينفانتينو فکر مي‌کند با ترامپ و محمدبن سلمان کنار مي‌آيد، در حالي که آنها او را يک احمق مفيد مي‌دانند».

مقامات تندخوتر معتقدند که فيفاي واقعاً سياسي‌شده اکنون بايد سختگيرانه‌تر عمل کند و با توجه به اينکه دانمارک يکي از اعضاي آن است، تهديد به تغيير مکان برگزاري جام جهاني 2026 کند.

يوفا همچنين اين قدرت بالقوه را دارد که سرانجام به گرينلند، آنطور که آنها مي‌خواستند، عضويت کامل در اتحاديه فوتبال اروپا را بدهد، اما در حال حاضر هيچ اراده‌اي براي انجام اين کار وجود ندارد.

اين وضعيت به طرق ديگر نيز گسترش يافته است. سرمايه‌گذاران آمريکايي اخيراً به دليل فضاي فوتبال و دسترسي به اروپا به سرمايه‌گذاري در باشگاه‌هاي دانمارکي علاقه‌مند شده‌اند، اما يک منبع درگير در مذاکرات مي‌گويد که اين امر تا زمان مشخص شدن سرنوشت گرينلند به حالت تعليق درآمده است.

در حال حاضر، مانند بسياري از نقاط جهان، فوتبال منتظر و اميدوار است. هيچ‌کس بيشتر از رئيس‌جمهوري که اين مسابقات را به ايالات متحده آورد، منتظر نيست. در واقع زمان سياست همين الان است».

رقابت‌هاي بيست‌وسومين دوره جام جهاني فوتبال که اولين دوره 48 تيمي آن است؛ در 12 گروه 4 تيمي برگزار خواهد شد. از هر گروه دو تيم به صورت مستقيم صعود مي‌کنند تا به همراه 8 تيم برتر سوم گروه‌هاي دوازده‌گانه 32 تيم اولين مرحله حذفي را تشکيل دهند.

اين دوره از رقابت‌ها در تاريخ 11 ژوئن 2026 (21 خرداد 1405) آغاز و در تاريخ 19 جولاي 2026 (28 تير 1405) به پايان خواهد رسيد.